Bid’at Ne Demek? Bid’at Ehli Kime Denir?

İslam vahye dayalı bir dindir ve bu sebeple dinin aslını korumak, sonradan eklenen inanç ve uygulamalardan uzak durmak büyük önem taşır. Kur’an ve sahih hadisler temel ölçüdür. Bu çerçevede bid’at ne demek ve bid’at ehli kime denir sorularının yanıtları merak konusudur.

Bid’at Ne Demek? Bid’at Ehli Kime Denir?

İslam'a göre Kur'an'ı Kerim'den önce indirilen kutsal kitaplar korunamamış, bunlara insan eliyle eklemeler yapılmış ve bu da din anlayışlarında bozulmalara neden olmuştur. Kur'an ise ilahi koruma altında rehber olarak indirilmiş, sahih hadisler ve ümmetin ilim geleneğiyle İslam dininin aslı muhafaza edilmiştir. Bu yüzden bid'at ne demek ve bid'at ehli kime denir meselesi Kur'an ve sünnete bağlılığın temel başlıkları arasında yer alır.

Bid'at Ne Demek?

Bid'at sözcüğü Arapça'da "örneği olmadan ortaya koymak, icat etmek" anlamındaki "bid'a" kökünden gelir. Bu kavram sözlükte "daha önce benzeri bulunmayan yeni şey" demektir. Dini terim olarak ise, asr-ı saadetten sonra ortaya çıkan ve şer'î bir delile dayanmayan inanç, ibadet, fikir ve davranışlar için bid'at kelimesi kullanılır.

Kur'an'da bu kökün geçtiği dikkat çekici yerlerden biri Hadîd Suresi 27. ayettir. Ayette Hristiyanların ortaya attıkları ruhbanlık için "...biz onlara bunu emretmemiştik..." buyrulur. Bu ayet dinde Allah'ın emretmediği bir uygulamanın benimsenmesinin tehlikesine işaret eder.

İslam'da ölçü Allah ve Resul'ünün belirlediği sınırdır. Bu da dinde hükmün kişisel yorum veya sonradan çıkarılan uygulamalara değil, vahiy ve sünnete dayanması gerektiğini gösterir.

Bid'at Ehli Kime Denir?

Ehl-i bid'at TDV İslâm Ansiklopedisi'nde "asr-ı saadetten sonra ortaya çıkmış, şer'î bir delile dayanmayan bazı inanç ve davranışları benimseyen gruplar" şeklinde tanımlanır. Yani burada sadece tek tek yanlış uygulamalar değil, bunları görüş ve yol haline getiren anlayışlar kastedilir.

Bu tabirin merkezinde sünnetin terk edilmesi vardır. Ahmed b. Hanbel, Ebü'l-Hasan el-Eş'arî, İbn Hazm ve Süyûtî gibi âlimlerin tariflerinde ortak noktanın budur. Buradaki sünnet günlük davranışların yanı sıra Resulullah ve ashabın inanç alanında takip ettiği ana yoldur. Bu yüzden ehl-i bid'at yani bid'at ehli nasları zorlayarak veya keyfi yorumlayarak sünnet çizgisinden ayrılan kimseler için kullanılan bir tanımlama olmuştur.

Ancak her hatalı uygulama yapan kimse hemen din dışı sayılmaz. İslam dininde ölçüsüz hüküm vermenin doğru olmadığı açıktır. Bu nedenle bid'atla mücadele ilimle, delille ve hikmetle yapılmalıdır.

Bid'at meselesi Müslümanlar için dini aslına uygun yaşama sorumluluğudur. Mümin için güvenli yol Kur'an'a, sahih sünnete ve ehil alimlerin ortak çizgisine bağlı kalmaktır.