Kerahat Vakti Ne Zamandır, Bu Vakitte Namaz Kılınır Mı?

Müslümanlar sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı vakitlerinde namaz kılar. Namazların vaktinde kılınması gereklidir. Ancak güneşin belli konumlarında bazı namazların kılınması uygun görülmemiştir. Bunun sebebi hadislerde bildirilen vakit düzeni ve ibadetin belirlenmiş zamanlara bağlanmasıdır. Namaz kılınması uygun olmayan kerahat vakti ne zamandır, bu vakitte namaz kılınır mı konusu inananlar açısından önemlidir.

Kerahat Vakti Ne Zaman?

Kerahat kelimesi "uygun görülmeyen, hoş karşılanmayan veya sakınılması tavsiye edilen durum" anlamında kullanılır. Fıkıh ilminde ise yapılması dinen doğru bulunmayan yahut terk edilmesi daha uygun olan işler için kullanılır. Namaz vakitleriyle ilgili kullanımında kerahat vakti bazı namazların kılınmasının yasaklandığı veya mekruh sayıldığı zaman dilimlerini ifade eder.

İslam Ansiklopedisi'nde "kerahat" kavramı ibadetlerde zaman, şekil veya şart bakımından eksiklik ve sakınca doğuran hallerle ilişkilendirilir. Bu nedenle kerahat vakitleri ibadetin düzenini koruyan zaman sınırları olarak değerlendirilir.

Hadis kaynaklarında Resulullah'ın bazı vakitlerde namaz kılınmasını yasakladığı bildirilmektedir. Ukbe b. Âmir'den rivayet edilen hadiste Resulullah'ın üç vakitte namaz kılmayı ve cenaze defnetmeyi uygun görmediği aktarılır: Güneş doğarken, güneş tam tepe noktasındayken ve güneş batarken. (Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn, 293)

Buna göre temel kerahat vakitleri üçtür:

1. Güneş doğarken: Sabah namazından sonra güneş doğmaya başlayıp yükselinceye kadar geçen kısa süre.
2. Güneş tepedeyken: Öğle vaktinden hemen önce, güneşin tam zirvede bulunduğu anlar.
3. Güneş batarken: Akşam ezanından hemen önce güneşin batış süresi.

Yaygın kabule göre ayrıca sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar ve ikindi namazından sonra güneş batıncaya kadar nafile namaz kılınması da mekruh görülmüştür.

Kerahat Vaktinde Namaz Kılınır Mı?

Genel kural olarak kerahat vakitlerinde nafile namaz kılınmaz. Çünkü bu zamanlar hadislerde özel olarak sınırlandırılmış vakitlerdir. İbadetin belli ölçüler içinde yapılması kulluğun disiplinini gösterir.

T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı kaynaklarında yer alan bilgiye göre kerahat vakitlerinde nafile namaz kılınmaması gerekir. Özellikle güneşin doğuşu, tam tepe noktası ve batışı sırasında namaz kılmak mekruh tahrimi kabul edilir. Diyanet ilmihalinde bu vakitler dışında kalan zamanlarda ibadetin geciktirilmeden yerine getirilmesi tavsiye edilir.

İslam alimlerinden İmam Nevevî el-Mecmûʿ adlı eserinde, yasak vakitlerde namaz kılınmamasının hikmetlerinden birinin putperest toplulukların güneşe yönelme zamanlarına benzememek olduğunu aktarır. Başka İslam alimleri ayrıca bu vakitlerin günlük düzen içinde kullara kolaylık sağladığını ifade eder.

Bu nedenle kişi namaz planlamasını vakit çizelgesine göre yapmalıdır. Farz namazlar kendi vakitlerinde, nafile ibadetler ise uygun zamanlarda yerine getirilmelidir.