Vatandaşlık maaşı olarak bilinen gelir desteği modelinde, hanelerin ekonomik durumunun dikkate alınması ve ihtiyaç sahibi ailelere destek sağlanması gündemdeki başlıklar arasında yer alıyor. Uygulamanın şartları, ödeme tutarları ve başvuru sürecine ilişkin kesin bilgilerin netleşmesi için resmi açıklamalar beklenirken vatandaşlar, destekten kimlerin yararlanabileceğini öğrenmeye çalışıyor.

Yürütülen taslak çalışmada vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) hane halkı geliri belirli ücretin altında kalan ailelerin gelirini belirlenen bir düzeye tamamlamayı amaçlayan sosyal yardım modeli olarak tanımlanıyor.

Taslak çalışmada, vatandaşlık maaşından yararlanmak için bir ailede eve giren toplam gelirin en düşük emekli maaşı olan 23 bin 552 TL'nin altında bulunması gerekiyor. Bu gelirin üstünde olan hanelere destek ödemesi planlanmıyor.
Yürütülen çalışmada geliri düşük vatandaşlara verilecek destek miktarı kademeli olarak belirlenecek.

İhtiyaç sahibi vatandaşların gelirlerini belirlemek amacıyla Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfların elindeki veriler esas alınacak.
SGK, gelir idaresi genel müdürlüğü, banka hesap hareketleri, tapu gibi veriler girilecek. Maaşı, kira ödeyip ödemediği, çocuğu olup olup olmadığı, tek başına yaşayıp yaşamadığı, sürekli muhtaçlığı belirlenecek.
Geliri düşük vatandaşların tespiti için kapı kapı gezilmeyecek. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nden emeklilerin de yararlanması öngörülüyor.

23 bin 552 TL emekli maaşı olan hanede başka hiçbir gelir yoksa ve kirada oturuyorlarsa "kira" yardımı yapılacak. Özellikle metropollerde "kira" yardımına öncelik verilecek. İklim bakımından Erzurum, Sivas, Ardahan Kars gibi soğuk yerlerde doğalgaz gibi "enerji" desteğinde bulunulacak.
Kırsal kesim ve metropollerin etrafından sayfiyelerde "gıda" yardımı yapılacak. Bazı hanelere ihtiyaçlarına göre gıda, enerji, kira gibi birden çok kalemde ödeme yapacak. Ancak bu ödeme üst sınırı aşamayacak.

İl il yapılan tespitler sonrasında destek sistemi ilk olarak pilot yerlerde başlayacak. Pilot iller Aralık 2026'ya kadar belirlenecek ve ödemeler 2027 yılının ilk çeyreğinde başlayacak. Destek programı uygulamasının başarısı takip edilecek, aksayan yönler varsa çözülecek ve 2027 yılında tüm illeri kapsayacak şekilde yaygınlaştırılacak.

Destek ödemelerinden yararlanmak için başvuru yapanlar, oluşturulacak "merkezi sisteme" kayıt olmak zorunda. Başvurular e-devlet ve Sosyal Dayanışma ve Yardımlaşma Vakıfları üzerinden de yapılabilecek. Belirlenecek kriterler doğrultusunda başvurular elektronik sistemle otomatik sonuçlandırılacak.