Palpa Vadisi'nde sıradan bir kazı yaptıklarını düşünen arkeologlar, toprağın altından çıkan bu kalıntıyla birlikte kendilerini tıp tarihine geçecek bir vakanın ortasında buldu. İlk bakışta mitolojik bir karakteri andıran bu görüntüyü laboratuvara taşıyan uzmanlar, test sonuçları geldiğinde adeta donup kaldı.
Güney Amerika ülkesi Peru'nun Palpa Vadisi'nde yürütülen kazı çalışmaları, arkeologları hiç beklemedikleri bir manzarayla karşı karşıya bıraktı. Antik Nazca halkına ait Jauranga mezarlığında bulunan bir bebek kalıntısı, tüm dikkatleri üzerine çekti.
İskelet üzerinde ilk incelemeleri yapan uzmanlar, kafatasının şeklindeki devasa anormalliği hemen fark etti. Yaklaşık 1600 yıl öncesine ait olduğu belirlenen bu bebeğin yüzünde yalnızca tek bir göz çukuru bulunuyordu.
California Üniversitesinden antropolog Lars Fehren-Schmitz, bu sıra dışı kalıntının sırrını çözmek için laboratuvar çalışmalarının düğmesine bastı. Amaç, mitolojik karakterleri andıran bu esrarengiz bebeğin genetik kökenini bulmaktı.
Yüzyıllardır toprağın altında yatan iskeletin ardındaki gerçeği aydınlatmak için en ileri DNA analiz yöntemleri kullanıldı. İskeletin genetik şifresi kırıldığında ortaya çıkan tablo ise uzmanları şaşırttı.
Yapılan kapsamlı genetik testler, bebeğin DNA'sında fazladan bir kopya olduğunu ortaya çıkardı. İskeletin genetiğinde 13. kromozomun fazladan yer aldığı ve bu durumun yapıyı tamamen değiştirdiği saptandı.
Araştırmalar sonucunda bebeğin, günümüzde bilim insanları tarafından 'Trizomi 13' olarak bilinen genetik bir anomaliyle dünyaya geldiği kesinleşti. Bu bulgu, antik dönemdeki genetik hastalıklara dair çok nadir bir kanıt sundu.
Bu ağır genetik bozukluk, bebeğin tıp literatüründe 'siklopya' (tek gözlülük) olarak adlandırılan nadir bir doğum kusuruyla doğmasına yol açmıştı. Yüzün tam ortasında tek bir göz yuvasının oluşması, bu sendromun en belirgin özelliğiydi.
Uzmanların açıklamasına göre bu durum, erken gebelik döneminde embriyonik ön beynin sağ ve sol yarım kürelere düzgün şekilde ayrılamamasından kaynaklanıyordu. Yüzdeki sarsıcı şekil bozukluğu tam da anne karnındaki bu gelişim evresinde başlamıştı.
Genetik sırrı büyük ölçüde çözülse de, bebeğin bu anomalilerle dünyaya geldikten sonra ne kadar süre hayatta kaldığına dair net bir ize ulaşılamadı. Arkeologların bu konudaki soru işaretlerini gidermek için çalışmaları sürüyor.
Peru'da gün yüzüne çıkarılan bu antik kalıntı, geçmiş uygarlıkların sadece yaşam tarzını değil, genetik ve tıbbi geçmişini de çarpıcı bir şekilde aydınlattı. Bilim dünyası, bu gizemi aydınlatarak antik DNA analizlerinin gücünü bir kez daha kanıtlamış oldu.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
