Sıra dışı keşif hikayesi 2020 yılında, ismi açıklanmayan bir alıcının Connecticut'ın New Haven kenti yakınlarındaki bir ev satışında kaseyi fark ederek 35 dolara (1758 Türk lirası) almasıyla başladı. Porselenin görünümünden etkilenen alıcı, fotoğraflarını çekerek değerlendirmeleri için Sotheby's müzayede evindeki uzmanlara gönderdi.
Yapılan incelemelerin ardından önemsiz sanılan parçanın, Ming Hanedanlığı'nın üçüncü hükümdarı İmparator Yongle dönemi (1403-1424) saray mutfağına ait porselen bir kase olduğu anlaşıldı. Yaklaşık 16 santimetre çapındaki nilüfer tomurcuğu şeklinde tasarlanmış kasenin, kobalt mavisi çiçek motifleriyle süslendiği ve dönemin saray ustalığının en üst düzey örneğini yansıttığı belirtildi.
DÜNYADA SADECE 6 BENZERİ BULUNUYOR
17 Mart 2021'de New York'taki Sotheby's Önemli Çin Sanatı müzayedesinde satışa sunulan eser, açık artırmada 721 bin 800 dolar teklif alarak (36 milyon 257 bin TL) rekor fiyata ulaştı.
Yani 35 dolara alınan kase Eserin bu kadar yüksek bir değere ulaşmasının arkasında ise eşsiz nadirliği yatıyor. Uzmanlar, dünyada bu tasarıma sahip bilinen sadece 6 benzer örneğin daha bulunduğunu açıkladı.
Söz konusu diğer örneklerin ikisi Taipei Ulusal Saray Müzesi'nde, diğerleri ise İran Ulusal Müzesi, British Museum, Victoria ve Albert Müzesi ile özel bir koleksiyonda korunuyor.
SAHTESİ YAPILMASIN DİYE İKİZLERİNİ YOK ETMİŞLER
İmparator Yongle döneminde porselen üretimi devletin sıkı denetimi altında yürütüldüğü için küçük ve nitelikli kaplar ticarete çıkarılmayıp doğrudan saray kullanımı için saklanıyordu. Sotheby's uzmanları, dönemin saray kuralları gereği yetkisiz kopyalanmayı önlemek amacıyla üretilen ikiz veya benzer ürünlerin kasıtlı olarak kırılıp gömüldüğünü, bu nedenle günümüze çok az sayıda örneğin ulaşabildiğini vurguladı.
15. yüzyıl Çin imparatorluk sarayından çıkıp Connecticut'taki bir ev satışına kadar uzanan bu gizemli yolculuk henüz tam olarak aydınlatılamamış olsa da, tarihi eserlerin bazen hiç beklenmedik yerlerde karşımıza çıkabileceğini bir kez daha kanıtladı.
ABD'NİN Virginia eyaletinde yaşayan ve at eğitmenliği yapan 43 yaşındaki Jessica Vincent, Richmond yakınlarındaki bir ikinci el eşya dükkanında rafları gezerken şişe biçimli ve üzerinde desenler bulunan bir vaz gördü.
Camın üzerinde sarmal şekilde yükselen su yeşili ve ametist moru renk şeritleri bulunan vazo, mumların ve ölçü kaplarının arasında duruyordu. Oldukça eski görünen vazonun tabanında 'Murano' ve 'Italia' yazıyordu. Vincent, vazoyu evinde güzel olacağını düşünerek satın aldığını, satmayı ise hiç aklından geçirmediğini söyledi.
Bu haberde kullanılan görseller temsilidir.
Eve dönünde fotoğraflarını cam sanatıyla ilgilenen sosyal medya gruplarında paylaştı. Paylaşımlarının altına gelen yorumlardan birinde 'Bunlar çok nadir, her koleksiyoncu sahip olmak ister' yazıyordu.
VAZOYU CARLO SCARPA'NIN 1942 YILINDA TASARLADIĞI ORTAYA ÇIKTI
Vazonun, 13.yüzyıldan beri camcılığıyla ünlü Venedik'in Murano adasındaki Venini atölyesinde üretildiği ve 1978 yılında vefat eden İtalyan mimar ve tasarımcı olan Carlo Scarpa tarafından tasarlandığı belirlendi. İtalyancada 'fırça darbesi' anlamına gelen Pennellate serisinde, üflenen camın içine renkli opak cam eklenerek fırça izi etkisi yaratılıyordu.
Chicago'da Wright müzayede evinin başkanı olan Richard Wright, vazonun Scarpa ile usta bir cam üfleyicisinin ortak işi olduğundan bahsetti. Cam sürekli döndürülürken renkler narin dokunuşlar eşliğinde ekleniyordu, üretimi zor olduğundan seride az sayıda parça üretildi ve müzayede evi aynı biçim ve renkte yalnızca bir örnek daha olduğunun bilindiğini dile getirdi.
KUSURSUZ DURUMDAKİ VAZO KOLEKSİYONCUYA SATILDI
Müzayede evi, vazonun gerçek olduğunu doğrulayabilmek için iki İtalyan cam uzmanını Virginia'ya göndererek teyit ettirdi. Wright, vazonun kusursuz durumda olmasının da büyük bir şans olduğunu, küçük bir çentik bile olsa değerinin 10 bin dolar kadar düşebileceğini söyledi.
Vazo 13 Aralık 2023'te kimliğini gizli tutmayı tercih eden Avrupalı bir koleksiyoncuya satıldı, satıştan sonra Vincent'a yaklaşık 83 bin 500 dolar (yaklaşık 4 milyon 124 bin Türk lirası) kaldı. Vincent paranın önemli bir kısmını yeni aldığı eski çiftlik evine ısıtma ve havalandırma sistemi kurma amacıyla kullanacağını, vazonun ise bir gün müzede sergilenmesini umduğunu dile getirdi.
İsveç'te bir kişinin 1980'lerde bit pazarından yaklaşık 101 liraya satın aldığı küçük Buda heykeli, 40 yıl boyunca evde sıradan bir süs eşyası olarak kaldı.
Sahibinin merak edip uzmanlara göstermesiyle 600 yıllık Ming Hanedanı eseri olduğu anlaşılan altın kaplama bronz heykel, Stockholm'deki açık artırmada 12 milyon liranın üzerinde bir fiyata alıcı buldu.
BİT PAZARINDAN 101 LİRAYA ALMIŞTI!
İsveç'te yaşanan sıra dışı bir olay, sanat dünyasında geniş yankı uyandırdı. 1980'li yıllarda Uppsala kentindeki bir bit pazarından bugünün parasıyla yaklaşık 101 liraya (20 kronun biraz üzerinde) satın alınan küçük bir Buda heykeli, kırk yıla yakın süre bir evin köşesinde sıradan bir dekorasyon objesi olarak sergilendi.
Heykelin geçmişini merak eden sahibinin bir müzayede evine başvurmasıyla paha biçilemez bir tarihi gerçek gün yüzüne çıktı.
600 YILLIK MİNG HANEDANI İMPARATORLUK MİRASI
Heykelin gerçek değerini öğrenmek üzere İsveç'in köklü müzayede evlerinden Stockholms Auktionsverk'e başvuran aile, Asya sanatı uzmanlarının incelemesiyle büyük bir şaşkınlık yaşadı.
Yaklaşık 18 santim boyundaki altın kaplamalı bronz döküm heykelin, Çin'de Ming Hanedanı'nın Yongle döneminde (1403-1424) üretildiği tespit edildi.
Eser, Budizm'in kurucusu Şakyamuni Buda'yı, geleneksel nilüfer kaide üzerinde bağdaş kurmuş halde tasvir ediyor. Kumaş kıvrımlarındaki zarafet ve üzerindeki zengin altın kaplama, heykelin doğrudan Ming sarayının imparatorluk atölyelerinde üretildiğini kanıtlıyor.
AÇIK ARTIRMADA MİLYONLUK TEKLİF YARIŞI
Müzayede evinde düzenlenen bir etkinlikte satışa sunulan eser için uluslararası koleksiyonculardan telefon ve internet üzerinden yoğun teklif yağdı. Kıran kırana geçen açık artırma sonucunda heykel, 2 milyon 437 bin 500 İsveç kronuna (yaklaşık 224 bin euro / 12 milyon Türk lirasının üzerinde) satıldı.
Uzmanlar, bu nitelikteki nadide parçaların genellikle saygın kurumların koleksiyonlarında yer aldığını, özel bir evden bu kalitede 15. yüzyıl Budist metal işçiliği örneğinin çıkmasının olağanüstü bir keşif olduğunu belirtti.
Moritanya çölünde 2017 yılında bulunan ve ilk bakışta sıradan kaya parçalarını andıran 5,49 kilogramlık kütlenin geçmişi Dünya'nın çok ötesine uzanıyor. Ay yüzeyinden koparak gezegenimize ulaşan ve altı parçadan oluştuğu için "Ay Bulmacası" adı verilen nadir göktaşı, düzenlenen açık artırmada yüz binlerce dolara alıcı buldu.
Yapılan bilimsel incelemeler sonucunda Ay kökenli olduğu kesinleşen ve literatüre NWA 11789 koduyla geçen göktaşı için verilen son teklif 612 bin 500 dolar oldu. Komisyonlarla birlikte nihai satış bedeli ise 615 bin dolar seviyesine ulaştı.
AY'A ÇARPAN METEOR DÜNYA'YA UZANAN YOLCULUĞU BAŞLATTI
NWA 11789'u sıra dışı kılan temel özelliklerden biri, astronotlar tarafından Ay'dan getirilen kaya örneklerinden farklı olarak gezegenimize tamamen doğal süreçlerle ulaşmış olmasıdır.
Göktaşının serüveni, geçmişte başka bir meteorun Ay yüzeyine şiddetle çarpmasıyla başladı. Çarpışmanın etkisiyle Ay'dan koparak uzaya savrulan kütle, uzun bir yolculuğun ardından Dünya atmosferine girdi ve Moritanya çölüne düştü.
Atmosfere giriş sırasında maruz kaldığı yüksek sıcaklık dış yüzeyinde erime kabuğu oluştursa da, kayanın iç kısmındaki özgün jeolojik yapı korunmayı başardı.
ALTI PARÇA YAPBOZ GİBİ BİRBİRİNE OTURUYOR
Kayıtlara göre toplam 5,49 kilogram ağırlığındaki göktaşı, birbirine tam olarak oturan altı ayrı parçadan oluşuyor. Parçaların adeta bir yapboz gibi yeniden bir araya getirilebilmesi, göktaşına "Ay Bulmacası" (The Moon Puzzle) unvanını kazandırdı.
Göktaşı, Boston merkezli müzayede evi aracılığıyla koleksiyoncu Dustin Dickens tarafından satın alındı.
BİR PARÇASI BİLİMSEL ÇALIŞMALAR İÇİN AYRILDI
Kütlenin tamamı özel koleksiyona dahil edilmedi. Bilimsel araştırmaların gelecekte de devam edebilmesi amacıyla göktaşı üzerinden alınan bir numune New Mexico Üniversitesi'nde koruma altına alındı.
"AY BULMACASI" MÜZEDE SERGİLENECEK
Nadir göktaşının yolculuğu açık artırmayla son bulmuyor. Satışın ardından yapılan bilgilendirmeye göre Ay'dan Dünya'ya ulaşan bu kütle, gözlerden uzak bir yerde tutulmak yerine halka açık biçimde sergilenecek. NWA 11789'un ana parçalarının Vietnam'da ziyaretçilerin beğenisine sunulması planlanıyor.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
