Burun Kanaması Abdesti Bozar Mı, Namaz Bozulur Mu?
İbadetlerin usulüne uygun şekilde yerine getirilebilmesi için beden temizliği ve bu temizliğin muhafaza edilmesi büyük önem taşır. Bu nedenle birçok kişi özellikle sağlıkla ilgili ani durumlarda burun kanaması abdesti bozar mı ve namaz bozulur mu sorularına cevap aramaktadır.
Peygamber Efendimiz, "Temizlik imanın yarısıdır." (Müslim, Tahâret 1. Ayrıca bk. Tirmizî, Daavât 86) hadisiyle abdestin faziletini vurgulamış, Kur'an ise namaza kalkmadan önce temizlenmeyi emretmiştir. Bu noktada abdesti bozan ve namazı etkileyen haller merak edilmektedir. Bu sebeple günlük hayatta ya da ibadet esnasında meydana gelen fiziksel durumlardan biri olan burun kanaması abdesti bozar mı ve bu durumda namaz bozulur mu soruları gündeme gelmektedir.
Burun Kanaması Abdesti Bozar Mı?
İslam dininde abdest özellikle namaz ibadetinin geçerli olabilmesi için gerekli olan temel şartlardan biridir. Kur'an-ı Kerim'de bu husus açık şekilde bildirilmiştir; "Ey iman edenler! Namaz kılmaya kalkacağınız zaman yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi yıkayın; başlarınızı meshedin, ayaklarınızı da topuk kemiklerine kadar (yıkayın). Eğer cünüp olursanız temizlenin. Şayet hasta veya yolculuk halinde bulunursanız veya içinizden biri ayak yolundan gelirse yahut kadınlarla cinsel ilişkide bulunursa, bu hallerde su bulamadığınız takdirde temiz bir toprağa yönelin (teyemmüm edin), yüzünüzü ve ellerinizi onunla meshedin..." (Mâide, 5/6)
Bu ayet ibadet öncesinde temizliğin ne kadar önemli olduğunu açıkça göstermektedir. Ancak ayette abdesti bozan durumlar tek tek sayılmamıştır. Bu nedenle konu hadisler ve fıkıh âlimlerinin değerlendirmeleriyle açıklanmıştır.
Yerleşik İslami görüşe göre vücudun herhangi bir yerinden çıkan kan eğer çıktığı yerden dışarı akarsa abdest bozulur. Burun kanaması da bu hüküm içinde değerlendirilir. Yani burundan gelen kan sadece içeride kalmaz, dışarı taşar ve akma sayılacak şekilde çıkarsa abdest bozulur. Eğer çok az miktarda olur ve dışarı yayılmadan kalırsa abdestin bozulmadığı yönünde değerlendirme yapılır.
Konuya dair fıkhî değerlendirmelerden biri olan Mevsılî, el-İhtiyâr adlı eserinde bedenden çıkan ve yaranın dışına taşan kanın abdesti bozduğunu belirtir. Benzer şekilde Merğînânî, el-Hidâye adlı eserinde de kanın akması halinde abdestin bozulacağı yönünde açıklama yapar. Bu görüş, Diyanet'in ilmihal geleneğinde de yer bulmuştur.
Namaz Sırasında Burun Kanaması Namazı Bozar Mı?
Namaz ibadeti belirli şartlarla yerine getirilen ve beden temizliğinin korunduğu bir ibadettir. Bu nedenle namaz esnasında abdestin bozulmasına yol açan bir durum meydana gelirse namaz da geçerliliğini kaybeder.
Burun kanaması Hanefî mezhebine göre abdesti bozan bir durum sayıldığı için, bu durum namaz esnasında meydana gelirse ve kan dışarı akarsa namaz da bozulmuş olur. Çünkü abdest namazın ön şartıdır. Ön şart ortadan kalktığında ibadetin devamı da mümkün olmaz.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta kanın miktarı değil, akıcılık ve dışarı taşma durumudur. Eğer kan sadece hissedilmiş ama dışarı akmamışsa veya belirgin biçimde çıkmamışsa, bunun hükmü ayrıca değerlendirilir. Fakat mendile silinecek, burun dışına çıkacak ya da yüzeye yayılacak kadar gelen kan abdesti bozucu kabul edilir.