Bursa'nın Mudanya ilçesinde yaşayan 14 yaşındaki Egehan'ın evinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetmesi, önemli soruları da gündeme getirdi. Özellikle çocuklarda ortaya çıkan kalp krizinin beklenmedik olmasının yanı sıra ölümcül seyretmesi, birçok ebeveyn için korkutucu olmakla birlikte alınması gereken önlemlere dair de endişeye sebep oldu. Genellikle ileri yaşlarla ilişkilendirdiğimiz kalp krizi, çocuklarda neden ortaya çıkıyor ve nasıl önlenir? İşte bu hayati sorunun cevabını ise; Kardiyolog Prof. Dr. Fatih Mehmet Uçar verdi.
14 yaşındaki minik Egehan'ın kalp krizi sebebiyle hayatını kaybetmesi, derin bir üzüntüye sebep olurken, küçük bir çocuğun bu sebeple yaşamdan nasıl kopabildiğine dair soru işaretleri endişeleri de beraberinde getirdi.
Kardiyolog Prof. Dr. Fatih Mehmet Uçar ise; aslında çocuklarda görülen kalp krizi vakalarının, ileri yaşlarda geçirilen krizlerden daha farklı olduğunu ve semptomların da önemli değişkenlerle ortaya çıktığını dile getirdi. İşte çocuklarda görülen ölümcül kalp krizi vakalarına dair bilinmeyenler…
Kalp krizi ileri yaşlarla ilişkilendiriliyor, fakat çocuklarda da kalp krizi vakaları mevcut. Çocuklardaki kalp krizleri neden oluyor?
Aslında kalp krizi, koroner damarların (kalp damarlarının) tıkanması ve ani başlayan göğüs ağrısı gibi kalp damarla ilişkili durumlardır. Özellikle bu durumlarda, 35 - 45 yaş arasındaki ölümlerin en sık nedenidir. Fakat 30 yaşın altında da kişinin hiçbir şikayeti, semptomu bile yokken hayatını kaybettiği durumları görüyoruz.
"Bu süreç, kalp krizinden ziyade oluşan ciddi ritim bozuklukları ile ilişkili olarak ortaya çıkıyor. Özellikle gençler ve çocuklarda oluşan bu durum, genetik ve doğuştan gelen bazı sorunlarla 10,15 ve 20 yaşlarında kendilerini gösterebiliyor."
"Ani başlangıç ile oluşan bu süreçte, kişi aniden bilincini kaybettikten sonra hayatını da kaybedebiliyor. Bu sebeplerin bazıları otopsi çalışmalarında saptanabiliyor, fakat bazıları ise otopside bile saptanamayabiliyor. Bu durumda aile bireylerinde yapılan genetik testlerle ortaya çıkıyor."
Hangi çocuklarda kalp krizi riski daha yüksek?
"Özellikle aile öyküsü olanlar, örneğin; hayatını erken kaybeden bir kardeşin olması, kardeşlerden bazılarının 30 - 35 yaşın altında hiçbir neden yokken kaybetmesi, kuzenlerde yine böyle bir kayıp olması bu noktada riskler taşındığını gösterir."
Çocuklardaki kalp krizi vakalarının ölümcül olma oranı daha mı yüksek?
"Çocuklarda gelişen ve ritim bozukluğuyla ortaya çıkan ani kriz vakalarında, maalesef ki ölüm riski daha fazla. Birçoğunda kalp damarından kaynaklanmadığı bilinen, genetik ve doğuştan gelen hastalıklar olduğu için hayatlarını kaybetme ihtimalleri çok daha yüksek seyrediyor."
"Özellikle eğer tanı konulmamış, öncesindeki değerlendirmelerde bu durumun farkına varılmadıysa… Çünkü çok hızlı ilerleyen ritim bozukluğuna sahip oluyor bu bireyler ve buna bağlı olarak hayatlarını kaybedebiliyorlar"
Çocuklardaki kalp krizi belirtileri farklılık gösterir mi?
"Çocuklarda kalp krizi belirtilerinde; 'hiçbir şikayet olmama' ihtimali çok yüksek. Bu nedenle biraz daha erken hayatını kaybetme riski ortaya çıkar."Ama çocuklarda öncesinde ortaya çıkabilecek belirtiler arasında; bayılma önemli semptomlardan biri."
"Özellikle çocuk ve genç yaşta birisi bayılıyorsa, bayılacak gibi bile olsa mutlaka kardiyolog tarafından ayrıntılı değerlendirme yapılması gerekir."
"Ayrıca çocukluk çağında çarpıntı olması kesinlikle kontrol gerektiren bir durumdur. Yine birinci derece akrabalarda açıklanamayan bir ölüm vakası olması, sorunu derinleştirebilir ve kesinlikle erken değerlendirme gerekir."
Çocuklarını kalp krizinden korumaları için ailelere "mutlaka dikkat edin" dediğiniz bir şey var mı?
"Ailelerin mutlaka çocuklarının semptom ve şikayetlerini önemsemesi gerekiyor. Çocuklarında gördükleri, çarpıntı ve bayılma gibi şikayetlerin üzerine gitmeleri ve bir kardiyolog veya çocuk kardiyologu tarafından incelenmesi için adım atmalılar."
Bazı yapısal kalp hastalıkları, ekokardiyografi adı verilen bir tetkikle yakalanabiliyor."
"Özellikle bu kriz adını verdiğimiz duruma sebep olan ritim bozuklukları, EKG ve Holter adı verilen tetkiklerle tespit edilebiliyor. Bazen de genetik testlerden fayda sağlanabilir."
"Bu nedenle ailelerin duyarlı olması ve semptomu olan çocukların kalp muayenesinden geçmesi oldukça önemli."
