Ülkede başlatılan Ehliyet Teslim Programı'na katılan gençler, sürücü belgelerini devlete bırakıyor ve 5 yıl boyunca direksiyona geçmeyeceklerine söz veriyor. Karşılığında toplam 25 bin Euro, yani yaklaşık 1,3 milyon TL alıyor. Ama işin sert bir tarafı da var: Süre dolmadan arabaya binen herkes parayı geri ödüyor. İşte kimlerin başvurabildiği ve paranın nasıl ödendiği...
Programın mantığı ilk bakışta şaşırtıcı, ama bir o kadar da basit: Sokaktaki araç sayısını azaltmak istiyorsanız, insanların araç kullanmama kararını ödüllendirin. Malta hükümeti bu yaklaşımı 2025 yılının aralık ayında duyurdu. Başvurular ise 6 Ocak 2026'da açıldı.
Programdan yararlanmak isteyen kişi, ehliyetini teslim ediyor ve beş yıl boyunca araç kullanmayacağına dair taahhüt veriyor. Destek ise tek seferde değil, yıllara yayılarak ödeniyor. Yani bu, bir günde cebe giren bir ikramiye değil; sabır isteyen, uzun soluklu bir anlaşma.
İşin en çok merak edilen kısmı rakamlar. Toplam destek 25 bin Euro, ödeme süresi 5 yıl. Ödemeler yıllık taksitler halinde yapıldığı için, eşit dağıtıldığında yılda yaklaşık 5 bin Euro'luk bir gelirden söz ediyoruz. Bu da güncel kurla yılda 270 bin TL'nin üzerinde bir tutara karşılık geliyor.
İlginç bir ayrıntı daha var: Hükümetin programa ayırdığı yıllık bütçe 5 milyon Euro, yıllık kontenjan ise en fazla 1.000 kişi. Bu iki rakamı birbirine böldüğünüzde kişi başı yıllık 5 bin Euro çıkıyor. Yani program, rakamlar açısından da kendi içinde tutarlı bir şekilde kurgulanmış.
Kontenjanın sınırlı olması önemli. Her yıl en fazla bin kişi bu destekten yararlanabilecek. Küçük bir ülke için bile bu, trafik yükünü tek başına eritecek bir sayı değil. Ama asıl hedef belki de sayıdan çok mesaj vermek: Araçsız yaşam mümkün, hatta kazançlı olabilir.
Program herkese açık değil. Başvuru için aranan şartlar şöyle:
Bu şartlar bir tesadüf değil. Gençlerin hedeflenmesi, araç kullanma alışkanlıklarının henüz oturmamış olmasıyla ilgili. Yedi yıllık kesintisiz ikamet şartı, desteğin ülkede kalıcı olarak yaşayan gençlere gitmesini sağlıyor. Ehliyetin iptal edilmemiş olması şartı ise sistemin amacını gösteriyor: Burada ceza almış sürücüleri cezalandırmak değil, sorunsuz sürücüleri bile direksiyondan vazgeçirmek hedefleniyor.
Malta, yüzölçümü bakımından Avrupa'nın en küçük ülkelerinden biri. Buna karşılık nüfus yoğunluğu ve kişi başına düşen araç sayısı açısından ise Avrupa'nın en dikkat çeken ülkelerinden biri olarak biliniyor. Dar yollar, yoğun turizm ve bireysel araca bağımlılık, adanın trafiğini zaman zaman çıkmaza sokuyor.
Bu tablo, ülkenin neden bu kadar sıra dışı bir yola başvurduğunu açıklıyor. Yolları genişletmek için fazla yer yok. Yeni araçlara park alanı açmak da giderek zorlaşıyor. Böyle olunca çözüm, sorunu kaynağında ele almak: Araç sayısını azaltmak.
Programın yetkililerce dile getirilen üç temel amacı var:
Yani para karşılığında ehliyet teslimi, aslında daha büyük bir dönüşümün ilk adımı olarak sunuluyor.
İşin cazip görünen tarafının bir de bedeli var. Katılımcıların taahhüt süresi boyunca araç kullanmaması gerekiyor. Beş yıl dolmadan yeniden direksiyona geçmek isteyen biri, aldığı desteği iade etmek zorunda.
Bu şart, programın en kritik maddesi. Çünkü 5 yıl, bir gencin hayatında büyük bir süre. Üniversite biter, iş değişir, şehir değişir, aile durumu değişir. Bugün "araba bana lazım değil" diyen biri, üç yıl sonra farklı bir noktada olabilir. Böyle bir durumda ya aldığı parayı geri verecek ya da beş yılı sonuna kadar dayanacak.
Bir başka deyişle program, bir tür "araçsız yaşam sözü" istiyor ve bu sözü maddi bir güvenceyle bağlıyor.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
