Tezveren Dede Türbesi Hakkında Bilgiler: Hikayesi ve Manevi Önemi

Tezveren Dede adı Anadolu'nun farklı yerlerinde bilinen ve manevi yönü nedeniyle dileklerin kabulü konusunda halka yardım ettiği düşünülen bir evliyaya aittir. Fakat bu adla bilinen farklı kimselerin olduğu sanılmaktadır. Zira İstanbul, Ankara ve Bursa'da Tezveren Dede'nin türbesi bulunmaktadır. Özellikle Bursa'da bulunan Tezveren Dede Türbesi hakkında bilgiler toplanarak onun hikayesi ve manevi önemi kavranabilir ve aynı adla anılan bu evliyalarla ilgili fikir sahibi olunabilir.

Tezveren Dede Türbesinin Tarihi ve Önemi

Tezveren Dede Türbesi'nin tarihçesi Anadolu'daki tasavvuf geleneği içinde değerlendirilmektedir. Zira aynı isimle yad edilen farklı kimselerin topraklarımızda türbelerinin bulunduğu bir gerçektir. Bu kıymetli şahsiyetler toplumda ahlaki değerlerin yayılmasına katkıda bulunmuştur. Bursa'da türbesi bulunan Tezveren Dede'nin de bu gönül erlerinden biri olduğu ve yaşadığı dönemde insanlara rehberlik ettiği kabul edilmektedir.
Kayıtlara ve türbesinde bulunan bilgilere göre asıl ismi Şeyh Ataullah'tır. Şeyh Ataullah'ın Buhara'dan gelerek Bursa'ya yerleştiğine ve Fatih Sultan Mehmed Han döneminde yaşadığına inanılır. Ama farklı kaynaklara bakıldığında ona "Eş-Şeyh Muhammed Eneri" dendiği de geçmektedir.

Tezveren Dede Türbesinin Özellikleri

Bursa'nın Osmangazi ilçesinde yer alan Tezveren Sultan ya da Tezveren Dede Türbesi iki katlı bahçeli ahşap bir evin giriş katında bulunur. Bu evin içindeki bir odada Şeyh Ataullah'ın sandukası vardır. 15. yüzyılda yaşadığı ve vefat ettiği düşünülen Tezveren Sultan'ın türbesinin üzerine 20. yüzyılda ahşap bir evin yapılması türbenin bu ev içinde kalmasına sebep olmuştur.

Tezveren Dede Türbesinin Hikayesi

Tezveren Dede ile ilgili çeşitli rivayetler anlatılmaktadır. Bu rivayetlerden biri Tezveren Dede'nin türbesinin bulunduğu yere bir ev yapılmak istenmesi ve bu yüzden türbenin taşınmasına karar verilmesi ile ilgilidir. Rivayete göre türbe taşınacağı zaman bu işlemi yapacak olanların aletleri kırılmıştır. Bu nedenle Tezveren Dede'nin türbesi yapılan evin içinde kalmıştır.

Bazı anlatımlarda ise Tezveren Dede'nin bir konakta çalışırken evin beyinin hacca gittiği ve evin hanımı helva yapınca Tezveren Sultan'ın bir tabak helvayı anında Mekke'deki beyine ulaştırdığıdır.

Tezveren Dede'nin lakabı da bu zatın maneviyatı vesilesiyle edilen duaların ve dileklerin tez vakitte edilmesinden geldiğine inanılır. Bursa halkı arasında özellikle cumartesi günleri güneş doğarken buraya yapılan ziyaretlerin ve duaların daha makbul olduğuna dair eski bir gelenek vardır. Bu nedenle Tezveren Dede Türbesi özellikle cumartesi günleri çok erken saatlerde ziyaret edilmek istenmektedir.

Tezveren Dede Türbesi Nerede, Nasıl Gidilir?

Bugün Bursa'ya bağlı Osmangazi ilçesinin İvazpaşa Mahallesi Tezveren Sokak 11 numaralı iki katlı evin giriş katında Tezveren Dede Türbesi bulunmaktadır. Tahtakale semtinden yukarıya doğru Eskici Baba Türbesi istikametinde yürüyerek veya toplu taşıma ile Tophane – Heykel duraklarından türbeye ulaşım sağlanabilir ve türbe ziyaret edilebilir.

Diyanet bu tür ziyaretlerin sadece ibret almak ve dua etmek amacıyla yapılmasını, türbeye maddi nesneler bırakmak veya türbeden doğrudan medet ummak gibi eylemlerden kaçınılması gerektiğini hatırlatmaktadır.