Oluşturma Tarihi 17 Haziran 2026 16:19
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), çarşamba günü yayımladığı aylık raporunda, rafinerilerdeki yüksek üretim seviyeleri ve artan ihracatın yaz seyahat dönemi öncesinde jet yakıtı arzına yönelik kaygıları azalttığını bildirdi. Mart ayında ABD'nin günlük jet yakıtı üretimi 2 milyon varilin üzerine çıkarken, Avrupa'da bu rakam 1,3 milyon varili aştı. Nisan ve mayıs aylarında da küresel rafineri üretimindeki yükseliş eğilimi sürdü.
Yılın ilk aylarında Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatlarda yaşanan aksaklıklar sektörde ciddi bir arz sıkıntısına neden olmuştu. Artan yakıt maliyetleri Avrupa havacılık sektörünü olumsuz etkilerken, Zenith Airlines ve European Cargo Limited faaliyetlerini sonlandırdı. Ayrıca Lufthansa yaklaşık 20 bin, SAS bin ve KLM ise 160 uçuşunu iptal etmek zorunda kaldı.
ABD VE NİJERYA'DAN REKOR JET YAKITI SEVKİYATI
ABD'li rafinerilerin üretim kapasitesini artırması, Avrupa'ya yönelik ihracatın da yükselmesini sağladı. Kpler verilerine göre haziran ayında Avrupa'nın ABD'den günlük 136 bin varil, Nijerya'dan ise 127 bin varil jet yakıtı ithal ettiği kaydedildi. ABD'de stok seviyelerinin tarihsel ortalamaların üzerinde seyretmesi, ihracat hacimlerini destekleyen önemli unsurlar arasında yer aldı.
Öte yandan İtalya, Norveç ve Danimarka'daki rafineriler, orta damıtık ürünlerdeki güçlü marjların etkisiyle kapasite kullanım oranlarını yükseltti. Polonya, Belçika ve Almanya'daki tesislerde tamamlanan planlı bakım süreçleri de bölgesel arzın güçlenmesine katkı sağladı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) ise yükselen yakıt maliyetleri nedeniyle 2026 yılına ilişkin sektör kâr beklentisini 23 milyar dolara çekti.
JET YAKITI ARTARKEN DİZEL ÜRETİMİ KORUNUYOR
IEA raporuna göre jet yakıtı üretimindeki artış, dizel arzında bir daralmaya yol açmadı. Rafineler, hidrokraking ünitelerini desteklemek amacıyla düşük sülfürlü ham madde tedarikini artırırken, mevcut piyasa koşulları jet yakıtının rafineri ürünleri içerisindeki değerini korumasına yardımcı oldu.
Çatışma öncesi seviyelere gerileyen jet yakıtı-dizel fiyat farkı (regrade), rafineri marjlarının yeniden şekillenmesine neden oluyor. Dizel üretimindeki kârlılığı gösteren crack marjları ise varil başına yaklaşık 40 dolar seviyesinde işlem görüyor. Avrupa ülkelerinin enerji ithalatı için yaptığı harcamalar da euro bazında bölgesel ekonomik bilançolara yansımaya devam ediyor.