Umrede Okunacak Dualar Nelerdir, Tavafta Ne Okunur?

Umre ihrama girilerek Kâbe'nin tavaf edilmesi, ardından Safa ile Merve arasında say yapılması ve tıraş olup ihramdan çıkılmasıyla tamamlanan önemli bir ibadettir. Tavaf ise Beytullah'ın etrafında usulüne uygun biçimde yedi kez dönmektir ve bu ibadetin merkezinde dua, zikir ve teslimiyet vardır. Bu nedenle umrede okunacak dualar nelerdir ve tavafta ne okunur soruları bu ibadeti bilinçli şekilde yerine getirmek isteyenler için önem taşıyan sorulardır.

Umrenin İslam'daki Yeri

Umre İslam'da belirli vakte bağlı olmaksızın yılın büyük bölümünde yapılabilen, Kâbe merkezli bir kulluk ibadetidir. T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün eğitim içeriklerinde umrenin ihram, tavaf, say ve tıraş aşamalarıyla yerine getirildiği açık biçimde anlatılmaktadır. Umre, farz olan hacdan farklı olarak vacip veya sünnet yönüyle değerlendirilmiş olsa da Müslümanlar için büyük sevap ve manevi arınma vesilesi kabul edilir.

Kur'an-ı Kerim'de umre doğrudan anılmıştır. Bakara sûresi 196. ayette: "Haccı ve umreyi Allah için eksiksiz yerine getirin..." buyurulur. Bu ayet umrenin başlı başına meşru ve önemli bir ibadet olduğunu gösterir.

Umrede mekânsal bir ziyaretin ötesinde asıl gaye tevhid, tevazu, tövbe, dua ve teslimiyettir. Bu çerçevede umre sırasında okunan dualar ibadetin ruhunu güçlendiren ve kulun kalbini diri tutan önemli unsurlar olarak öne çıkar.

Tavaf Nedir?

Diyanet'in Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan rehberlerde umre sırasında yapılması gereken ibadetler sırasıyla ihrama girmek, niyet etmek, telbiye getirmek, Kâbe'yi tavaf etmek, tavaf namazı kılmak, zemzem içmek, Safâ ile Merve arasında say yapmak ve tıraş olup ihramdan çıkmaktır.

Tavaf, Kâbe'nin etrafında Hacerülesved hizasından başlayarak yedi şavt dönmektir. Her bir dönüşe "şavt" denir. Tavaf sadece bedensel bir hareket değildir. Kulun kalbiyle, diliyle ve yönelişiyle Allah'a bağlanmasının sembolüdür. Bu ibadet umrede vazgeçilmezdir. Zira umre tavafı yapılmadan umre tamamlanmış sayılmaz.

Umrede Okunacak Dualar

Umre boyunca okunacak dualar ibadetin akışına göre sıralanmalıdır. Umrede okunan temel dualar sırasıyla şunlardır;

1. Umreye Niyet: Bu niyet ihrama girildikten sonra umre ibadetinin bilinçli şekilde başlatıldığını gösterir.

"Allâhümme innî urîdü'l-umrete fe yessirhâ lî ve tekabbelhâ minnî."

Türkçe anlamı: "Allah'ım! Umre yapmak istiyorum. Onu bana kolaylaştır, benden kabul buyur."

2. Telbiye: Umrenin en güçlü zikirlerinden biridir. Diyanet kaynaklarında ihramdan sonra çokça telbiye getirilmesi tavsiye edilir. Bu söz, kulun Allah'ın çağrısına cevap verdiğini ilan eder.

"Lebbeyk Allâhümme lebbeyk. Lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk. İnne'l-hamde ve'n-ni'mete leke ve'l-mülk. Lâ şerîke lek."

Türkçe anlamı: "Buyur Allah'ım, emrine geldim, buyur! Senin hiçbir ortağın yoktur, buyur! Hamd, nimet ve mülk yalnız sana aittir. Senin hiçbir ortağın yoktur."

3. Mescid-i Haram'a girerken edilen dua: Bu dua, mescide girişte genel sünnet dua olarak okunur.

"Allâhümme'ftah lî ebvâbe rahmetik."

Türkçe anlamı: "Allah'ım! Bana rahmet kapılarını aç."

4. Kâbe'yi görünce yapılabilecek dua: Bu dua, Kâbe ile ilk karşılaşmada huşûyu artıran bir niyaz olarak okunur.

"Allâhümme zid hâze'l-beyte teşrîfen ve ta'zîmen ve tekrîmen ve mehâbeten."

Türkçe anlamı: "Allah'ım! Bu Beyt'in şerefini, azametini, değerini ve heybetini artır."

5. Safâ'ya çıkarken okunacak ayet: Bakara suresi 158. ayetten alınan bir bölümün say başlamadan önce okunması tavsiye edilir.

"İnne's-Safâ ve'l-Mervete min şeâirillâh."

Türkçe anlamı: "Safâ ile Merve Allah'ın nişanelerindendir..."

6. Sa'y esnasında zikir ve dua: Say sırasında tavsiye edilen duayı bilmeyenler kendi dualarını okuyabilirler. Ama tavsiye edilen say duası şudur;

"Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr."

Türkçe anlamı: "Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'na mahsustur ve O her şeye gücü yetendir."

Tavafta Okunacak Dualar

Diyanet'in Hac ve Umre eğitim materyallerinde tavaf dualarının Hz. Peygamber'den gelen örnekler olduğu; ancak bu duaları bilmeyenlerin içtenlikle kendi dilleriyle dua edebileceği belirtilir. Yani tavaf sırasında belirli duaları ezbere bilmek güzel ve faziletli görülse de ibadetin sahih olması bunlara bağlı değildir. Esas olan saygı, huşû, zikir ve samimiyettir.

Tavafta en doğru yol Kur'an'dan ayetler, Resûlullah'tan gelen sahih dualar, tesbih, tekbir, tehlil ve kişinin kendi içten duasıdır.

1. Tavafa başlarken niyet: Tavaf etmeye başlamak için önce niyet edilir.

"Allâhümme innî urîdü tavâfe beytike'l-harâm fe yessirhû lî ve tekabbelhû minnî."

Türkçe anlamı: "Allah'ım! Senin Beyt-i Haram'ını tavaf etmek istiyorum. Onu bana kolaylaştır ve benden kabul buyur."

1. Hacerülesved hizasında tekbir ve besmele: Tavafa başlarken Hacerülesved istilâm edilir. Kalabalık varsa uzaktan selam verilir. Burada amaç izdihama girmek değil, sünnete uygun saygılı bir başlangıç yapmaktır.

"Bismillâhi, Allâhu ekber."

Türkçe anlamı: "Allah'ın adıyla, Allah en büyüktür."

1. Tavaf boyunca en çok okunan zikir: Bu zikir, tavaf boyunca sıkça okunabilecek en sade ve güçlü zikirlerden biridir.

"Sübhânallâhi ve'l-hamdü lillâhi ve lâ ilâhe illallâhu vallâhu ekber."

Türkçe anlamı: "Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih ederim. Hamd Allah'a mahsustur. Allah'tan başka ilah yoktur. Allah en büyüktür."

1. Rükn-i Yemânî ile Hacerülesved arasında okunması tavsiye edilen dua: Bu dua, Bakara sûresi 201. ayettir. Hadislerde Allah Resûlü'nün bu duayı çokça okuduğu bildirilmiş ve duanın Müslim ile Buhârî'de yer aldığı belirtilmiştir. Bu sebeple tavaf sırasında en çok tavsiye edilen dualardan biri kabul edilir.

"Rabbenâ âtinâ fi'd-dünyâ haseneten ve fi'l-âhireti haseneten ve kınâ azâbe'n-nâr."

Türkçe anlamı: "Ey rabbimiz! Bize bu dünyada da iyilik ver, öteki dünyada da iyilik ver; bizi cehennem azabından koru"

5. Tavaf sırasında tehlil:

Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü yuhyî ve yumît, ve hüve alâ külli şey'in kadîr.

Türkçe anlamı: "Allah'tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'na aittir. Diriltir ve öldürür. O her şeye gücü yetendir."

6. Kendi diliyle dua

Diyanet'in rehberlik anlayışına göre, tavaf sırasında kişi şu içeriklerde kendi diliyle de dua edebilir:

• Günahların affı
• Samimi tövbe
• Sağlık ve afiyet
• Anne-baba için hayır dua
• Ahiret selameti
• Ümmet için barış ve huzur

Tavaf ezber metinleri okuma anı değil, kalpten gelen niyazın en değerli olduğu anlardan biridir.

7. Tavaf bitince tavaf namazı sonrası dua: Bu dua tavafın farz bir parçası değildir; ancak tavaf namazı ve zemzem sonrasında okunması güzel görülen dualar arasında yer alır.

"Allâhümme innî es'elüke ilmen nâfi'an ve rızkan vâsi'an ve şifâen min külli dâ'."

Türkçe anlamı: "Allah'ım! Senden faydalı ilim, bol rızık ve her hastalıktan şifa isterim."