atasözleri

Atasözleri

Aşağıda, Türk kültürünün zenginliğini yansıtan atasözleri ve anlamları A’dan Z’ye sıralanmıştır. Her bir atasözü, geçmiş kuşaklardan günümüze ulaşan bilgelik ve yaşam deneyimlerini taşır. Alfabetik liste sayesinde aradığınız atasözleri ve anlamlarına kolayca ulaşabilirsiniz .

Herkes gider Mersin’e, biz gideriz tersine.

İnsan, kendi kusurlarını fark edemez ve göremez.

Herkesin arşınına göre bez vermezler.

Genel ilkeler, kurallar herkesin isteğine, gereksinimine göre değiştirilmez, bozulmaz.

Herkesin tenceresi kapalı kaynar.

Kimsenin durumu, içinde bulunduğu yaşayış şartları başkaları tarafından yeterince bilinemez.

Hesapsız kasap, ya bıçak kırar ya masat.

Gelirini ve borcunu bilmeyen, harcamalarını dikkatle planlamayan kişi, sahip olduğu her şeyi kaybedebilir ve zarara uğrar.

Hiddetle kalkan nedâmetle oturur.

Öfke ve kızgınlıkla hareket eden kişi, ne yaptığını tam olarak fark etmez; etrafını kırar, incitir. Bir süre sonra verdiği zararı görür ve pişman olur, ancak iş işten geçmiştir.

Horoz ölür, gözü çöplükte kalır.

Yaşanmış, elde edilmiş veya alışılmış bir durum ya da makam kaybedildikten sonra, insan hâlâ onu arzulamaya devam eder. Bu tutku, ihtiyarlıkta hatta ölüm anında bile sürer.

Horozu çok olan köyde sabah geç olur.

Karışık ve çok kişinin müdahil olduğu işlerden genellikle zor sonuç alınır. Herkes farklı fikir öne sürer, farklı yollar izler ve işin nasıl yapılacağı konusunda net bir karar verilemez. Bu yüzden böyle işleri başarıyla tamamlamak oldukça güç olur.

Huylu huyundan vazgeçmez.

Doğuştan gelen özellikler kolay değişmez; ne kadar çaba harcansa da genellikle sonuçsuz kalır. Çünkü bu huy, kişinin karakterinin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir ve kolay kolay değiştirilemez.

Irak yerin haberini kervan getirir.

Uzaktaki bir kimseyle aramızdaki ilişkiyi bir aracı sağlar.

Irmak kenarına çeşme yapılmaz.

Zaten var olan bir şeyin yanına aynı işi görmek üzere daha zayıfını eklemek gereksiz bir çabadır.

Irmaktan geçerken at değiştirilmez.

Bir iş yaparken yolun yarısında yöntem değiştirmek sonucu riske atar ve durumu tehlikeye sokar.

Isıracak it dişini göstermez/havlamaz.

Kötülük etmeye karar vermiş kimse bunu önceden belli etmez.

Islanmışın yağmurdan pervası yoktur.

Daha önce bir zarara uğramış kimse, kendisine aynı zararı verecek şeyden korkmaz.

Issız eve it buyruk.

Sahip çıkılmayan mal ya da iş, seviyesiz ve niteliksiz kişilerin eline geçer; hak etmeyen kişiler tarafından kullanılır.

Işığını akşamdan önce yakan sabaha çırasında yağ bulamaz.

Savurganlık, kişiyi yoksulluğa düşürür. Gereksiz yere bol para harcayan, gerektiğinde harcayacak para bulamaz.

İçi beni yakar, dışı seni yakar.

Dış görünüşü ile başkalarının hoşuna giden bir şeyin veya durumun gerçekte kötü yönleri olabilir. Görünüşe aldanmamak gerekir.

İki arslan bir posta sığmaz.

Bir yerde iki baş egemen olamaz.

İki at bir kazığa bağlanmaz.

Düşünceleri ve kişilikleri farklı olan iki kişi bir arada barınamaz.

İki baş bir kazanda kaynamaz.

Farklı düşünceleri olan iki kişi bir arada yaşayamaz, bir işi birlikte yapamazlar.

İki cambaz bir ipte oynamaz.

Kurnazlıkta eşit olan iki kişi bir arada barınamaz.

İki deliye bir uslu koymuşlar.

Birbirleriyle anlaşamayan, kavga eden iki kişinin arasını bulacak bir akıllı çıkar.

İki dinle bir söyle.

Çok konuşan, gereksiz ve yanlış sözler söyler. Doğru ve yerinde konuşabilmek için karşıdakini dinlemeye daha çok özen göstermek gerekir.

İki el bir baş içindir.

Ancak kendi geçimini sağlayabilenler, başkalarına yardım edecek güce ve yeterliliğe sahip olmayabilir.

İki ölç, bir biç.

Tasarlanan iş, önce tekrar tekrar ve sonuçlarıyla birlikte düşünülmeli, sonra yapılmalıdır.

İnsan ikrarından, hayvan yularından tutulur.

Verilen söz bağlayıcıdır. Kişi buna uymayan bir davranışta bulunursa kendisine hemen bu söz anımsatılır. Onun için söylediğinin dışına çıkamaz.

İnsan yedisinde ne ise, yetmişinde de odur.

Kişinin çocukluğundaki huyları, özellikleri yaşlılığında da değişmez.

İnsanoğlu çiğ süt emmiş.

İnsanlar her zaman iyi değildir, kötü davranışta bulunabilir, iyiliğe kötülükle karşılık verebilir

İş insanın aynasıdır.

Bir insanın nasıl biri olduğu yaptığı işe gösterdiği özenden anlaşılır.

İşleyen demir ışıldar.

Tembellik yapan kimse hantallaşır, iş yapma yeteneğini yitirir, çalışan kimse gittikçe açılır, daha yararlı işler yapar.

İşten artmaz, dişten artar.

İnsan ne kadar çok çalışıp para kazanırsa kazansın, tutumlu olmayı bilmezse para artıramaz.

Atasözleri

Nesiller boyu aktarılan ve öğüt niteliği taşıyan atasözleri toplumumuzda hayli önemli bir yere sahiptir. Günlük hayata ve insan ilişkilerine dair nasihatler içeren bu vecizeler, yol gösterici nitelikte olduğu gibi edebi açıdan da kıymetli bir konumdadır.