Vadi boyunca uzanan bu yapılar, ilk bakışta eski dönemlerden kalma sıradan gözetleme kulelerini andırıyor. Ancak bölgeye özgü bu mimarinin altında çok daha ince düşünülmüş devasa bir sistem yatıyor.
Dışarıdan bakıldığında binlerce güvercinin girip çıktığı basit birer kuş evi gibi görünmeleri sizi yanıltmasın. Bu kuleler aslında dönemin en gelişmiş ve planlı üretim tesisleri olarak inşa edilmişti.
Yüzyıllar önce bu kulelerden birini yaptırmak, bölgede çok büyük bir servet ve saygınlık göstergesiydi. Yapımı için ciddi masraflar ve özel izinler gereken bu tesisler, sahiplerine harcadıkları paranın katbekat fazlasını kazandırıyordu.
Kulelerin yüzeyine kuşların kolayca girip çıkabileceği, rüzgarı ve güneşi en doğru açıdan alan özel delikler açılıyordu. Yabani güvercinler bu güvenli ve korunaklı alanı kendi istekleriyle yuva olarak benimsiyordu.
Yüzeyde gördüğümüz taş kuleler, işin sadece vitrin kısmıydı. Sistemin kalbi, kulenin hemen altına, yerin metrelerce derinliğine kazılan geniş ve özel havalandırmalı odalarda atıyordu.
Kuşların yeraltındaki odalarda biriken dışkıları, o dönemin şartlarında bulunabilecek en kaliteli ve yüksek verimli organik gübreydi. Elde edilen bu benzersiz kaynak, tarımdaki bereketi akılalmaz boyutlara taşıyordu.
Güvercin gübresinin tek kullanım alanı tarım değildi; asıl büyük ve stratejik kazanç askeri alandan geliyordu. Bu kuleler, doğrudan Osmanlı ordusunun silah gücüne ve mühimmat ihtiyacına hizmet ediyordu.
Yeraltındaki odalarda uzun süre bekleyen gübrelerden, barut yapımında kullanılan ve o dönem çok zor elde edilen 'güherçile' maddesi üretiliyordu. Kule sahipleri bu sayede devlete doğrudan askeri hammadde sağlıyordu.
Hem bölge tarımına can veren hem de ordunun barut ihtiyacını karşılayan bu zekice kurgulanmış sistem artık kullanılmıyor. 250 yıllık o ihtişamlı kuleler, zengin geçmişin sessiz birer tanığı olarak vadide ayakta kalmaya devam ediyor.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
