El çırpma sırasında ses üretimini sağlayan karmaşık süreç bilim insanları tarafından nihayet açığa kavuşturuldu. Bu keşif, basit olarak görülen eylemlerin bile fizik açısından ne kadar zengin ve etkili olabileceğini ortaya çıkardı. Yapılan araştırmalar, el çırpma sesi olan "şak" sesinin sadece iki elin birbirine çarpmasından dolayı değil aslında çok daha karmaşık bir sebepten kaynaklandığını gösterdi. İşte detaylar…
Beğendiğimiz bir tiyatro oyununun sonunda veya sevdiğimiz sanatçının konserinde, sevgimizi ve beğenimizi göstermek için alkış tutarız. Peki alkış yaparken çıkan sesin arkasındaki asıl nedeni hiç merak etmiş miydiniz? Bilim insanları bu konunun üzerine giderek bu soruya yanıt verdi. Bakın alkış sesinin perde arkasında nasıl bir sebep varmış…
Alkış yaparken çıkan sesin oluşmasının ardındaki neden avuç içinizdeki küçük bir boşlukta sıkıştırılıp dışarı atılan hava boşluğundan kaynaklanıyor. Bilim insanları; canlı deneyler, teorik modelleme ve insan elinin silikon replikalarını kullanarak disiplinlerarası bir yaklaşım izleyerek bu olayı açığa kavuşturmayı hedefledi.
Bilim insanları bu deneyi yaparken, alkış tutma hızını, ellerin şeklini ve hatta ellerin yumuşaklığını sürekli değiştirerek el çırpma sesinin şiddetini ve süresini ayarladılar.
Yapılan araştırmanın ortak yazarı olan Yicong Fu, bu konu hakkında, "Her zaman el çırpıyoruz ama bu durumun üzerine derinlemesine düşünmüyoruz. Araştırmanın asıl amacı da bu" sözlerini söyledi.
DÜNYAYI DAHA DERİN BİR BİLGİ VE ANLAYIŞLA AÇIKLAMAK
Çalışmanın bir diğer yazarı olan Likun Zhang de bu araştırma hakkında, "Amaç sadece akustiğe, akış uyarımına veya çarpışma dinamiğine bakmak değil, hepsini aynı anda incelemekti" ifadelerini kullandı.
BU SESİN EL ÇIRPMAYLA NASIL BİR İLİŞKİSİ VAR?
Araştırma, ellerin alkış sırasında bir araya geldiğinde avuç içleri arasında bir hava boşluğu oluşturduğunu gösteriyor. Bu oluşan hava boşluğu, işaret parmağı ve başparmak arasındaki dar alandan hızla dışarıya doğru atılarak hava moleküllerinin titreşmesine sebep oluyor.
Bilim insanları ortaya çıkan bu titreşimi, boş bir şişenin ağzına üfleyince duyulan sesin arkasındaki Helmholtz rezonansı prensibine benzetiyor.
Dr. Zhang, bu benzetmeyi, "Geleneksel Helmholtz rezonatörleri, şişenin cam duvarları gibi sert duvarlara sahip. Bu, enerjinin çoğu akustik sinyale katkıda bulunduğu için uzun süren ve çok yavaş bir şekilde zayıflayan bir ses üretiyor" diyerek açıklıyor.
HERKESİN ALKIŞ SESİ AYNI DEĞİL
Araştırmacılar alkışlamanın bu yüzden daha uzun bir ses çıkarmak yerine kısa bir "şak" sesi çıkardığını söylüyor.
Bilim insanları yaptıkları araştırmanın, ritim zamanlamasına bakıldığında el çırpmanın sık sık kullanıldığı müzik eğitimine katkı sağlamasını umuyor.
Ayrıca çalışmanın, herkesin alkış sesinin farklı ses ve frekansta olduğunu göstermesiyle, el çırpmanın gelecekte parmak izi gibi bir kimlik belirleme yöntemi olarak kullanılabileceğine de işaret etmekte.
Çalışmanın bir başka yazarı olan Guoqin Liu ise bu konu hakkında, "İnsanların kimliğini belirleme, bu araştırmanın en umut verici uygulamalarından yalnızca biri. Sadece sesinden kimin el çırptığını anlayabiliriz" diyor.
