Osmanlı İmparatorluğu'na yön veren, seferden sefere koşan 36 padişahın her birinin son adresi, arkalarında bıraktıkları devasa mimari eserler kadar büyük bir tarihi derinlik taşıyor. Bazı padişahların naaşları ile iç organlarının farklı coğrafyalarda bulunması, bu defin mekanlarını çok daha merak uyandırıcı kılıyor.
İşte, kuruluştan son döneme kadar hüküm süren tüm Osmanlı padişahlarının mezarları…
3. I. Murad (Hüdavendigâr)
Mezarı: Bursa, Çekirge (I. Murad Türbesi)
Not: İç organları şehit olduğu Kosova Meydanı'ndaki meşhedindedir.
4. Yıldırım Bayezid (I. Bayezid)
Mezarı: Bursa, Yıldırım Külliyesi Türbesi
5. Çelebi Mehmed (I. Mehmed)
Mezarı: Bursa, Yeşil Türbe
6. II. Murad
Mezarı: Bursa, Muradiye Külliyesi Türbesi
7. Fatih Sultan Mehmed (II. Mehmed)
Mezarı: İstanbul, Fatih Camii Haziresi (Fatih Türbesi)
8. II. Bayezid
Mezarı: İstanbul, Beyazıt Camii Haziresi (II. Bayezid Türbesi)
9. Yavuz Sultan Selim (I. Selim)
Mezarı: İstanbul, Yavuz Selim Camii Haziresi (Yavuz Selim Türbesi)
10. Kanuni Sultan Süleyman (I. Süleyman)
Mezarı: İstanbul, Süleymaniye Camii Haziresi (Kanuni Sultan Süleyman Türbesi)
Not: İç organları Macaristan'daki Sigetvar (Zigetvar) kuşatması sırasında vefat ettiği yerdedir. (Günümüzde Türbek bölgesi)
11. II. Selim (Sarı Selim)
Mezarı: İstanbul, Ayasofya Camii Haziresi (II. Selim Türbesi)
12. III. Murad
Mezarı: İstanbul, Ayasofya Camii Haziresi (III. Murad Türbesi)
EDİTÖRÜN ÖNERİSİ: "OSMANLI'NIN DÜŞMANI ÇARESİZ BIRAKAN 8 SAVAŞ TAKTİĞİ" İÇERİĞİ İÇİN TIKLAYINIZ
13. III. Mehmed
Mezarı: İstanbul, Ayasofya Camii Haziresi (III. Mehmed Türbesi)
14. I. Ahmed
Mezarı: İstanbul, Sultanahmet Camii Yanı (I. Ahmed Türbesi)
15. I. Mustafa
Mezarı: İstanbul, Ayasofya Camii (Eski Vaftizhane Binası)
16. Genç Osman (II. Osman)
Mezarı: İstanbul, Sultanahmet Camii Yanı (I. Ahmed Türbesi içi)
17. IV. Murad
Mezarı: İstanbul, Sultanahmet Camii Yanı (I. Ahmed Türbesi içi)
18. Sultan İbrahim
Mezarı: İstanbul, Ayasofya Camii (Eski Vaftizhane Binası)
19. IV. Mehmed (Avcı Mehmed)
Mezarı: İstanbul, Eminönü Yeni Camii Haziresi (Hatice Turhan Sultan Türbesi)
20. II. Süleyman
Mezarı: İstanbul, Süleymaniye Camii Haziresi (Kanuni Türbesi içi)
21. II. Ahmed
Mezarı: İstanbul, Süleymaniye Camii Haziresi (Kanuni Türbesi içi)
22. II. Mustafa
Mezarı: İstanbul, Eminönü Yeni Camii Haziresi (Hatice Turhan Sultan Türbesi)
23. III. Ahmed
Mezarı: İstanbul, Eminönü Yeni Camii Haziresi (Hatice Turhan Sultan Türbesi)
24. I. Mahmud
Mezarı: İstanbul, Eminönü Yeni Camii Haziresi (Hatice Turhan Sultan Türbesi)
25. III. Osman
Mezarı: İstanbul, Eminönü Yeni Camii Haziresi (Hatice Turhan Sultan Türbesi)
26. III. Mustafa
Mezarı: İstanbul, Laleli Camii Yanı (III. Mustafa Türbesi)
27. I. Abdülhamid
Mezarı: İstanbul, Bahçekapı (I. Abdülhamid Türbesi)
28. III. Selim
Mezarı: İstanbul, Laleli Camii Yanı (III. Mustafa Türbesi içi)
29. IV. Mustafa
Mezarı: İstanbul, Bahçekapı (I. Abdülhamid Türbesi içi)
30. II. Mahmud
Mezarı: İstanbul, Çemberlitaş Divanyolu (II. Mahmud Türbesi)
31. Sultan Abdülmecid
Mezarı: İstanbul, Yavuz Selim Camii Haziresi (Sultan Abdülmecid Türbesi)
32. Sultan Abdülaziz
Mezarı: İstanbul, Çemberlitaş Divanyolu (II. Mahmud Türbesi içi)
33. V. Murad
Mezarı: İstanbul, Beşiktaş (Yahya Efendi Külliyesi Haziresi)
34. II. Abdülhamid
Mezarı: İstanbul, Çemberlitaş Divanyolu (II. Mahmud Türbesi içi)
35. V. Mehmed Reşad
Mezarı: İstanbul, Eyüpsultan (Sultan Reşad Türbesi)
36. VI. Mehmed (Vahdeddin)
Mezarı: Şam / Suriye (Süleymaniye Külliyesi - Tekkiye Camii Haziresi)
Osmanlı İmparatorluğu'nun en güçlü dönemlerine imza atan hükümdarların sadece savaşlarını ve siyasi dehalarını biliyoruz. Peki ya saray duvarlarının ardındaki gizli yaşamları, kimsenin bilmediği sırları ve kararlarının arkasındaki gizemler?
600 yıllık devasa arşivlerin açılmasıyla birlikte, tahtta en uzun süre kalan ve dünyayı titreten 5 Osmanlı padişahının bugüne kadar saklı kalmış sırları gün yüzüne çıktı.
1. Kanuni Sultan Süleyman (46 Yıl)
I. Selim'in oğlu, Osmanlı İmparatorluğu'nun 10'uncu padişahıdır.
En uzun hüküm süren padişahtır.
Saltanatının yaklaşık 10 yılını at sırtında, seferlerde geçirdi. Avrupa ağırlıklı fetihler yaptı. Ömrünün son seferi olan Zigetvar'da, kale düşmeden bir gün önce vefat etti; ancak ordunun morali bozulmasın diye ölümü 48 gün boyunca gizlendi. İç organları Zigetvar'a gömülürken, naaşı tahnit edilerek İstanbul'a getirildi.
Şaşırtıcı Detay: Gittiği her sefere yanında özel bir altın havan ve havan eli götürürdü. Boş zamanlarında ve savaş stresini atmak için bu havanda amber, misk ve çiçekleri döverek kendi özel parfümlerini ve kokulu mumlarını imal ederdi. Kozmetik sanatı ve koku kimyasına derin bir tutkusu vardı.
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi - Süleyman I ve Mimar Sinan kronikleri.
2. IV. Mehmed - "Avcı Mehmed" (39 Yıl)
Girit Fatihi Sultan İbrahim'in oğlu, Osmanlı İmparatorluğu'nun 19'uncu padişahıdır.
Tahta geçtiğinde henüz 6 yaşındaydı (Osmanlı'nın en genç padişahıdır). Ava olan aşırı tutkusu nedeniyle devlet işlerinden uzaklaştı. Bu durum Köprülüler döneminin başlamasına zemin hazırladı. 39 yıllık saltanatının sonunda II. Viyana Kuşatması bozgunu sonrası tahttan indirildi.
Şaşırtıcı Detay: Salgın hastalıklardan o kadar korkardı ki, İstanbul'da veba çıktığında şehirden kaçıp yıllarca Edirne'deki ormanlarda yaşamasının nedeni avlanmak değil, sosyal izolasyon ve aşırı hijyen takıntısıydı.
Kaynak: Reşat Ekrem Koçu - Osmanlı Padişahları ve Hürriyet Tarih Arşivi.
3. Orhan Gazi (33 Yıl)
Osman Gazi'nin oğlu, Osmanlı İmparatorluğu'nun ikinci padişahıdır.
Babasından devraldığı küçük aşireti gerçek bir devlet haline getirmiştir. İlk kez gümüş akçe bastıran ve "Sultan" unvanını kullanan kişidir. Ayrıca Bizans prensesi ile evlenerek Osmanlı-Bizans ilişkilerinde ilginç bir diplomatik dönemi başlatmıştır.
Şaşırtıcı Detay: Orhan Gazi, bir imparatorluk kurmasına rağmen saray hayatından nefret ederdi. Arşiv ve seyyah (İbn Battuta) kayıtlarına göre hiçbir şehirde veya sarayda 1 aydan fazla kalmazdı. Hayatı boyunca yüzlerce kaleyi tek tek gezen, tebdil-i kıyafet halkın arasında yaşayan gezgin bir ruhu vardı.
Kaynak: Aşıkpaşazade Tarihi ve Halil İnalcık - Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ.
4. II. Abdülhamid (33 Yıl)
Sultan Abdülmecid'in oğlu, Osmanlı İmparatorluğu'nun 34'üncü padişahıdır.
İmparatorluğun en zor döneminde "denge politikası" ile devleti 33 yıl ayakta tutmuştur. Çok ileri düzeyde bir marangoz olduğu ve Yıldız Sarayı'ndaki atölyesinde bizzat çalıştığı bilinir.
Şaşırtıcı Detay: Ayrıca polisiye edebiyata büyük ilgi duyduğu ve Sherlock Holmes hikayelerini Türkçeye çevirterek okuduğu belgelerle sabittir. Sherlock Holmes'un yazarı Sir Arthur Conan Doyle'u İstanbul'a davet edip Mecidiye Nişanı taktığı da kayıtlarda mevcuttur.
Ancak asıl bomba detay şu: Abdülhamid, polisiye romanları kendisine çevirten mütercimlerin "çeviriyi geciktirmesi" durumunda onları cezalandırırdı. Geceleri uyuyamadığı için paravanın arkasından bir nöbetçiye bu kitapları okuturdu. Katilin kim olduğunu öğrenmeden asla uyumazdı.
Kaynak: Türk Dünyası Ansiklopedisi ve Ayşe Sultan Hatıratı.
5. II. Bayezid (31 Yıl)
Fatih Sultan Mehmed'in oğlu, Osmanlı İmparatorluğu'nun sekizinci padişahıdır.
Kaynaklarda Bayezid-î Veli olarak, divan edebiyatındaki mahlasıyla Adlî olarak anılır.
Şaşırtıcı Detay: II. Bayezid, İstanbul'u imar ederken Haliç üzerine dev bir köprü yaptırmak istedi. Dönemin en büyük dehası Leonardo da Vinci, 1502 yılında II. Bayezid'a bizzat mektup yazarak Haliç için çizdiği devasa köprü projesini sundu. Arşivlerde aslı bulunan bu mektuptaki proje, o dönem için "teknik olarak imkansız/fazla fütüristik" bulunduğu için Bayezid tarafından kibarca reddedildi.
Ayrıca sanata ve zanaata çok düşkündü. Kendisi bizzat ok ve yay ustasıydı. Topkapı Sarayı arşivlerindeki kayıtlara göre, aerodinamik olarak dönemin en kusursuz oklarını bizzat kendi elleriyle tasarlayıp imal ediyordu.
Kaynak: MEB İslam Ansiklopedisi
Peki, Bunları Biliyor Muydunuz?
Osmanlı İmparatorluğu eşsiz başarısını, ihtişamlı hükümdarları ve politik hamleler kadar askeri gücüne de borçluydu. Deliler, Sekbanlar, Tımarlı Sipahiler, Yeniçeriler gibi gruplara ayrılan bu güç, hem döneminde hem de günümüzde ordu sistemlerine rol model oldu.
İşte Osmanlı ordusunun en güçlü kuvvetleri:
10. Cebeciler
Silah üretimi, onarımı ve mühimmat tedarikinden sorumluydular
Ordunun lojistik bel kemiğini oluştururlardı
9. Osmanlı Donanması
16. yüzyılda Akdeniz'de büyük üstünlük sağladı
Barbaros Hayreddin Paşa döneminde zirveye ulaştı
Osmanlı İmparatorluğu'nun deniz gücünü oluşturan Leventler, Akdeniz'deki Osmanlı üstünlüğünün simgesi haline geldi. Deniz savaşlarında hız ve cesaretleriyle düşmanlarına korku salan bu askerler, Osmanlı donanmasının başarısında kilit rol oynadı.
8. Azaplar
Hafif piyade birlikleri
Kuşatmalarda ve ön saflarda görev aldılar
Azaplar, ordunun hafif piyade kuvvetleri olarak görev yaparlardı. Esnek ve hızlı hareket edebilen bu birlikler, savaş alanında öncü görevler üstlenir, düşmanı oyalamak ve hattı desteklemek için kullanılırlardı.
7. Deliler (Deli Süvariler)
Göz korkutucu kıyafetleriyle psikolojik üstünlük sağladılar
Düşman düzenini bozma görevinde kullanıldılar
Savaş meydanlarının cesur ve korkusuz askerleri olan Deliler, düşman saflarına korku salmak için özel olarak yetiştirilirdi. İlginç giyim tarzları ve savaş taktikleriyle dikkat çekerlerdi.
6. Akıncılar
Hızlı baskın, keşif ve yıpratma harekâtlarında çok etkililerdi
Osmanlı fetihlerinin öncü gücüydüler
Akıncılar, Osmanlı ordusunun öncü güçleri olarak bilinir. Düşman topraklarına ani saldırılar düzenleyerek lojistik destek hatlarını kesmek ve düşman üzerinde korku salmak gibi stratejik görevler üstlenirlerdi. Hızlı hareket etmeleri ve gerilla savaşındaki başarılarıyla ün kazanmışlardı.
5. Lağımcılar
Kuşatma savaşlarının uzman birlikleri
Kale altına tünel kazıp patlayıcı yerleştirirlerdi
4. Topçular
Döneminin en gelişmiş top teknolojisine sahipti
İstanbul'un fethinde belirleyici rol oynadı
Osmanlı ordusunda topçu birlikleri, özellikle İstanbul'un fethinde ve diğer büyük kuşatmalarda hayati bir rol oynadı. Gelişmiş top teknolojisi ve etkili kuşatma taktikleriyle Osmanlı ordusunun başarısında büyük pay sahibiydiler.
3. Tımarlı Sipahiler
Taşra ordusunun ana gücü
Açık arazi ve meydan savaşlarında çok etkiliydiler
Osmanlı ordusunun belkemiği olan Tımarlı Sipahiler, imparatorluğun toprak sistemine dayalı olarak yetiştirilen süvari birlikleriydi. Hem savaş zamanında hem de barış döneminde önemli görevler üstlenerek Osmanlı'nın askeri ve idari yapısında kritik bir yere sahip oldular.
2. Kapıkulu Süvarileri
Padişaha doğrudan bağlı elit süvari birlikleri
Savaş alanında hız ve koruma sağladılar
Osmanlı ordusunun elit süvari birliklerinden biri olan Kapıkulu Süvarileri, savaş alanında hız ve çeviklikleriyle dikkat çekerdi. Ağır zırhları ve eğitimli atlarıyla düşman hatlarını yarma görevlerinde kullanılırlardı.
1. Yeniçeri Ocağı
Düzenli, maaşlı ve sürekli ordu yapısıyla çağının ilerisindeydi
Osmanlı askerî gücünün en sembolik ve etkili kuvveti
Osmanlı ordusunun vurucu gücü olan Yeniçeriler, imparatorluğun en disiplinli ve eğitimli askerleriydi. Devşirme sistemiyle toplanan bu askerler, sadakatleri ve savaşlardaki etkileyici performanslarıyla tanınıyordu. Padişahın koruyucusu olarak da görev yapan Yeniçeriler, Osmanlı'nın askeri başarılarının temel taşlarından biriydi.
Osmanlı Ordusunun En Teknolojik Kuvvetleri
1. Osmanlı Topçu Ocağı
Döneminin en gelişmiş döküm ve balistik bilgisine sahipti
Şahi toplar gibi devasa kuşatma silahlarını kullandı
Avrupa ordularına uzun süre teknik üstünlük sağladı
2. Yeniçeri Ocağı
Ateşli silahları (tüfek, arkebüz) erken dönemde sistemli kullandı
Disiplinli eğitim ve standart silah kullanımıyla fark yarattı
Teknoloji + organizasyon gücünün en iyi örneğiydi
3. Cebeci Ocağı
Silah üretimi, bakımı ve standardizasyonundan sorumluydu
Zırh, tüfek, barut ve mühimmat teknolojisinin merkezindeydi
Ordunun teknik sürekliliğini sağladı
4. Lağımcı Ocağı
Mühendislik ve patlayıcı bilgisine dayalı savaş yürüttü
Kuşatma teknolojisinin en gelişmiş örneklerini kullandı
Askerî mühendisliğin erken temsilcilerindendi
5. Osmanlı Donanması
Toplu savaş gemileri (kalyon, kadırga) ve deniz topçuluğu
Tersane-i Âmire Avrupa'nın en büyüklerinden biriydi
Deniz savaş teknolojisini kara ordusuyla entegre kullandı
6. Humbaracılar
El bombası, havan ve patlayıcı teknolojisi
Özellikle 18. yüzyılda modernleştirildi
Teknik uzmanlık gerektiren bir sınıftı
7. Bostancılar (teknik yönüyle)
Saray ve boğaz güvenliğinde özel silahlar ve savunma sistemleri
Barutlu silah ve deniz güvenliği bilgisine sahiptiler
8. Kapıkulu Süvarileri
Ateşli silah destekli süvari taktikleri
Donanım ve zırh teknolojisi açısından üst düzeydi
9. Tersane ve Top Dökümhaneleri (kurumsal güç olarak)
Askerî sanayinin kalbiydi
Teknoloji üretimi açısından Avrupa ile rekabet edebiliyordu
10. Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun (geç dönem)
Modern askerî mühendislik eğitimi
Haritacılık, istihkâm ve topçu biliminin kurumsallaşması