Göreme'de 29 Ekim'de meydana gelen, 3 kişinin hayatını kaybettiği ve bazı ziyaretçilerin yaralandığı peribacası çökmesine ilişkin uzman değerlendirmesi geldi. Olayın ardından bölgede incelemelerde bulunan Prof. Dr. İsmail Dinçer, çökmenin tek bir etkene bağlı olmadığını, kayaçların doğal yapısı ile çevresel koşulların zaman içerisinde oluşturduğu yıpranmanın felakete zemin hazırladığını söyledi.

ÇATLAKLAR ÖNCEDEN OLUŞMUŞ
Çöken peribacasının eski görüntülerini de değerlendirdiklerini belirten Dinçer, yapının özellikle güney cephesinde önceden başlayan bir bozulma bulunduğunu ifade etti. Bu durumun kaya oyma mekanların kesitlerinde de görülebildiğini kaydeden Dinçer, Kapadokya'nın jeolojik yapısını oluşturan tüf ve ignimbritlerin dış etkenlere karşı hassas olduğuna işaret etti. Yağışla ıslanma, kuruma ve donma-çözülme gibi doğa olaylarının kayaçların dayanımını zamanla azalttığını anlatan Dinçer, peribacasının alt bölümündeki taşıyıcı yapının zayıflamasıyla mevcut çatlakların genişlediğini, yeni kırılma ve deformasyonların ortaya çıktığını belirtti. Önceki fotoğraflarda üst bölümlerdeki kaya oyma mekanlarda da çatlakların belirginleştiğini gördüklerini aktaran Dinçer, yapının çökme riski taşıdığının anlaşıldığını dile getirdi.

YAĞIŞ VE SICAKLIK DEĞİŞİMİ ETKİLİ OLDU
Çöküşün yaşandığı gün bölgede mevsim normallerinin üzerinde yağış görüldüğünü ve hava sıcaklığının kısa sürede yaklaşık 7-8 derece düştüğünü belirten Dinçer, bu tür ani meteorolojik değişimlerin kaya kütleleri üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti. Benzer bir durumun geçen yıl da yaşandığını hatırlatan Dinçer, sıcak bir dönemin ardından gelen ani soğumayla Göreme Açık Hava Müzesi girişinin sol tarafında bulunan bir peribacasında büyük bir kaya kütlesinin hareket ettiğini söyledi. Geçmişteki kaya düşmelerinin çoğunlukla gece saatlerinde gerçekleştiğini belirten Dinçer, son olayın ziyaretçilerin bölgede bulunduğu gündüz saatlerinde yaşanmasının can kayıplarına yol açtığını ifade ederek hayatını kaybedenlere başsağlığı, yaralılara acil şifa diledi.

TERK EDİLEN KAYA MEKANLAR RİSKİ ARTIRIYOR
Kapadokya'da benzer özellikte çok sayıda kaya oluşumu bulunduğunu vurgulayan Dinçer, bütün yapıların kısa sürede güçlendirilmesinin mümkün olmadığını söyledi. Bölgenin turizm açısından değerini oluşturan kolay aşınabilir kaya yapısının aynı zamanda doğal riskleri de beraberinde getirdiğini belirten Dinçer, kaya düşmelerinin Kapadokya'nın jeolojik sürecinin bir parçası olduğunu kaydetti. Geçmiş dönemlerde peribacalarının içerisine açılan kaya oyma mekanların zamanla kullanılmaz hale gelmesinin de bozulmayı hızlandırdığını ifade eden Dinçer, terk edilen yapıların yağmur ve diğer atmosferik etkilere daha fazla maruz kaldığını söyledi. Özellikle üst kotlardan gelen yağmur sularının kaya mekanların içerisinde birikmesinin, kayaçların dayanımını önemli ölçüde düşürdüğünü belirtti.

ZİYARETÇİ GÜVENLİĞİ ÖNCELİKLİ OLMALI
Kapadokya gibi geniş bir coğrafyada riskli yapıların tamamını kısa sürede güvenli hale getirmenin kolay olmadığını dile getiren Dinçer, önceliğin ziyaretçilerin can güvenliğini sağlayacak tedbirlere verilmesi gerektiğini vurguladı. Ziyaretçi güzergahlarının yeniden ele alınması, tehlike oluşturabilecek kaya oyma mekanlara kontrolsüz girişlerin önlenmesi ve uyarı levhalarının artırılması gerektiğini belirten Dinçer, özellikle yoğun ziyaretçi alanlarında saha görevlilerinin bulunmasının önemine değindi. Yurt dışındaki doğal parklarda ziyaretçileri yönlendiren ve tehlikelere karşı uyaran görevlilerin bulunduğunu hatırlatan Dinçer, Kapadokya'da da benzer bir uygulamanın hayata geçirilebileceğini ifade etti. Dinçer, ziyaretçilerin riskli oluşumlara yaklaşmak yerine bu doğal güzellikleri güvenli mesafelerden izleyebileceği güzergahların oluşturulması gerektiğini söyledi.

KAPADOKYA'NIN DOĞAL DÖNÜŞÜMÜ DEVAM EDİYOR
Kaya düşmelerinin bölgenin doğal oluşum ve aşınma sürecinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirten Dinçer, bugün turistlerin hayranlıkla ziyaret ettiği vadilerin de geçmişte yaşanan aşınma ve kaya kopmalarıyla şekillendiğini anlattı. Zelve Vadisi'nde bazı alanlarda kaya hareketliliğinin halen devam ettiğini kaydeden Dinçer, Kapadokya'nın sürekli değişen ve kendini yenileyen bir coğrafya olduğunu vurguladı. Tüf ve ignimbritlerin suyla temas ettikçe dayanımını kaybedebildiğini belirten Dinçer, özellikle ani ve yoğun yağışlarda kaya oluşumlarının içerisindeki su birikiminin tehlikeyi artırabildiğini ifade etti. Kapadokya'nın doğal güzelliklerinin korunması kadar bu jeolojik değişimin oluşturduğu risklerin doğru yönetilmesinin de büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.