Yüzyıllar boyunca hüküm süren, güçlü orduları ve yönetim anlayışlarıyla tarihe damga vuran en uzun ömürlü devasa imparatorluklar açıklandı. Zirvede yaklaşık 1.480 yıllık geçmişiyle Roma yer alırken; üç kıtaya yayılan 623 yıllık görkemli tarihiyle Osmanlı İmparatorluğu da devler arasındaki yerini aldı. İşte tarihe adını altın harflerle yazdıran ve insanlık tarihinin seyrini değiştiren dünyanın en uzun ömürlü 10 devleti...
Tarih boyunca sayısız imparatorluk yükseldi, genişledi ve sonunda yıkıldı. Ancak bazıları yüzyıllar boyunca varlığını korumayı başardı. Kimi güçlü ordularıyla, kimi ticaret yollarıyla, kimi ise farklı toplulukları bir arada tutan yönetim anlayışıyla tarihe geçti. İşte en uzun süre hüküm süren 10 imparatorluk:
1. ROMA İMPARATORLUĞU – 1.480 YIL
Listenin zirvesinde Roma İmparatorluğu yer alıyor. MÖ 27'de başlayan Roma hâkimiyeti, Doğu Roma'nın 1453'te İstanbul'un fethine kadar devam etmesiyle yaklaşık 1.480 yıllık bir tarihe ulaştı. İmparator Diocletianus döneminde imparatorluğun yönetimi Doğu ve Batı olarak ayrıldı. Batı Roma 476'da yıkılırken Doğu Roma, yani Bizans İmparatorluğu, yaklaşık bin yıl daha varlığını sürdürdü. Sonunda Osmanlıların İstanbul'u fethetmesiyle Roma'nın uzun hikâyesi sona erdi.
2. KUŞ KRALLIĞI – YAKLAŞIK 1.135 YIL
Günümüzde Sudan topraklarında kurulan Kuş Krallığı, MÖ 785'ten MS 350'ye kadar varlığını sürdürdü. Ekonomisi özellikle altın ve demir ticaretine dayanıyordu. Krallığın yıkılışında dış saldırıların yanı sıra kaynakların aşırı kullanılması ve ormansızlaşmanın da etkili olmuş olabileceği düşünülüyor.
3. VENEDİK CUMHURİYETİ – 1.100 YIL
697'de kurulan Venedik Cumhuriyeti, 1797'ye kadar yaklaşık 1.100 yıl ayakta kaldı. Güçlü deniz filosu sayesinde Akdeniz ve Avrupa'da önemli bir ticaret gücüne dönüştü. Ancak zamanla Avrupa'daki rakipleri karşısında gücünü kaybetti. Napolyon Bonapart'ın baskısıyla 1797'de teslim olan Venedik Cumhuriyeti tarih sahnesinden çekildi.
4. SİLLA KRALLIĞI – 992 YIL
MÖ 57'de Kore Yarımadası'nda kurulan Silla, MS 935'e kadar yaklaşık 992 yıl varlığını sürdürdü. Bölgedeki rakip krallıklarla mücadele ederek gücünü artıran Silla, Çin Tang Hanedanı ile yaşanan savaşlardan da başarıyla çıktı. Ancak uzun süren iç mücadeleler ve soylu aileler arasındaki çatışmalar krallığın zayıflamasına yol açtı.
5. KUTSAL ROMA İMPARATORLUĞU – 844 YIL
962'de I. Otto'nun imparator ilan edilmesiyle başlayan Kutsal Roma İmparatorluğu, 1806'ya kadar varlığını sürdürdü. Günümüz Orta Avrupa'sının önemli bölümünü kapsayan imparatorluk, çok sayıda prenslik ve krallığın bir araya geldiği gevşek bir siyasi yapıydı. Otuz Yıl Savaşı'nın ardından güç kaybeden imparatorluk, Napolyon'un baskısıyla 1806'da sona erdi.
6. Kanem İmparatorluğu – Yaklaşık 680 yıl
Günümüzde Çad, Libya ve Nijer'in bulunduğu bölgelerde kurulan Kanem İmparatorluğu, yaklaşık 700'den 1380'e kadar varlığını sürdürdü. Zamanla İslam'ın etkisine giren imparatorluk, fetihlerle topraklarını genişletti. Ancak iç savaşlar ve hanedan mücadeleleri devleti zayıflattı. Bulala saldırıları sonucunda başkent N'jimi'nin ele geçirilmesiyle imparatorluğun hâkimiyeti sona erdi.
7. ETİYOPYA İMPARATORLUĞU – 799 YIL
1270'te Solomonid Hanedanı'nın iktidara gelmesiyle başlayan dönem, yaklaşık 799 yıl sürdü. Etiyopya, Afrika'da Avrupalı sömürgeci güçlere karşı bağımsızlığını uzun süre koruyan önemli devletlerden biri oldu. İtalya'nın 1935'teki işgaliyle ülke bir süre sömürge yönetimi altında kaldı ve imparatorluk 20. yüzyılda son dönemine girdi.
8. KHMER İMPARATORLUĞU – 629 YIL
802'de kurulan Khmer İmparatorluğu, Güneydoğu Asya'da yaklaşık 629 yıl hüküm sürdü. En büyük mirası, başkent Angkor'da inşa edilen görkemli Angkor Wat oldu. Savaşlar, siyasi mücadeleler ve komşu devletlerin baskısı zamanla imparatorluğu zayıflattı. 1431'de Angkor'un düşmesiyle Khmer hâkimiyeti sona erdi.
9. OSMANLI İMPARATORLUĞU – 623 YIL
1299'da kurulan Osmanlı İmparatorluğu, 1922'ye kadar yaklaşık 623 yıl varlığını sürdürdü. İstanbul'un 1453'te fethedilmesiyle büyük bir güç haline gelen imparatorluk, üç kıtaya yayıldı. Ancak ekonomik sorunlar, savaşlar, milliyetçi hareketler ve siyasi krizler zamanla devleti zayıflattı. I. Dünya Savaşı'nın ardından yaşanan gelişmeler sonucunda 1922'de saltanat kaldırıldı ve Osmanlı İmparatorluğu sona erdi.
10. PORTEKİZ İMPARATORLUĞU – 584 YIL
1415'te Kuzey Afrika'daki Ceuta'nın ele geçirilmesiyle başlayan Portekiz İmparatorluğu, yaklaşık 584 yıl boyunca varlığını sürdürdü. Güçlü donanması ve denizaşırı ticaret ağı sayesinde Afrika, Asya ve Amerika'ya yayılan Portekiz, tarihin ilk küresel imparatorluklarından biri oldu. Ancak ekonomik sorunlar, savaşlar ve uluslararası baskılar imparatorluğun gücünü zamanla azalttı. 1999'da Makao'nun Çin'e devredilmesiyle Portekiz'in uzun sömürgecilik dönemi sona erdi.
Tarihin en kudretli imparatorluklarından biri olan Osmanlı İmparatorluğu'nun 20. yüzyılın başlarında dağılmasıyla birlikte, üç kıtaya yayılan geniş coğrafyada çok sayıda bağımsız devlet kuruldu. Bugün Balkanlar'dan Orta Doğu'ya, Kuzey Afrika'dan Kafkasya'ya uzanan bu ülkeler, Osmanlı mirasının siyasi ve kültürel izlerini hâlâ taşıyor. İşte bir zamanlar Osmanlı İmparatorluğu'na ait olduğuna şaşıracağınız o ülkeler!
TÜRKİYE
MISIR
SUUDİ ARABİSTAN
SURİYE
BULGARİSTAN
KUZEY MAKEDONYA
ROMANYA
SIRBİSTAN
KARADAĞ
BOSNA HERSEK
KOSOVA
ARNAVUTLUK
HIRVATİSTAN
