Uluslararası Adalet Zirvesi İstanbul’da başladı

"Adaletin Geleceği: İnsanlık İçin Ortak Sorumluluk" temasıyla düzenlenen Uluslararası Adalet Zirvesi, İstanbul'da başladı. 8-9 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen zirvede farklı ülkelerden adalet bakanları, başsavcılar, baro temsilcileri, hukukçular, akademisyenler ve uluslararası kuruluşların temsilcileri bir araya geliyor. Zirvede Gazze ve uluslararası insancıl hukukun yanı sıra uluslararası tahkim, insan hakları, yapay zekâ, siber suçlar, göç, sosyal medya ve hukuk mesleklerinin geleceği gibi başlıklar ele alınıyor. Zirvenin açılışında konuşan Adalet Bakanı Akın Gürlek, İstanbul'un tarih boyunca farklı medeniyetlerin, hukuk geleneklerinin ve ticaret yollarının kesiştiği bir merkez olduğunu belirterek, küresel adaletin geleceğinin konuşulması için İstanbul'un önemli bir buluşma noktası olduğunu söyledi.

GÜRLEK'TEN FİLİSTİN ADALET BAKANI'NIN ZİRVEYE KATILAMASININ ENGELLENMESİNE TEPKİ

Bakan Gürlek'in konuşmasında en dikkat çeken başlıklardan biri Gazze oldu. Zirveye Filistin Adalet Bakanı Şerhabil El Zaim'in de davet edildiğini belirten Gürlek, ancak İsrail makamlarının ülke dışına çıkmasına izin vermemesi nedeniyle Filistinli Bakan'ın İstanbul'a gelemediğini açıkladı. Filistin Adalet Bakanı'nın uluslararası adaletin ve hukukun üstünlüğünün konuşulduğu bir toplantıya katılamamasının son derece kaygı verici olduğunu belirten Gürlek, salondaki katılımcıların Filistin halkının hukuk ve adalet talebine sahip çıkacağı mesajını verdi. Gürlek, "Başta şahsım olmak üzere burada bulunan bütün adalet bakanlarının ve katılımcılarının Filistin Adalet Bakanı'nın yokluğunda Filistin halkının hukuk ve adalet talebine en güçlü şekilde sahip çıkacağına inanıyorum" dedi.

ABBAS'IN VİZE ALAMAMASINI DA GÜNDEME TAŞIDI

Gürlek, Filistin Adalet Bakanı'nın zirveye katılamamasının ardından, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantılarına katılmak üzere New York'a gitmek isterken ABD tarafından vize verilmemesini gündeme getirdi. BM Genel Kurulu'nun dünyanın meselelerinin konuşulduğu uluslararası bir platform olduğunu belirten Gürlek, Filistin halkının en üst düzey temsilcisinin bu toplantıda fiziken yer alamamasının uluslararası sistemin adalet ve eşitlik iddiasını tartışmaya açtığını söyledi. Gürlek, uluslararası toplumun bu tür gelişmeler karşısında sessiz kalmaması, hukuka, temel hak ve özgürlüklere ve halkların iradesine saygı gösterilmesini savunması gerektiğini ifade etti.

NETANYAHU'NUN BM'YE KATILIMINA DİKKAT ÇEKTİ

Bakan Gürlek, konuşmasında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun BM Genel Kurulu'na katılabilmesini de gündeme getirdi. Hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında tutuklama emri çıkarılmış bulunan Netanyahu'nun BM Genel Kurulu'na katılabilmesine karşılık, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın vize sorunu nedeniyle toplantıya katılamamasının uluslararası hukuk açısından sorgulanması gerektiğini belirtti. Gürlek, "Uluslararası hukukun inandırıcılığı bakımından ortaya çıkan bu tablo üzerinde hepimizin düşünmesi gerekmektedir" dedi.

Uluslararası hukukun güçlü veya zayıf ayrımı yapılmadan bütün aktörlere aynı ölçüde uygulanması gerektiğini vurgulayan Gürlek, "Uluslararası hukuk ancak güçlü ve zayıf olduğuna bakılmaksızın bütün aktörlere aynı ölçüde uygulandığında gerçek anlamda hukuk olabilir" ifadelerini kullandı.

"SAVAŞIN OLDUĞU YERDE ÖNCE HUKUK VE AKIL ÖLÜR"

Rusya-Ukrayna savaşına da değinen Gürlek, Türkiye'nin dünyanın neresinde savaş ve hukuk ihlali varsa barıştan, hukuktan ve insan onurundan yana tavır aldığını söyledi. Nükleer silahların küresel tehdit oluşturduğunu belirten Gürlek, kaynakların silahlanma yerine barış ve kalkınmaya yönlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

YAPAY ZEKÂ VE SİBER SUÇLAR MASADA

Yapay zekânın hukuk sistemlerinde kullanımının kişisel veriler, algoritmik şeffaflık ve insan hakları açısından yeni sorunlar doğurduğunu belirten Gürlek, teknolojinin hukukçuların yerini almaması, adalete hizmet etmesi gerektiğini söyledi. Siber suçların sınır aşan niteliğine dikkat çeken Gürlek, uluslararası adli işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirterek, "Adalet gerektiğinde pasaportsuz dolaşabilmelidir" dedi.

İSTANBUL'A TAHKİM VURGUSU

İstanbul'un Avrupa ve Asya arasındaki konumu ve tarihi hukuk-ticaret birikimiyle uluslararası tahkim alanında önemli bir merkez olma potansiyeline sahip olduğunu belirten Gürlek, zirvede tahkim mekanizmalarının geleceğinin de ele alınacağını söyledi. Göçün de yalnızca güvenlik veya sınır yönetimi olmadığını belirten Gürlek, insan hakları, geri göndermeme ilkesi ve sorumluluk paylaşımının önemine dikkat çekti. Gürlek, konuşmasının sonunda zirvenin bütün başlıklarının ortak noktasının insan onuru olduğunu belirterek, "Uluslararası hukuk herkes için eşit olmalıdır" mesajını verdi.