Sürekli yorgun musunuz? Basit işleri yapmak artık daha mı zor geliyor? Bu sandığınızdan çok daha ciddi olabilir! Uzmanlar, 50'li yaşlarda ortaya çıkan ve hafızayla hiçbir ilgisi olmayan 5 tehlikeli demans belirtisini açıkladı. Eğer bu belirtilerden biri bile sizde varsa mutlaka dikkat edin!
Demans genellikle yaşlılarda hafıza sorunlarıyla ilişkilendirilse de, uzmanlar daha erken yaşlarda ortaya çıkan demans türlerinin farklı belirtilerle kendini gösterebileceğine dikkat çekiyor.
Demans uzmanı ve "Dementia: The One-Stop Guide" kitabının yazarı Profesör June Andrews, MailOnline'a yaptığı açıklamada, genç yaşta başlayan demansın (young-onset dementia) hafıza sorunları yerine başka semptomlarla kendini gösterebileceğini belirtti.
GENÇ YAŞTA DEMANS NEDİR?
Genç yaşta başlayan demans, 65 yaşından önce ortaya çıkan demans türlerini ifade eder ve genellikle 30-65 yaş aralığında gelişir. Demans, beynin hasar görmesiyle ortaya çıkan bir semptomlar bütünüdür. Zamanla ilerleyen bu hastalık, problem çözme, dil kullanımı ve davranışlarda değişiklik gibi çeşitli sorunlara neden olabilir.
Profesör Andrews, demansın belirtilerinin kişilerin yaşam tarzı ve günlük sorumluluklarına göre farklılık gösterebileceğini belirtirken, en yaygın görülen 5 erken belirtiyi şöyle sıralıyor:
1. SÜREKLİ BEYİN SİSİ VE ZİHİNSEL BULANIKLIK
Zaman zaman herkesin yaşadığı beyin sisi, özellikle menopoz dönemindeki kadınlarda da yaygın görülen bir durumdur. Ancak Andrews, bu durumun demansın erken evrelerinde de kalıcı hale gelebileceğini söylüyor. "Demansla birlikte kişi, talimatları anlamakta ya da görevleri tamamlamakta sürekli olarak zorlanabilir. Bu durum, hiç geçmeyen bir uykusuzluk hali gibi hissedilebilir."
2. BASİT İŞLERİ YAPMAKTA ZORLUK
Günlük yaşamda sıkça yapılan basit görevleri yerine getirmenin daha uzun sürmeye başlaması da dikkat edilmesi gereken bir işarettir. Örneğin; bir form doldurmak, fatura ödemek veya mutfakta basit bir yemeği hazırlamak gibi işler her zamankinden çok daha fazla zaman alıyorsa, bu durum bir uyarı işareti olabilir.
3. SAYILARLA İLİŞKİLİ GÜÇLÜKLER
Profesör Andrews, aniden zihinden hesaplama yapamama veya basit matematik işlemlerinde zorlanmanın da genç yaşta başlayan demansın erken bir belirtisi olabileceğini ifade ediyor. Ancak bu durum kişiden kişiye değişebilir. Örneğin, bir matematikçi demansa yakalansa bile hâlâ bir doktor kadar iyi hesap yapabilir; fakat kendi geçmiş performansına göre ciddi bir düşüş yaşamış olabilir.
4. UYGUNSUZ DAVRANIŞLAR VE AŞIRI KÜFÜR ETME
Özellikle frontotemporal demans adı verilen demans türünde, bireyler sosyal normlara uygun davranışları sergilemekte zorlanabilir. Bu kişiler, normalde söylemeyecekleri uygunsuz ya da kaba sözleri söylemeye başlayabilirler. Çocukların önünde küfretmek veya tanımadıkları insanlara uygunsuz yorumlar yapmak, bu tür demansın erken işaretlerinden biridir.
5. GÜNLÜK RUTİNLERİ KARIŞTIRMAK
Sabah işe hazırlanırken belirli bir sıraya göre yapılan işler – örneğin yataktan kalkmak, giyinmek, diş fırçalamak ve kahvaltı hazırlamak – demansla birlikte karışmaya başlayabilir. Profesör Andrews, bazı kişilerin sabahları pijamalarıyla dışarı çıkmasının veya kahvaltı yapmadan evden çıkmasının bu tür bir işaret olabileceğini söylüyor. Aynı durum iş hayatında da zaman yönetimi ve çoklu görevleri bir araya getirme konusunda zorluklara yol açabilir.
DEMANS HERKESTE FARKLI BELİRTİLERLE ORTAYA ÇIKABİLİR
Profesör Andrews, demansın kişiden kişiye çok farklı belirtiler gösterebileceğini ve herkesin aynı şekilde etkilenmeyeceğini belirtiyor. Bu nedenle belirtileri fark etmek ve erken müdahale etmek büyük önem taşıyor.
NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi), hafıza sorunları yaşayan kişilerin bir doktora başvurmasını öneriyor. Ayrıca, sevdiklerinizin bu tür problemler yaşadığını düşünüyorsanız, onları doktora gitmeleri için teşvik etmeniz ve gerekiyorsa onlara eşlik etmeniz tavsiye ediliyor.
