Harvard Üniversitesi'nde yapılan yeni bir araştırma, gece saatlerinde yapılan bu hatanın kalp hastalığı riskini önemli ölçüde artırabileceğini ortaya koydu.
Araştırmada beyin görüntüleme teknikleri ile uyku saatlerindeki ışık seviyesini ölçen uydu verileri birleştirildi ve gece ışığı ile kalp-damar hastalıkları arasındaki ilişki incelendi. Ekip, daha fazla yapay ışığa maruz kalan kişilerin beyinlerinde stres aktivitesinin arttığını, damarlarında iltihaplanma görüldüğünü ve kalp hastalığı riskinin yükseldiğini tespit etti.
Dr. Shady Abohashem, çevresel faktörlerin kalp sağlığı üzerindeki etkisine dikkat çekerek,
"Hava kirliliği ve gürültü kirliliği gibi çevresel etkenlerin sinirlerimiz ve damarlarımız üzerinde stres oluşturarak kalp hastalıklarına yol açtığını biliyoruz. Işık kirliliği ise çok yaygın, ancak kalp üzerindeki etkilerini yeterince bilmiyoruz" dedi.
10 YILLIK TAKİPTE ÇARPICI SONUÇLAR
Çalışmada, yaş ortalaması 55 olan 466 sağlıklı yetişkin incelendi. Katılımcıların tamamı PET/CT taramasından geçirildi ve evlerindeki gece ışığı seviyeleri ölçüldü. 2005–2008 arasında taranan bu kişiler 10 yıl boyunca takip edildi. Bu süreçte katılımcıların %17'sinde ciddi kalp sorunları görüldü.
Gece daha fazla ışığa maruz kalan katılımcıların beyin stresinin ve damar iltihabının daha yüksek olduğu, bunun da kalp hastalığı ihtimalini artırdığı tespit edildi. Her bir standart sapmalık ışık artışının, 5 yıllık süreçte %35, 10 yılda ise %22 daha yüksek kalp hastalığı riski ile ilişkili olduğu belirtildi.
Doktor, "Gece ışığı arttıkça kalp hastalığı riski neredeyse doğrusal şekilde artıyor. Beyin stres algıladığında bağışıklık sistemini tetikliyor, bu da damarlarda iltihaplanmaya yol açıyor. Zamanla bu süreç damar sertliğine neden olup kalp krizi ve felç riskini artırabiliyor" dedi.
SADECE KALP DEĞİL ALZHEİMER RİSKİNİ DE ARTIRABİLİR
Daha önce yapılan çalışmalar da gece parlak ışığa maruz kalmanın Alzheimer hastalığı riskini artırabileceğini ortaya koymuştu. Yapay ışık, vücudun biyolojik saatini bozarak uyku düzenini altüst ediyor. Uykusuzluk ise bilişsel gerileme ve hafıza sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.
Özellikle yaşlılarda, ışık kirliliğinin Alzheimer riski ile ilişkisin, böbrek hastalığı, depresyon ve obezite gibi diğer risk faktörlerinden daha güçlü bulundu.
UZMANLARIN ÖNERİLERİ
Yatak odasını mümkün olduğunca karanlık tutmak
Gece uyumadan önce ekranlardan uzak durmak
Gerekirse karartma perdeleri veya göz maskesi kullanmak
Araştırmacılar, gece ışığını azaltmaya yönelik müdahalenin hem uyku kalitesini hem de kalp sağlığını iyileştirme potansiyeli taşıdığını vurguluyor.
