OLKAN ÖZYURT
Bu hafta gösterime gören Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm vesilesiyle Başkomiser Behzat'ı 'ı gıyabında, gerçek başkomiser Tayyar Karakaya ile sorguladık! Tayyar Başkomiser'e göre Behzat Ç. gerçekçi ama 80'lerin polislerine daha yakın bir tip
Behzat Ç., Ankara Emniyet Müdürlüğü Cinayet Büro Amirliği'nde başkomiser olarak görev yapan bir polis olarak, ilk defa Emrah Serbes'in Her Temas Bir İz Bırakır kitabında karşımıza çıkmıştı. Bir roman kahramanıydı. Ankara'da işlenen cinayetleri, o ve ekibi çözüyordu. Polis teşkilatındaki değişime pek ayak uyduramayan bir polisti. Bunun için de kendi kurallarını oluşturmuştu. İşini iyi yapıyordu ama yöntemleri tartışmalıydı.
Kendince de bir adalet anlayışı geliştirmiş, bu anlayışa göre davranıyordu. Kitaplardaki antikahraman polis Behzat Ç., Serdar Akar yönetiminde dizi olunca, ete kemiğe büründü. Biz seyirciler de, polislerin neler yaşadıklarına, nasıl çalıştıklarına, onların dünyasına dair yeni fikirler edindik. Çünkü Behzat Ç.'ye kadar sinema ya da televizyonda genelde hep 'tek tip' polisler işleniyordu; ya kahraman olarak sunuluyor ya da 'kötü' adam olarak gösteriliyordu. Ama Behzat Ç. ezberleri bozdu. Sevildi ve bir fenomene dönüştü. O kadar beğenildi ki, dizi bir film doğurdu ve o da bu hafta itibariyle vizyona girdi. Yine Serdar Akar'ın yönettiği Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm, Emrah Serbes'in Son Hafriyat kitabından uyarlandı.
Filmde Behzat Ç., bir cinayet soruşturması nedeniyle 'derin devlet' ile hesaplaşmaya girişiyor. 90'larda terörle mücadele adı altında işlenen faili meçhul cinayetlerin bir anlamda deşifre olmasına yardımcı oluyor. Bunun için film politik bir hal alıyor. Peki, Behzat Ç. nasıl bir polis? Kurmaca bir karakter de olsa, yaptıkları, yaşadıkları gerçeklerle uyuşuyor mu? Bir başkomiser derin devlete kafa tutabilir mi? Bir uzmana soralım istedik. İstanbul Emniyet Müdürlüğü Cinayet Büro Amirliği'nde 12 yıl görev yapan ve buradan emekli olan Başkomiser Tayyar Karakaya ile Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm'ü izledik. Sonra da oturup Behzat Ç.'yi 'gıyabında sorguladık'.
ŞİDDETİN YERİNİ TEKNOLOJİ ALDI
“Benim takip edebildiğim kadarıyla filmlerde, dizilerde polisler ilgili yalan yanlış bir anlatım söz konusu. Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm’de ise polis daha gerçekçi anlatılıyor. Ama Behzat Ç., çerçevesi iyi çizilmiş olmasına rağmen, bugünün polisini temsil etmiyor. 20, 30 yıl önceki polis tipini hatırlattı bana. Behzat Ç., 80’li yıllardaki polis tipine benziyor. Evet, 80 ve 90’larda Behzat Ç. gibi şiddet uygulayan birtakım polisler vardı. Ama artık uygulanmıyor. Çünkü bugün emniyette, teknolojinin getirdiği bütün imkanları kullanılıyor.
Bunun için bir polisin şiddet kullanarak, şüphelileri sorguda döverek suçlarını itiraf etmelerini beklemeye gerek yok. Suçlular her zaman konuşur. Telefonda konuşur, arkadaşıyla sohbet ederken konuşur. Polis de ortam dinlemesi yaparak, telefonları dinleyerek suçluyu ortaya çıkarabilir. Böyle bir imkan varken, dövmeye de gerek kalmıyor. Yani Behzat Ç.’nin şiddet kullanarak suçluların suçlarını itiraf etmesi için dayak atmasına, insanları mezara koymasına gerek yoktu. Zaten şiddet uygulamanın cezası var; hapis, meslekten men gibi. Polis, riske girmez, kendini yakmaz.”
MAAŞI, BU KADAR İÇKİ PARASINA YETMEZ
* Behzat Ç.'yi rapor yazarken pek görmedik. Rapor yazmadan olmaz. Kiminle görüşmüş, ne yapmış, görüşülen insana ne sorulmuş hepsi raporlanır bunların.
* Behzat Ç. bir başkomiser. Maaşı belli. Her gün içki içiyor, meyhaneye gidiyor... Bu kadar içki parasına maaşı yetmez.
* Bir cinayet, deliller üzerinden çözülür. Behzat Ç. biraz fikir yürüterek cinayeti çözüyor. Bu pek inandırıcı değil. Şimdi, Olay Yeri İnceleme'nin elde ettikleri çok önemlidir. Çünkü katiller her zaman bir iz bırakır. Bu izleri iyi tespit etmek gerekir. Fakat, filmde olay yerine herkes giriyor. Giremezsiniz. Bunun için Olay Yeri İnceleme'deki kadın polisin Behzat Ç. ve ekibine uyarısı çok yerinde.
* Behzat Ç. ile Akbaba'nın anladığım kadarıyla psikolojik sorunları var. Emniyette bu tür sorunları olan polisler çalıştırılmaz. Aktif olarak silahlı görev verilemez. Tedavi edilene kadar görev yaptırılmaz. Toplumun asayişini, huzurunu korumakla görevli bir kurum söz konusu. Toplumun içerisine belinde silahla, sorunlu personeli gönderiyorsunuz. Hangi emniyet müdürü buna izin verebilir?
* Filmde ileri derecede psikolojik sorunları olan birinin ifadesi alınıyor. Normalde alamazsınız.
* Emniyette başkomiserler genelde dışarı çıkmaz. Ona bağlı bir sürü ekip vardır. Alanda bu ekipler çalışır. Başkomiser de onları koordine eder. Behzat Ç., pek yerinde durmuyor. Rütbesi komiser olsa daha inandırıcı olabilirdi. Galiba seyirci için başkomiser rütbesi verilmiş.
* Tesbih kullanmak yasaktır ama kullanılır. Behzat Ç. de iyi tesbih çekiyor. Kılık kıyafeti ya da uzun saçları konusunda ters bir durum yok. Emniyette bu tür başkomiserler vardır.
* Tahsin Müdür ile Behzat Ç. devre arkadaşları. Belli ki Behzat Ç. soruşturma yemiş ve terfi edememiş. Aralarında bir ast-üst ilişkisi olsa da, devre arkadaşı oldukları için aralarındaki diyalog anlaşılabilir.
TANIKLAR KONUŞURSA 90’LARDAKİ OLAYLAR ORTAYA ÇIKAR
“Filmde yargısız infaz yapan ekip, sanki bugün hani birtakım konuşmalar, açıklamalar yapan Özel Tim’in eski elemanlarını temsil ediyor. O adamlar, 90’larda birtakım olaylar yaptı. Ama olaylar oldu, bitti. Bu insanlar o döneme ait hiçbir delil, belge ortada koymadı. O dönemdeki olayları ortaya çıkarmak, ispat etmek için canlı tanıkların konuşması gerekiyor. Onların da pek konuşacağını tahmin etmiyorum. Çünkü olayların bir ucu kendilerine dokunacaktır. Bunun için bu tür olayları bir başkomiserin ortaya çıkarması imkansız gibi bir şey.”
SORUŞTURMAYI CUMHURİYET SAVCILARI YÜRÜTÜR
“Bir başkomiserin böyle emniyet içerisindeki bu türden bir çeteyle mücadele etmesi pek mantıklı değil. Sonuç itibariyle hemen başka bir yere tayin edilir. Ya da hemen açığa alınır. Bu tür bir çeteleşmeden şüphelenen bir başkomiserin yapacağı en doğru şey, hemen Cumhuriyet Başsavcısı’na bilgi vermek.
Zaten Cumhuriyet Başsavcısı da hemen soruşturma açılmasını isteyebilir. Bu tür büyük soruşturmalar da Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından çok gizli bir şekilde yürütülür. Polislerin ruhu bile duymaz. Filmdeki gibi iki müfettişe bırakılmaz. Olaylarla ilgili herkesin telefonu dinlenebilir, evi aranabilir, gerekli görülürse ifadeler alınabilir.”
EMNİYETTE ÇETELER OLUR AMA POLİS YAKALAR
“Emniyet gibi kurumlarda her dönem çeteler ortaya çıkabilir. Ama emniyet teşkilatı bu konuda hassastır. Polis yeter ki çeteleri tespit etsin, kendi arkadaşının eline kelepçeyi takıp savcıya teslim eder.”
SAVCI PASİFİZE EDİLMİŞ
“Filmde Cumhuriyet Savcısı çok pasifize edilmiş. Emniyet teşkilatı Cumhuriyet Savcısı’nın emrinde çalışır. Yetkileri geniştir. Polisler bu savcılar adına görev yapar. Filmde kimi sahnelerde Behzat Ç., savcının yanında amirlerine karşı çıkıyor, olayların üzerinin örtülmek istendiğini söylüyor. Eğer soruşturmada olağan olmayan bir şeyler varsa ve savcı bunu anlarsa, hemen müdahale eder zaten. Ama Behzat Ç. biraz savcı gibi de çalışıyor filmde... “
BEHZAT Ç.’YE 10 ÜZERİNDEN 7
“Bir film olarak başarılı, beğenilecek bir film yapılmış. Polisi anlatan diğer film ve dizilere göre övgüye değer. Ama ince ayrıntılara biraz daha dikkat edilmiş olsaydı, daha iyi bir film olabilirmiş. Şimdiye kadar dizi ve filmlerde gördüğüm polis tipleriyle kıyaslarsak onlara 10 üzerinden dört veriyorsam, Behzat Ç.’ye 10 üzerinden yedi veririm. Ama keşke özellikle teknoloji kullanımı konusunda bugünün polisini iyi anlatabilseydi diye de düşünüyorum.”
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
