Orucu Bozan Şeyler - Diyanet Açıklamasına Göre Orucu Neler Bozar?

İslam dininde kulun kendi iradesiyle en temel ihtiyaçlarını bile Allah rızası için ertelemesi anlamına gelen oruç ibadetinin amacı açın halinden anlamak ve takva yani, Allah'a karşı derin bir bilinç, saygı ve sorumluluk duygusu hissetmektir. Bu ibadeti yerine getirirken onu geçersiz kılan hallerden bilinçli biçimde kaçınmak gerekir. Bu nedenle orucu bozan şeyler ve Diyanet açıklamasına göre orucu neler bozar soruları Müslümanlarca büyük önem arz eder.

Orucu Bozan Durumlar Nelerdir?

Diyanet İşleri Başkanlığı kaynaklarına göre oruç imsak vaktinden güneş batıncaya kadar yemekten, içmekten ve cinsel birleşimden uzak durmak anlamını taşır. Kur'an'ı Kerim'de de oruç iken yeme, içme ve eşler arası ilişkinin gündüz vakti yasak olduğu açıkça ifade edilmiştir (Bakara, 2/187).
Hem bedensel hem de manevi yönü olan orucun bedensel yönü belirli fiillerden uzak durmayı, manevi yönü ise sabır ve nefis terbiyesini ifade eder.

Bu doğrultuda orucu bozan haller şunlardır;

• 1. Bilerek Yeme ve İçme

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ilmihal kaynaklarına göre bilerek ve isteyerek bir şey yiyip içmek orucu bozar. Bu durum orucun temel şartına aykırıdır. Yanlışlıkla yemek ya da içmek ise orucu bozmaz. Kişi hatırladığı anda yemeyi bırakır ve ibadetine devam eder.

• 2. Cinsel İlişki

Bakara Suresi 187. ayette gündüz vakti cinsel ilişkinin yasak olduğu açıkça belirtilmiştir. Oruç da gün aydınlandığında başladığına ve gün batımıyla sonlandığına göre eşlerin niyetliyken cinsel münasebette bulunması yasaktır. Diyanet'e göre bu durumda bilerek cinsel ilişkiye girmek orucu bozar ve kefaret gerektirir. Kefaret işlenen fiilin dini karşılığını telafi etmek için yerine getirilen özel bir ibadettir.

• 3. Bilerek Kusmak

İslam Ansiklopedisi'nde ve Diyanet ilmihalinde kendi isteğiyle kusmanın orucu bozduğu ifade edilir. Ancak istem dışı kusmak orucu bozmaz. Bu ayrım fiilin kasıtlı olup olmamasına dayanır.

• 4. Besleyici İğne ve Serum

Besleyici özelliği olan serum ve iğneler orucu bozar. Çünkü bunlar dolaylı yoldan beslenme anlamı taşır. Ancak tedavi amaçlı ve besleyici özelliği bulunmayan iğneler orucu bozmadığı gibi kan vermek de orucu bozmaz.

• 5. Sigara ve Benzeri Maddeler

Sigara içmek, dumanın bilerek içe çekilmesi ve mideye ulaşması nedeniyle orucu bozar. Diyanet fetvalarında bu tür maddelerin yeme ve içme kapsamına girdiği belirtilmiştir.

• 6. Bilinçli Olarak Ağız Yoluyla İlaç Almak

Tablet, şurup ve benzeri ilaçların ağız yoluyla alınması orucu bozar. Çünkü bu maddeler sindirim sistemine ulaşır. Bu durumda kişi daha sonra kaza orucu tutmakla yükümlü olur.

Orucu Bozmanın Cezası

Orucun bilerek bozulması durumunda hem günah hem de kaza veya kefaret yükümlülüğü doğabileceği Diyanet kaynaklarında ifade edilir. Kaza bozulan günün yerine başka bir gün oruç tutmaktır. Kefaret ise bilerek ve mazeretsiz bozma durumunda altmış gün aralıksız oruç tutmak veya buna güç yetiremeyenler için belirlenen farklı ibadetleri yerine getirmektir.

İslam Ansiklopedisi'nde orucun sadece şekli değil, manevi boyutunun da korunması gerektiği belirtilir. Yalan söylemek, gıybet etmek ve kötü söz kullanmak orucu bozmaz. Ancak sevabını azaltır. Bu nedenle Müslüman hem bedensel hem de ahlaki yönü korumaya dikkat etmelidir.