İnşaat ve altyapı dünyasında yepyeni bir teknoloji gerçek dünyada test edilmeye başlandı. Geliştirilen özel bir beton formülü; kışın yollardaki karı eritiyor, oluşan çatlakları kendi kendine onarıyor ve esnek yapısı sayesinde kırılmaya karşı direnç gösteriyor.
Aşırı soğuk havalar ve ağır araç trafiği nedeniyle bozulan yollara son vermesi hedeflenen bu özel malzeme, saha testleri için belirlenen pilot bölgeye döküldü. Dört farklı karışımla hazırlanan beton plakalar, yaklaşan kış mevsiminde zorlu hava şartlarına karşı performans sergileyecek.
KARLARI ISINARAK ERİTİYOR
Üretilen betonun ise özellikleri şöyle sıralanıyor…
Güneş Enerjisiyle Kar Eritme: Malzeme, gün içinde güneşten aldığı ısıyı bünyesinde depoluyor. Hava sıcaklığı sıfır dereceye yaklaştığında bu ısıyı dışarı salarak yüzeydeki kar ve buzu doğal olarak eritiyor.
Kendi Kendine İyileşme: İlk laboratuvar testlerinde, insan saçından bile daha ince olan mikro çatlakların beton tarafından otomatik olarak kapatıldığı gözlemlendi.
Bükülebilir ve Esnek Yapı: Klasik betonların aksine esneklik kabiliyetine sahip olan malzeme, yaklaşık bir tonluk ağırlığa (ortalama bir otomobilin yarısı) çatlamadan dayanabiliyor.
SOKAKLAR KABLOLARLA İZLENİYOR
Test sürecinde beton plakaların içerisine yerleştirilen özel kablo ve sensörler yardımıyla, hem yaya trafiğinin malzeme üzerindeki etkisi hem de ısı depolama sisteminin buz eritme performansı anlık olarak takip ediliyor.
Patent süreci başlatılan bu yenilikçi teknolojinin; gelecekte şehir içi yollardaki bakım ve onarım işlerinin büyük oranda azalması, kırsal bölgelerde ise çok daha güvenli ve uzun ömürlü bir ulaşım altyapısı sunması bekleniyor.
PEKİ PLASTİKLE YAPILAN YOLU GÖRMÜŞ MÜYDÜNÜZ?
Şangay'da sürdürülebilirlik odaklı proje kapsamında, çevreye atılan plastik atıkların miktarını azaltmak amacıyla dönüştürülen ilk "plastik yol" hayata geçirildi.
Zor geri dönüştürülen plastiklere yeniden kullanım alanı sunan bu çalışma, atıkların çevreye zarar vermesini önlemeyi hedefliyor.
İLK ASFALT DÖKÜLDÜ
Uygulama kapsamında 6.000'den fazla kullanılmış süt şişesi ve diğer plastik atıklar toplanarak polimer modifiye asfalt yol yapımında kullanıldı. Özel bir asfalt teknolojisiyle desteklenen bu yöntem sayesinde elde edilen yollar, geleneksel asfalt kaplamalara kıyasla çok daha yüksek performans ve dayanıklılık sergiliyor.
Süt şişeleri normalde geri dönüştürülebilir malzeme sınıfında yer alsa da, içerlerindeki süt kalıntıları nedeniyle geri dönüşüm firmaları tarafından çoğunlukla yüksek kirlilik oranı taşıdığı gerekçesiyle kabul edilmiyor. Malzeme bilimi ve teknolojisinden faydalanılarak geliştirilen bu yöntem ise atık plastiklerin yollarda ve kaldırımlarda asfalt katkı maddesi olarak değerlendirilmesini sağlıyor.
Atık plastiklerin geri dönüştürülmesiyle:
Plastiklerin çöp sahalarına, akarsulara veya okyanuslara karışması engelleniyor.
Yol yapımında kullanılan katran tüketimi azalıyor.
Yolların kullanım ömrü uzayarak sera gazı emisyonları ve enerji tüketimi düşürülüyor.
BEBEK BEZLERİ DE YOL YAPIMINDA KULLANILMIŞTI
Galler'de yürütülen bir geri dönüşüm projesi kapsamında, yaklaşık 80.000 kullanılmış bebek bezinden elde edilen elyaflar yol yapımında kullanıldı. Bu yöntem sayesinde 4 ton atık depolama alanlarına gitmekten kurtarılırken, ek bir malzemeye de gerek duyulmadı.
Döngüsel ekonominin başarılı bir örneği olarak öne çıkan proje, hayata geçirildi. B4336 karayolunun Pontweli mevkiinde gerçekleştirilen çalışmada, toplanan bebek bezleri özel bir tesiste işlenerek elyaf paletlerine dönüştürüldü.
Elde edilen geri dönüştürülmüş elyaflar, Taş Mastik Asfalt (SMA) adı verilen yol kaplama malzemesiyle karıştırılarak yola serildi.
Yapılan incelemelerde geri dönüştürülmüş bez elyaflarının, geleneksel yol malzemeleri kadar dayanıklı ve etkili olduğu tespit edildi.
Bölgede yalnızca 2023 yılında yaklaşık 6 milyon bebek bezinin toplandığı dikkate alındığında, projenin çevreye ve altyapı çalışmalarına büyük katkı sağlaması hedefleniyor.
Yetkililer, deneme sürecinin başarısına bağlı olarak uygulamayı genişletmeyi planlıyor.
KULLANILMIŞ 2 BİN LASTİK DE YOLLARA SERİLDİ!
ABD'nin Michigan eyaletine bağlı Ann Arbor kentinde hayata geçirilen pilot proje, çevre ve altyapı çalışmalarında yeni bir dönemin kapısını araladı.
Kent yönetimi, kullanım ömrünü tamamlamış yaklaşık 2 bin eski otomobil lastiğini özel yöntemlerle öğüterek asfalt karışımına dahil etti.
Geri dönüştürülmüş lastiklerden elde edilen kauçuk katkılı asfalt, kentin belirli noktalarındaki yollara serildi.
Projenin başarısını ölçmek için yolun bir bölümünde geleneksel asfalt kullanılırken, diğer bölümünde ise lastik katkılı asfalt tercih edildi.
Böylece iki farklı yüzeyin performansı uzun vadede birebir karşılaştırılabilecek.
'KAUÇUK ASFALT' NEDİR VE NASIL YAPILIYOR?
Dünyada "Rubberized asphalt" (Kauçuklu asfalt) olarak adlandırılan bu yenilikçi sistemde süreç şu şekilde işliyor:
Kullanım dışı kalan eski lastikler özel tesislerde toplanıyor.
İleri teknoloji işlemlerden geçirilerek adeta ince kauçuk granüller haline getiriliyor.
