Emekli zammı 2027 için milyonlarca SSK, Bağ-kur ve memur emeklisinin gözü kulağı refah payı ve seyyanen maaş düzenlemesinde. Başkan Recep Tayyip Erdoğan, ilk kez tarih verirken, yapılacak düzenleme için formüller gündeme gelmeye devam ediyor.
SABAH Faruk Erdem A Haber yayınında masadaki formülleri ve olası zam senaryolarını değerlendirdi. Başkan Erdoğan'ın açıklamalarında yaptığı yaş, prim günü, hakkaniyet ve adalet vurgularına dikkat çeken Erdem, düzenlemenin emeklilerin yanı sıra dul ve yetimleri de kapsayabileceğini söyledi.
Erdem, taban maaş artışından seyyanen ödemeye, refah payından bayram ikramiyesine kadar birçok başlıkta rakam verdi.
Başkan Erdoğan 17 milyon emekli için tarih verdi: Emekliye 4'lü zam formülü! | Video
DUL-YETİM AYLIĞI ALANLAR DA KAPSAMDA
Faruk Erdem, Erdoğan'ın açıklamalarında öne çıkan üç önemli noktaya dikkat çekti. Bunların yaş ve prim gününe göre düzenleme yapılması, 17 milyon kişinin kapsama alınması ve çalışmanın yılbaşından önce tamamlanması olduğunu söyledi.
Erdem, 17 milyon rakamının önemini şu sözlerle anlattı:
"17 milyon rakamı çok önemli. Çünkü bizim işte 13-14 milyon emeklimiz var ama 3-4 milyon da dul ve yetim maaşı alanlar var. Demek ki onlar da dahil, bu düzenlemeye."
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 30-35 BİN LİRA BANDINA ÇIKABİLİR
Erdem'in üzerinde durduğu ilk önemli başlık, en düşük emekli maaşı oldu. Mevcut taban maaş uygulamasının bir süre daha devam edebileceğini belirten Erdem, enflasyon artışının ardından ek bir düzenleme yapılmasıyla taban aylığın 30-35 bin lira seviyesine ulaşabileceğini söyledi.
Erdem, mevcut taban aylık üzerinden yaklaşık yüzde 10'luk enflasyon artışı yapılması halinde ortaya çıkacak rakamı da hesapladı.
"Şu anda 23.552 liralık bir taban maaş uygulaması var. Bunun altındaki bütün maaşlar buraya tamamlanıyor. Hazineden bir seyyanen ödeme yapılıyor. Ben bu düzenleme sonrasında bir süre daha bu taban maaş uygulamasının devam edebileceğini düşünüyorum."
Yaklaşık yüzde 10'luk enflasyon artışı varsayımıyla taban maaşın 25 bin 907 liraya çıkabileceğini belirten Erdem, rakamın yuvarlandığında 26 bin liraya yaklaştığını söyledi.
Ancak bu tutarın üzerine refah payı veya seyyanen artış eklenmesi halinde taban maaşın daha yüksek seviyelere çıkabileceğini belirten Erdem, beklentisini şöyle açıkladı:
"Somut şu anda ekranda en düşük maaşın 30-35.000 bandında olabileceğini düşünüyorum."
YÜZDE 10 ENFLASYON ARTIŞINA EK REFAH PAYI GELEBİLİR
Erdem'in gündeme getirdiği ikinci formül, bütün emeklilere refah payı verilmesi oldu. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yanı sıra memur emeklilerinin de bu düzenlemeden yararlanabileceğini belirten Erdem, 10-15 puan aralığında bir refah payı ihtimaline dikkat çekti.
Erdem, mevcut enflasyon artışının üzerine ilave refah payı eklenmesiyle emekli gelirlerindeki artışın daha yüksek seviyelere ulaşabileceğini söyledi.
Konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Herkese bir 10-15 puanlık refah payını gelebileceğini de düşünüyorum. Dolayısıyla yüzde 10'luk artışın yüzde 20-30 aralığında bir banda gelebileceğini düşünüyorum."
Erdem, refah payının yalnızca en düşük maaş alanlara değil, bütün emeklilere yönelik uygulanabilecek bir formül olduğunu belirtti.
PRİM GÜNÜNE GÖRE 5 BİN İLE 10 BİN LİRA ARASINDA SEYYANEN ZAM
En fazla üzerinde durulan başlıklardan birisinin de prim gün sayısına göre farklılaştırılmış seyyanen ödeme formülü olduğuna dikkat çeken Faruk Erdem, daha fazla prim ödeyen ve daha uzun süre çalışan emeklilerin daha yüksek ek gelir elde edebileceği bir sistemin gündeme gelebileceğini söyledi.
Erdem, bu modelde 5 bin ile 10 bin lira arasında değişen seyyanen ödeme yapılabileceğini belirtti. Daha az prim günü bulunan emeklilere daha düşük, daha fazla prim günü bulunanlara ise daha yüksek ödeme yapılması ihtimalini örneklerle anlattı:
"İşte düşük olana yani daha az günü olana 5.000 daha çok günü olana 6.000 7.000 8.000 gibi gidebilir."
Erdem, başka bir değerlendirmesinde ise 5 bin ile 10 bin lira arasındaki olası ödeme tutarlarının prim gününe göre kademelendirilebileceğini söyledi.
Bu kapsamda 1.800 günle malulen emekli olanlar, 3.600 günle kısmi emeklilik hakkı kazananlar, 4.500 ve 5.400 gün üzerinden emekli olanlar ile 5.000-5.975, 7.000 ve 9.000 gün ve üzerindeki prim sürelerine sahip emeklilerin farklı ödeme gruplarında değerlendirilebileceğini ifade etti.
"EŞİTLİK ADALET DEĞİL"
Faruk Erdem, prim gününe göre farklı ödeme yapılması ihtimalinin temelinde adalet ve hakkaniyet arayışının bulunduğunu söyledi. Daha az prim ödeyenlerle uzun yıllar çalışarak daha fazla prim ödeyenlerin aynı tutarda ek ödeme almasının yeni düzenlemede değişebileceğini değerlendirdi.
Erdem, bu yaklaşımını şu sözlerle ifade etti:
"Şimdi çok az gününüz varsa ve çok az da prim yatırmışsanız elbette sizin ek geliriniz diğerlerine göre daha az olacak ki adalet sağlansın. Eşitlik adalet değil."
65 YAŞ ÜZERİNDEKİ EMEKLİLERE DAHA FAZLA ARTIŞ YAPILABİLİR
Erdem'in gündeme getirdiği üçüncü önemli kriterlerden biri de yaş oldu. Özellikle 60 veya 65 yaş üzerindeki emeklilere daha yüksek refah payı verilmesi ihtimalinin değerlendirilebileceğini söyledi.
Prim günleri aynı olan iki emekli arasında yaş farkının dikkate alınabileceğini belirten Erdem, yaşı daha büyük olan emekliye ilave ödeme yapılabileceğini ifade etti.
Erdem, bu ihtimali şöyle anlattı:
"65 yaş üstüne biraz daha fazla zam yapılması gibi bir formül var. Dolayısıyla yaş konusu da bu şekliyle değerlendiriliyor diye düşünüyorum."
Erdem, prim günlerinin eşit olduğu durumlarda daha ileri yaştaki emekliye farklı bir destek sağlanabileceğini de belirtti.
DÜZENLEME YILBAŞINDAN ÖNCE TAMAMLANABİLİR
Faruk Erdem, Başkan Erdoğan'ın düzenlemenin yılbaşından önce tamamlanacağı yönündeki açıklamasının önemine de dikkat çekti. Bu takvimin, ocak ayında yapılacak enflasyon artışından önce ek düzenlemenin hayata geçirilebileceği anlamına gelebileceğini söyledi.
Erdem, Merkez Bankasının yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5 olarak açıkladığını hatırlatarak kendi hesabına göre SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yaklaşık yüzde 10, memur emeklileri için ise yaklaşık yüzde 8 enflasyon artışı beklendiğini ifade etti.
Erdem, düzenlemenin sıralamasına ilişkin tahminini şu sözlerle aktardı:
"Önce şu anki mevcut maaşlara bir ek eklenecek. Sonra onun üzerine enflasyon artışı yapılacak. Ben onu anlıyorum.
1,1 TRİLYON LİRALIK KAYNAK HESABI
Erdem, emeklilere yönelik olası düzenlemenin maliyetinin de yüksek olacağına dikkat çekti. Kendi aktardığı hesaplamaya göre yaklaşık 1,1 trilyon liralık, başka bir ifadeyle 20 milyar dolara yakın bir kaynaktan söz edildiğini belirtti.
Erdem, bu tutarın büyüklüğüne dikkat çekerek 2027 bütçesinde Sosyal Güvenlik için ayrılan paydaki artışı hatırlattı:
"Çünkü bütçede zaten hatırlarsan 2027 bütçesinde bunun için bir kaynak ayırdıklarını söylemişti ki biz de bütçeye baktık. Seninle Sosyal Güvenlik'e ayrılan pay yüzde 60'ın üzerinde artmıştı."
BAYRAM İKRAMİYESİNDE 5 BİN LİRA BEKLENTİSİ
Erdem, emekli bayram ikramiyelerine ilişkin beklentisini de paylaştı. Geçen yıl 3 bin liradan 4 bin liraya çıkarılan ikramiyelerin bu yıl yeniden artırılabileceğini belirtti.
İkramiyelerde 5 bin lira seviyesindeki rakamların konuşulduğunu, daha yüksek bir artışın da ihtimal dahilinde olduğunu söyleyen Erdem, düzenlemenin yasal bir değişiklikle yapılması gerektiğini hatırlattı.
Erdem, ikramiye düzenlemesinin şubat ayında Meclis gündemine gelebileceğini düşündüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Öyle gözüküyor ki şubat ayında yani şurada 2 ay sonra biz ikramiyelerle ilgili düzenlemenin de meclise geldiğini göreceğiz. O biliyorsun yasal bir düzenlemeyle yapılıyor. Dolayısıyla burada ikramiyeler de artacaktır bu sene."
KADEMELİ EMEKLİLİK İÇİN ÇALIŞMA YOK
Faruk Erdem, emeklilere yönelik ek ödeme ve zam beklentilerinin yanı sıra kamuoyunda tartışılan kademeli emeklilik konusuna da açıklık getirdi.
1999 sonrası sigortalı olanların daha erken yaşta emekli olabilmesi için sosyal medyada çeşitli tablolar paylaşıldığını hatırlatan Erdem, bu konuda yürütülen teknik bir çalışma veya böyle bir niyet bulunmadığını söyledi.