İstanbul’daki Türbeler Rehberi- Mutlaka Görülmesi Gereken Manevi Mekanlar
Tarihi dokusu ve mimari zenginliğiyle öne çıkan kadim İstanbul şehrinde sayısız manevi durak vardır. Bu da İstanbul'daki türbeler rehberi ihtiyacını ve İstanbul'da mutlaka görülmesi gereken manevi mekanlar hakkında bilgi sahibi olma sonucunu doğurur.
İstanbul'un silueti kubbeler, hazireler ve türbelerle canlı bir medeniyet hafızası görünümü sunar. Fethinden sonra güçlü bir İslam şehri kimliği kazanan İstanbul sahabelerden mutasavvıflara, devlet adamlarından alimlere kadar birçok önemli şahsiyetin kabirlerine ev sahipliği yapmaktadır. Bu durum şehri manevi ziyaret merkezi haline getirmiş, ziyaretçiler İstanbul'daki türbeler rehberi arar olmuş ve İstanbul'da mutlaka görülmesi gereken manevi mekanlar araştırılmaya başlanmıştır.
İSTANBUL'DA MUTLAKA GÖRÜLMESİ GEREKEN TÜRBELER
İstanbul fetihle birlikte yalnızca siyasi bir başkent değil, aynı zamanda İslam medeniyetinin önemli bir ilim, irfan ve vakıf merkezi haline gelmiştir. Bu birikimin şehirdeki en görünür izlerinden biri türbelerdir. Faniliği idrak etmek, dünya hayatının geçiciliğini düşünmek ve kulluk bilincini güçlendirmek adına faydaları olan İstanbul'daki türbelerden en önemlileri ve mutlaka görülmesi gerekenleri şunlardır;
- Eyüp Sultan Türbesi (Eyüpsultan)
Ülkemizde "Eyüp Sultan" unvanıyla tanınan ve Hz. Muhammed'in sancaktarı olan Ebu Eyyub el-Ensari'nin kabri Eyüp Sultan Türbesindedir. Ebu Eyyub el-Ensari İstanbul kuşatması sırasında şehit düşmüş bir sahabedir. Vasiyeti üzerine surlara yakın bir yere defnedilmiş olan bu kutlu şahsiyetin kabri İstanbul'un fethinden sonra Akşemseddin tarafından bulunmuştur. Zamanla kabir büyük bir külliye etrafında şehir hafızasının merkezine dönüşmüştür. Osmanlı padişahlarının kılıç kuşanma merasimlerinin burada yapılmış olması da türbenin devlet ve toplum nezdindeki yüksek itibarını gösterir.
- Aziz Mahmud Hüdayi Türbesi
Üsküdar'ın en güçlü manevi duraklarından biri olan bu türbede Celvetiyye tarikatının kurucusu olan Aziz Mahmud Hüdayi'nin kabri bulunur. Hem mutasavvıf hem de şair kimliğiyle tanınan Aziz Mahmud Hüdayi'nin türbesi çevresindeki külliye dokusuyla birlikte klasik Osmanlı tasavvuf mimarisinin bir örneğidir.
- Yahya Efendi Türbesi (Beşiktaş / Çırağan sırtları)
İstanbul Boğazı'na hâkim konumda Beşiktaş'ta, Çırağan sırtlarında yer alan Yahya Efendi Türbesi hem manzarası hem de maneviyatı bakımından dikkat çekicidir. Beşiktaşlı Yahya Efendi'ye ait kabre ev sahipliği yapan bu ziyaretgah tarih boyunca hem halk hem de devlet erkanı tarafından ziyaret edilmiştir.
- Sümbül Efendi Türbesi
Fatih'in Kocamustafapaşa semtinde yer alan Sümbül Efendi Türbesi İstanbul'un en yoğun tasavvuf mirasına sahip bölgelerinden birinde yer alır. Türbe çevresi cami ve hazire düzeniyle birlikte klasik tekke kültürünü hissettiren bir atmosfer sunar.
- Merkez Efendi Türbesi
Halveti-Sünbüli geleneğinin önde gelen isimlerinden olan Merkez Efendi'nin türbesi Zeytinburnu'nda yer alır. Türbe çevresi özellikle bahar aylarında yoğun ilgi görür ve semtin kültürel kimliğinde belirleyici bir yere sahiptir.
- Nureddin Cerrahi Türbesi
Karagümrük'te bulunan Cerrahiyye kolunun kurucusu olan Nureddin Cerrahi türbesi İstanbul'un tasavvuf tarihini hissettiren mekanlardandır. İstanbul'da doğan ve şehirde etkili bir irfan halkası oluşturan Nureddin Cerrahi'ye ait türbe özellikle tekke kültürünü tanımak isteyenler için önemlidir.
- Yuşa Hazretleri Türbesi
- Beykoz'da Yuşa Tepesi'nde bulunan Yuşa Hazretleri Türbesi İstanbul'un en dikkat çekici manevi noktalarından biridir. Boğaz'ın kuzeyine yakın bu tepe halk arasında Hz. Yuşa ile ilişkilendirilen ziyaret geleneğiyle tanınır. Şehir merkezinden uzak olsa da manevî atmosferi ve doğal çevresiyle öne çıkar.
- Telli Baba Türbesi
Boğaz hattında, Sarıyer'de olan Telli Baba Türbesi en meşhur halk ziyaretgahlarından biridir. Özellikle dua, adak ve niyaz kültürü içinde adı sıkça geçen bu türbe özellikle kısmet açmak isteyenlerce ziyaret edilmekte ve Türkiye'nin dört bir yanından gelenlere kucak açmaktadır. Kadiri tarikatının şeyhlerinden olan ve İstanbul'un koruyucularından biri olarak bilinen Telli Baba'nın türbesi İstanbul'un görülmesi gereken manevi mekanlarının başındadır.
- Sokullu Mehmed Paşa Türbesi
- Eyüp'te yer alan bu türbe Osmanlı devlet mimarisi ile türbe geleneğinin birleştiği seçkin örneklerden biridir. Külliye medrese, darülkurra, türbe ve çeşmeden oluşur. Sokullu Mehmed Paşa Türbesi hem Mimar Sinan dönemi estetiğini hem de aile türbesi anlayışını göstermesi bakımından dikkat çekicidir.
- Fatih Sultan Mehmed Türbesi
- İstanbul'un fethini tamamlayan hükümdarın kabri olması sebebiyle tarihi ve sembolik değeri çok yüksektir. Fatih Camii haziresindeki Fatih Sultan Mehmed Türbesi kültürünün devlet hafızası boyutunu anlamak için mutlaka görülmesi gereken yerlerden biridir.
- II. Mahmud Türbesi
Çemberlitaş'taki II. Mahmud Türbesi Osmanlı'nın son dönem mimari anlayışını yansıtan önemli bir yapıdır. II. Mahmud'un yanı sıra Osmanlı sultanlarından Abdülaziz ve Abdülhamid ile Osmanlı hanedanlığından başka önemli kişilerin de kabirlerinin olduğu türbe bulunduğu ana güzergah nedeniyle tarihi yarımadada gezi planına kolayca eklenebilir ve klasik dönemden modernleşme dönemine geçişi mimari açıdan hissettirir.