Zikir Nasıl Çekilir? Diyanet’e Göre Zikir Çekerken Ne Söylenir?

Zikir çekmek Müslümanlar tarafından Allah'ı belirli söz ve dualarla anmak amacıyla yapılan bir uygulama olmasının yanı sıra bir ibadet biçimidir. Günün her anında yerine getirilebilen bu ibadet kişinin Rabbini hatırlamasına, manevi huzur bulmasına ve kulluk bilincini güçlendirmesine yardımcı olur. Bu sebeple zikir nasıl çekilir sorusunun yanıtı Diyanet'in "Sıkça Sorulan Sorular" kısmında yer bulur.

Zikir Nedir?

"Zikir" anmak, hatırlamak ve unutmamak anlamına gelen bir kavramdır. Dini anlamda ise Allah'ı isimleriyle, sıfatlarıyla, ayetleriyle ve dualarla anmayı ifade eder. TDV İslam Ansiklopedisi'nde zikir kulun Allah ile bağını canlı tutmasını sağlayan ibadetlerden biri olarak tanımlanmaktadır.

Kur'an-ı Kerim'de "Beni anın ki ben de sizi anayım" buyurulmaktadır (Bakara Suresi, 2/152). Bir başka ayette ise "Kalpler ancak Allah'ı anmakla huzur bulur" denilmektedir (Ra'd Suresi, 13/28). Bu ayetler zikrin yalnızca sözlü bir tekrar olmadığını, aynı zamanda Allah'ı bilinçli şekilde hatırlama ve O'na yönelme anlamı taşıdığını göstermektedir.

Hz. Muhammed (sav) "Allah'ı zikredenle etmeyenin durumu diri ile ölü gibidir" buyurmuştur (Buhârî, Deavât, 66). Bu hadis zikrin manevi hayatı canlı tutan önemli bir ibadet olduğunu ortaya koymaktadır.

İmam Gazâlî İhyâu Ulûmi'd-Dîn adlı eserinde zikrin kalbi gafletten koruyan en önemli ibadetlerden biri olduğunu belirtmiştir. İmam Nevevî ise el-Ezkâr adlı eserinde müminin gün boyunca Allah'ı anmaya devam etmesini tavsiye etmiştir.

Zikir Nasıl Çekilir?

Zikir çekmek için belirli bir mekân veya zaman zorunluluğu bulunmamaktadır. Müslümanlar namaz sonrasında, sabah ve akşam vakitlerinde, yolculukta, çalışırken veya dinlenirken Allah'ı zikredebilir.

Zikir sırasında en çok kullanılan ifadeler arasında "Sübhanallah", "Elhamdülillah", "Allahu Ekber", "Lâ ilâhe illallah", "Estağfirullah" ve salavatlar yer almaktadır. Bu ifadeler tesbih yardımıyla veya saymadan okunabilir.

Hz. Muhammed'in (sav) namazlardan sonra otuz üçer defa "Sübhanallah", "Elhamdülillah", "Allahu Ekber" okunmasını tavsiye ettiği bildirilmektedir (Müslim, Mesâcid, 146). Bu uygulama Müslümanlar arasında yaygın olarak sürdürülmektedir.

Zikir çekilirken söylenen sözlerin anlamını düşünmek ve samimiyetle okumak tavsiye edilmektedir. Amaç yalnızca belirli sayılara ulaşmak değil, Allah'ı bilinçli şekilde anmak ve O'na yönelmektir.

Zikir Çekerken Okunacak Dua

Zikir sırasında okunabilecek dualardan biri şu şekildedir:

"Allahümme ainnî alâ zikrike ve şükrike ve husni ibâdetike."

Bu duanın Türkçe anlamı ise şöyledir;

"Allah'ım! Seni anmakta, Sana şükretmekte ve Sana güzel şekilde kulluk etmekte bana yardım et."

Zikirlerde sıkça okunan bir başka dua şöyledir:

"Sübhânallâhi ve bihamdihî, sübhânallâhil azîm."

Bu duanın Türkçe anlamı ise şöyledir;

"Allah'ı hamd ile tesbih ederim. Yüce Allah'ı her türlü eksiklikten uzak tutarım."

Ayrıca "Lâ ilâhe illallah", "Estağfirullah", "Sübhanallah", "Elhamdülillah" ve "Allahu Ekber" ifadeleri de zikir sırasında sıkça okunmaktadır.

Diyanet'e Göre Zikir Çekmek İçin Abdest Gerekir Mi?

Diyanet İşleri Başkanlığının resmî kaynaklarında yer alan bilgilere göre zikir çekmek için abdestli olmak şart değildir. Kişi abdestsiz olduğu zamanlarda da Allah'ı anabilir, dua edebilir ve tesbih çekebilir.

Bununla birlikte abdestli olmak, ibadete hazırlık açısından daha faziletli kabul edilmektedir. Diyanet kaynaklarında yer alan açıklamalara göre abdest almamak zikre engel değildir ve kişi günün her anında Allah'ı anabilir.

Kur'an-ı Kerim'de "Onlar ayakta iken, otururken ve yanları üzerine yatarken Allah'ı anarlar" buyrulmaktadır (Âl-i İmrân Suresi, 3/191). Bu ayet zikrin belirli bir hâle bağlı olmadan yapılabileceğini göstermektedir.

Zikir Çekmenin Faziletleri

Kur'an-ı Kerim, hadisler ve İslam âlimlerinin açıklamalarına göre zikrin birçok fazileti bulunmaktadır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir;

• Kalbin huzur bulmasına yardımcı olur. (Ra'd Suresi, 13/28)
• Allah'ın kulunu anmasına vesile olur. (Bakara Suresi, 2/152)
• Kişinin Allah'a yakınlık hissini güçlendirir.
• Günahların bağışlanmasına vesile olan ibadetler arasında kabul edilir.
• Manevi farkındalığı ve kulluk bilincini artırır.
• Gaflet olarak ifade edilen Allah'ı unutma hâlinden korur.
• Zor zamanlarda sabrı ve dayanıklılığı destekler.
• Dua ve ibadetlerin daha bilinçli yapılmasına katkı sağlar.
• Kalpteki korku, endişe ve huzursuzluğun azalmasına yardımcı olur.
• İmam Gazâlî'nin İhyâu Ulûmi'd-Dîn adlı eserinde belirttiği üzere kalbin temizlenmesine ve manevi olgunluğa ulaşılmasına katkı sağlar.
• İmam Nevevî'nin el-Ezkâr adlı eserinde ifade ettiği üzere müminin gün boyunca Allah ile bağını canlı tutmasına yardımcı olur.

Tüm bu nedenlerden ötürü zikir Kur'an-ı Kerim'de ve hadislerde önemle tavsiye edilen, Müslümanın manevi hayatını güçlendiren ibadetlerden biri olarak kabul edilmektedir.