Gusül Abdesti Nasıl Alınır? Kadın ve Erkek İçin Gusül (Boy) Abdesti Alınışı
Kur'an ve sünnette temizliğin önemi sıkça vurgulanmış ve Müslümanlar bazı hallerin ardından ibadetlerini yerine getirebilmek için temizlenmekle yükümlü tutulmuştur. Gusül abdesti de İslam'da beden temizliğiyle birlikte manevi arınmanın önemli bir parçası kabul edilen ibadet hazırlıklarından biridir. Bu nedenle gusül abdesti nasıl alınır sorusuyla kadın ve erkek için gusül (boy) abdesti alınışı adımları İslam'da en çok araştırılan başlıklar arasında yer almaktadır.
İslam'da temizlik ibadetin ve günlük hayatın temel unsurlarından biri kabul edilir. Namaz başta olmak üzere birçok ibadetin yerine getirilebilmesi için maddi ve manevi temizliğin sağlanması gerektiği belirtilmiş, abdest ve gusül bu temizliğin önemli uygulamaları arasında gösterilmiştir. Bu kapsamda gusül abdesti nasıl alınır sorusu sıkça yanıt arar. İşte, Kur'an, hadis ve alimlerinin anlatımıyla sırasıyla kadın ve erkek için gusül (boy) abdesti alınışı;
Gusül Abdesti Nedir?
Gusül abdesti bütün bedenin kuru yer kalmayacak şekilde yıkanmasıyla sağlanan dini temizliktir.
Halk arasında "boy abdesti" olarak da bilinen gusül cünüplük, hayız ve nifas gibi durumların ardından farz kabul edilmektedir.
TDV İslam Ansiklopedisi'nde gusül ağız ve burnun suyla temizlenmesiyle birlikte bütün bedenin yıkanması şeklinde tanımlanmıştır.
Gusül Abdesti Nasıl Alınır?
Gusül abdesti alınırken niyet edilmesi ve bedenin tamamının suyla yıkanması gerekir. Gusül sırasında belirli bir dua okunması zorunlu değildir.
Ancak besmele çekmek ve dua etmek sünnet kabul edilmektedir.
Erkekler İçin Gusül Abdesti Alınışı Adımları
Erkekler için gusül abdesti alınırken şu sıralama takip edilir:
- Gusle Niyet Etmek: Gusle başlamadan önce kalben niyet edilir. "Niyet ettim Allah rızası için gusül abdesti almaya" denilebilir. Ardından "Bismillahirrahmanirrahim" diyerek gusle başlanır.
- Ellerin ve Avret Yerinin Yıkanması: İlk olarak eller bileklere kadar yıkanır. Daha sonra avret yeri temizlenir. Bedende bulunan kir veya necaset varsa giderilir.
- Normal Abdest Almak: Namaz abdesti gibi abdest alınır. Ağıza üç kez su verilerek gargara yapılır. Ardından buruna üç kez su çekilir ve temizlenir. Yüz, kollar, baş ve ayaklar yıkanır.
- Baş ve Bedenin Yıkanması: Önce başa üç kez su dökülür. Daha sonra sağ omuzdan başlayarak bedenin tamamı yıkanır. Ardından sol omza su dökülür. Vücudun hiçbir yerinde kuru bölge kalmamasına dikkat edilir.
Ayrıca saç dipleri, sakal araları, göbek boşluğu ve kulak içleri gibi bölgelerin de suyla temas etmesi gerekir.
Kadınlar İçin Gusül Abdesti Alınışı Adımları
Kadınlar için gusül abdesti alınışı temel olarak erkeklerle aynıdır. Ancak saç ve örtünme konularında bazı farklı hükümler bulunmaktadır.
- Gusle Niyet Etmek: Kadın da gusle başlamadan önce niyet eder ve besmele çeker. Niyetin kalpten yapılması yeterlidir.
- Temizlik ve Normal Abdest: Önce eller ve avret bölgesi temizlenir. Ardından namaz abdesti alınır. Ağız ve burun iyice temizlenir.
- Saçların ve Bedenin Yıkanması: Kadınlar başlarına üç kez su döker. Suyun saç diplerine ulaşması gerekir. Örgülü saçlarda, su diplere ulaşıyorsa örgünün çözülmesi gerekmez. Bu görüş İslam alimlerinin çoğunluğu tarafından kabul edilmiştir.
Diyanet İşleri Başkanlığı ilmihalinde de kadınların saç diplerine suyun ulaşmasının yeterli olduğu ifade edilmektedir. Daha sonra bedenin tamamı kuru yer kalmayacak şekilde yıkanır.
Gusül Abdestinin Farzları
Hanefi mezhebine göre gusül abdestinin üç farzı bulunmaktadır. Bu farzlardan biri eksik olduğunda gusül geçerli sayılmamaktadır.
- Ağza Su Vermek: Ağız içinin tamamen yıkanması gerekir. Dişlerin arası ve ağız boşluğu suyla temizlenmelidir.
- Burna Su Çekmek: Burnun iç kısmına su çekilip temizlenmesi gerekir. Burnun kuru kalmamasına dikkat edilmelidir.
- Bütün Bedeni Yıkamak: Vücudun tamamı kuru yer kalmayacak şekilde yıkanmalıdır. Saç dipleri, kulak içleri ve deri kıvrımları gibi bölgelerin suyla temas etmesi gerekir.
İbn Abidin, "Reddü'l-Muhtar" adlı eserinde gusülde bedenin tamamına su ulaştırmanın temel şart olduğunu ifade etmektedir.
Gusül Abdestinin Önemi ve Fazileti
İslam'da temizlik hem ibadetin hem de sosyal hayatın önemli unsurlarından biri kabul edilmektedir. Gusül abdesti kişinin ibadete hazırlanmasını sağlayan manevi temizliklerden biri olarak değerlendirilmektedir.
Kur'an-ı Kerim'de Maide Suresi'nin 6. ayetinde "Eğer cünüp iseniz iyice temizlenin." buyrulmaktadır. İslam alimleri bu ayetin gusül abdestinin farz olduğuna delil kabul edildiğini ifade etmektedir.
Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hadislerinde de temizliğin önemi sıkça vurgulanmıştır. Müslim'de rivayet edilen bir hadiste Peygamber Efendimiz "Temizlik imanın yarısıdır." buyurmuştur.
Hz. Muhammed'in (s.a.v.) gusül konusunda titiz davrandığı ve ümmetine temizliği tavsiye ettiği hadis kaynaklarında aktarılmaktadır. Buhari'de geçen rivayetlerde Peygamber Efendimizin gusül sırasında suyu dikkatli kullandığı ve temizliğe büyük önem verdiği belirtilmektedir.
İmam Gazali "İhyâu Ulûmi'd-Dîn" adlı eserinde temizlenmenin yalnızca bedenle sınırlı olmadığını, kalbin de kötü düşüncelerden arındırılması gerektiğini ifade etmektedir.
İmam Nevevi de "el-Mecmû" adlı eserinde guslün ibadet hayatındaki önemine dikkat çekmiş ve Müslümanın temizliğe özen göstermesinin sünnet olduğunu belirtmiştir.
Gusül Alırken Okunabilecek Dualar
Gusül sırasında okunması zorunlu belirli dualar bulunmamaktadır. Ancak besmele çekmek sünnet kabul edilir. Bazı İslam alimleri gusül sırasında kelime-i şehadet getirilmesini ve Allah'a dua edilmesini tavsiye etmiştir.
