Hz. Süleyman’ın Hayatı, Kıssası ve Kur’an’daki Yeri

Hz. Davud'un oğlu olan ve Kur'an-ı Kerim'de adı geçen peygamberlerden biri olan Hz. Süleyman İsrailoğullarına gönderilmiştir. Hz. Süleyman aynı zamanda bir hükümdardır ve Kudüs çevresinde yaşamıştır. Kavmini Allah'a kulluğa, adalete ve hikmetli yönetime çağırmış rüzgârın, cinlerin ve bazı varlıkların emrine verilmesiyle dikkat çeken büyük mucizeler yaşamıştır. Bu yönleriyle Hz. Süleyman'ın hayatı, kıssası ve Kur'an'daki yeri çarpıcıdır.

Hz. Süleyman Kimdir?

Hz. Süleyman Kur'an-ı Kerim'de ismi açıkça zikredilen ve hem peygamberlik hem de hükümdarlık verilen nebilerden biridir. Nisa Suresi 163. ayette Allah'ın Süleyman'a vahyettiği haber verilir. Aynı şekilde En'âm Suresi 84. ayette Hz. Süleyman hidayete erdirilen peygamberler arasında sayılır ve hikmet sahibi oluşuyla bilinir. Kur'an'da onun babası Hz. Dâvûd ile birlikte hüküm verme ve olayları doğru değerlendirme gücüyle öne çıktığı görülür.

Kur'an'da Hz. Süleyman sadece adıyla anılmaz, onun kulluğu da anlatılır. Sâd Suresi 30. ayette "Biz Dâvûd'a Süleyman'ı armağan ettik. O ne iyi kuldu! Yönü hep Allah'a dönüktü." buyurulur.

Hz. Davud'un oğlu olan ve Kur'an-ı Kerim'de adı geçen peygamberlerden biri olan Hz. Süleyman İsrailoğullarına gönderilmiştir. Hz. Süleyman aynı zamanda bir hükümdardır ve Kudüs çevresinde yaşamıştır. Kavmini Allah'a kulluğa, adalete ve hikmetli yönetime çağırmış rüzgârın, cinlerin ve bazı varlıkların emrine verilmesiyle dikkat çeken büyük mucizeler yaşamıştır. Bu yönleriyle Hz. Süleyman'ın hayatı, kıssası ve Kur'an'daki yeri çarpıcıdır.

Hz. Süleyman'ın Hayatı

Allah'ın ilim ve üstün kabiliyetler verdiği Hz. Süleyman, babası Hz. Davud'dan hem idareyi hem de peygamberlik görevini devralmıştır. İsrâiloğulları içinde hüküm sürmüş olan bu kutlu kişi Beytülmakdis'in inşasıyla ilişkilendirilmiş ve güçlü bir yönetim kurmuştur.

Sebe Suresi 12. ayette rüzgârın onun emrine verildiği, eritilmiş bakırın ona akıtıldığı ve cinlerden bazılarının Allah'ın izniyle onun emrinde çalıştığı bildirilir.

Hz. Süleyman'ın hayatında adalet önemli bir başlıktır. Kur'an'da, Hz. Davud ile birlikte bir tarla ve sürü meselesinde hüküm verdikleri anlatılır. Enbiyâ suresi 78-79. ayetlerde Allah'ın bu konuda Süleyman'a daha ince bir kavrayış verdiği belirtilir. Bu da onun genç yaşta bile yüksek muhakeme gücüne sahip olduğunu gösterir.

Hz. Süleyman'ın Kıssaları ve Kur'an'ı Kerim'deki Yeri

Hz. Süleyman'ın kıssaları Kur'an'da farklı surelerde anlatılır.

1) Peygamberlik ve Güzel Kul Oluşu: Hz. Süleyman Kur'an'da peygamberliği ve güzel kulluğu ile geçer. Nisa suresi 163. ayette ona vahyedildiğini ve En'âm suresi 84 ayette ise doğru yola iletilen peygamberlerden olduğunu bildirir. Sâd suresi 30. ayette de onun kulluğu övülür.

2) Rüzgârın, Cinlerin ve Bakırın Emrine Verilmesi: Sebe Suresi 12 ila 14. ayetlerde; rüzgârın onun emrine verildiği, eritilmiş bakırın akıtıldığı ve cinlerden bazılarının onun için çalıştığı bildirilir. 14. ayette ise Hz. Süleyman'ın vefatının bir süre fark edilmemesi ve cinlerin gaybı bilmediklerinin ortaya çıkması anlatılır. Burada asıl mesaj cinlerin gaybı bilmediğini göstermek ve insanlarda oluşabilecek yanlış inançları düzeltmektir. Bu İslam inancında gayb bilgisinin yalnızca Allah'a ait olduğuna dair önemli bir delildir.

3) Karınca Vadisi Kıssası: Neml suresi 15 ila 19. ayetlerde Hz. Süleyman'a ve Hz. Dâvûd'a ilim verildiği bildirilir. Ardından ordusuyla ilerlerken karıncalar vadisine geldiklerinde bir karıncanın diğerlerine yuvalarına girmelerini söylediği, Hz. Süleyman'ın da bu sözü anlayıp tebessüm ettiği anlatılır. Bu kıssa Allah'ın ona verdiği özel anlama kabiliyetini ve onun bu nimete karşı şükreden tavrını gösterir. Nitekim ayetlerde Hz. Süleyman'ın hemen dua ederek Allah'ın nimetlerine şükretmeyi istemesi dikkat çeker.

4) Hüdhüd ve Sebe Melikesi Belkıs Kıssası: Neml suresi 20 ila 44. ayetler Hz. Süleyman'ın en meşhur kıssalarından biridir. Bu bölümde Hüdhüd kuşunun Sebe diyarından haber getirdiği, orada güneşe tapan bir topluluğun ve onların melikesinin bulunduğunu bildirdiği anlatılır. Hz. Süleyman bunun üzerine tevhid çağrısı içeren bir mektubu Sebe Melikesine gönderir. Sonrasında Sebe Melikesi Belkıs'ın onun huzuruna gelişi, tahtının getirilmesi ve sonunda Allah'a teslim oluşu anlatılır.

Bu kıssada peygamberlik makamının tebliğ makamı olduğu ve Hz. Süleyman'ın siyasetinin önce davet ve hikmet üzerine olduğu vurgulanır.

5) İmtihan Kıssası ve Büyük Dua: Sâd suresi 34 ila 40. ayetler Hz. Süleyman'ın bir imtihandan geçirildiğini, tahtının üzerine bir ceset bırakıldığını ve ardından onun Allah'a yönelerek dua ettiğini anlatır. Ebu kıssada en güçlü hükümdarın ve hatta peygamberlerin bile Allah'ın yardımına, affına ve himayesine muhtaç olduğu mesajı verilir.

6) Hz. Süleyman'a Atılan Sihir İftirasının Reddi: Hz. Peygamber döneminde bazı Yahudi çevrelerinde Hz. Süleyman hakkında sihir, sapkınlık ve putperestlik gibi iftiraların bulunulmuştur. Bakara suresi 102. ayet Hz. Süleyman'ın Kur'an'daki yerini anlamak için çok önemli bir delildir. Ayette açıkça "Gerçek şu ki Süleyman kâfir olmadı; fakat şeytanlar kâfir oldular..." buyrularak ona atılan sihir ve sapma iddiaları kesin bir şekilde reddedilir. Zira İslâm dini bütün peygamberlerin masum olduklarını bildirir.