Yemeğin başında beklerken her şey yolundadır; ancak arkamızı döndüğümüz an tencere köpürür ve ocak kirlenir. Bu taşma kazasını önlemenin en pratik yolu ise evdeki basit bir tahta kaşıktan geçiyor.
Sade su kaynadığında buharlaşır; ancak makarna veya patates haşlarken suya salınan nişasta ve proteinler esnek baloncuklar oluşturur. Bu baloncuklar birikerek tencerenin yukarısına doğru tırmanan dirençli bir köpük tabakasına dönüşüyor.
Tencerenin üzerine yatay yerleştirilen tahta kaşık, yükselen köpük tabakası için aşılması gereken ilk engel olarak kullanılıyor. Köpük kaşığa temas ettiği anda baloncuk zinciri kırılmaya başlar.
Ahşap, metale kıyasla ısıyı çok yavaş ileten bir yalıtkandır. Tenceredeki buharın sıcaklığı 100°C iken tahta kaşık daha soğuk kalır. Sıcak ve nişastalı köpük daha soğuk olan kaşığa çarptığında buhar anında suya dönüşür ve baloncuk patlar.
Ahşap kaşık kuru bir yüzeye sahip olduğu için yükselen nişastalı baloncuklar bu kuru yüzeye temas ettiğinde esnekliğini kaybeder ve yüzey gerilimi bozularak söner.
Tencerenin üzerine metal bir kaşık koyarsanız taşmayı önleyemezsiniz. Çünkü metal ısıyı çok hızlı iletir ve kısa sürede tencereyle aynı sıcaklığa ulaşır. Soğuk kalmadığı için köpüğü yoğuşturamaz ve sıvının dışarı taşmasına engel olamaz.
Aklınızda bulunsun! Tahta kaşığın yanı sıra, kaynama suyuna eklenen birkaç damla sıvı yağ veya zeytinyağı da nişastalı baloncukların tutunmasını zorlaştırarak taşma riskini en az seviyeye indiriyor.
Eğer tencere uzun süre yüksek ateşte kaynamaya devam ediyorsa, tahta kaşık da zamanla ısınır ve buharla ıslanır. Sıcaklığı tencereye yaklaştığında artık baloncukları patlatamaz. Bu durumda kaşığı ıslatıp soğutarak tekrar yerine koyarsanız etkisini kazanabilirsiniz.
