Elbette bu yasaklar fazla uzun sürmedi. Ama bu 4 hükümdarın döneminde öyle sıkı bir denetim vardı ki, zabıta birimlerinde tek işi koklamak olan "Kahve Casusları" bile görevlendirilmişti!
İşte tarihte kahveyi ve kahvehaneleri yasaklayan padişah ve krallar;
1. Sultan IV. Murad (Osmanlı İmparatorluğu)
Tarihteki en sert ve kanlı kahve yasağı Sultan IV. Murad döneminde (1633) uygulanmıştır. 1633 yılındaki büyük İstanbul yangınının bir kahvehanede çıkması gerekçesiyle tüm kahvehaneler yıkılmış, tütün ve kahve içmek kesin olarak yasaklanmıştır.
• Asıl sebep siyasiydi. Kahvehaneler, yeniçerilerin ve halkın devlet aleyhine dedikodu yaptığı, isyan planladığı fitne yuvaları olarak görülüyordu.
• IV. Murad, yasağa uyulup uyulmadığını denetlemek için tebdil-i kıyafet (kılık değiştirerek) İstanbul sokaklarında gezerdi.
2. Kral II. Charles (İngiltere)
İngiltere Kralı II. Charles, 1675 yılında yayınladığı bir bildiriyle ülkedeki tüm kahvehanelerin kapatılmasını emretti.
• İngiltere'deki kahvehaneler o dönemde bir penny karşılığında girilip entelektüel tartışmalar yapıldığı için "Penny Üniversiteleri" olarak anılıyordu. Kral, bu mekânların kendisine karşı halkı kışkırttığını ve siyasi komploların burada üretildiğini düşünüyordu.
• Yasak halk ve tüccarlar arasında öyle büyük bir infiale yol açtı ki, Kral II. Charles tahtını riske atmamak için yasağı sadece 11 gün sonra kaldırmak zorunda kaldı.
3. Kral III. Gustav (İsveç)
18. yüzyılda İsveç Kralı III. Gustav, kahveye karşı adeta kişisel bir savaş açtı. Kahve ithalatını ağır vergilerle kısıtladı ve ardından tamamen yasakladı.
• Kahvenin sağlığa son derece zararlı ve ölümcül bir zehir olduğuna inanıyordu. Hatta bunu kanıtlamak için tarihe geçen bir "kahve deneyi" yaptırdı: İdam cezası almış ikiz mahkumlardan birine her gün sadece kahve, diğerine ise çay içirildi. Amaç kimin önce öleceğini görmekti.
• Kralın deneyi başarısız oldu; önce deneyi izleyen doktorlar, ardından Kral III. Gustav'ın kendisi (suikast sonucu) öldü. Mahkumlar ise kraldan daha uzun yaşadı. Hatta kahve içen mahkum 83 yaşına kadar sağlıklı bir şekilde yaşadı.
• Öte yandan, İsveç'te kahve karşıtı kararnameler yalnızca III. Gustav ile sınırlı değildi. Kahve, 1756 ile 1820'ler arasında kraliyet tarafından defalarca yasaklanıp yeniden serbest bırakıldı.
4. Büyük Friedrich (Prusya)
Prusya Kralı II. Friedrich (Büyük Friedrich), 1777 yılında kahve tüketimini yasaklayan bir manifesto yayınladı.
• Yasaklama nedeni hem ekonomik hem de kültüreldi. Kral, kahve ithalatı yüzünden ülkedeki paranın dışarı çıkmasından rahatsızdı. Halkın kahve yerine geleneksel Prusya içkisini içmesini istiyordu.
• Kahve kavurma işini sadece devlet tekeline aldı. Gizlice kahve yapanları yakalamak için sokaklarda koklayarak gezen "Kahve Casusları" (Kaffeeriecher) adında özel bir zabıta birimi kurdu.
Diğer Dikkat Çekici Yasaklar
• Mekke Emiri Hayır Bey (1511): Padişah veya kral olmasa da kahveyi tarihte ilk yasaklayan kişidir. Kahvenin uyuşturucu bir madde olduğunu ve İslam'a aykırı olduğunu iddia ederek Mekke'deki tüm kahve stoklarını yaktırmış ve kahvehaneleri kapattırmıştır. Ancak bu yasak, dönemin Kahire'deki Memlük Sultanı tarafından iptal edilmiştir.
• Kanuni Sultan Süleyman Dönemi (Şeyhülislam Ebussuud Efendi): İstanbul'a kahve ilk geldiğinde, Şeyhülislam Ebussuud Efendi "Kömür derecesinde kavrulan maddelerin tüketilmesi haramdır" diyerek kahveyi yasaklayan fetvalar vermiştir. Ancak sonraki yıllarda kahvenin faydaları anlaşıldıkça bu yasaklar yumuşatılmıştır.
Sonraki dönemlerde Bostanzade Mehmed Efendi gibi şeyhülislamların kahvenin mubah olduğuna dair yazdığı risalelerle dini tartışmalar aşılmıştır.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
