Tıbbi olarak saç dökülmesi, aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç kategoriye ayrılır:
TELOGEN EFFLUVİUM
Bu yaygın olarak görülen saç dökülmesi türü, uzun süreli hastalık, büyük ameliyat veya ciddi enfeksiyon gibi büyük bir vücut stresinden iki ile üç ay sonra ortaya çıkar. Özellikle kadınlarda doğumdan sonra hormon seviyelerinde ani bir değişiklikten sonra da gelişebilen bir problemdir. Saç derisinin tüm bölümlerinden orta derecede saç dökülür ve yastıkta, küvette veya saç fırçasında fark edilebilir. Saç derisinin bazı kısımlarındaki saçlar daha ince görünebilirken, büyük kel noktaların görülmesi nadirdir.
İLAÇLARIN YAN ETKİLERİ
Saç dökülmesi, bazı ilaçların yan etkisinden de gelişebilir. Ayrıca kanser kemoterapisinde kullanılan birçok ilaç tüm kafayı etkileyen ani saç dökülmesine neden olabilir.
TIBBİ BİR HASTALIĞIN BELİRTİSİ OLABİLİR
Saç dökülmesi, sistemik lupus eritematozus (lupus), frengi, tiroid bozukluğu (hipotiroidizm veya hipertiroidizm gibi), cinsel hormon dengesizlikleri veya ciddi beslenme bozukluğu gibi tıbbi hastalıkların semptomlarından biri olabilir. Problem özellikle protein, demir, çinko veya biyotin eksikliği olarak karşımıza çıkar. Bu eksiklikler en çok kısıtlayıcı diyet yapan kişilerde ve adet kanaması çok ağır olan kadınlarda görülür.
TİNEA KAPİTİS (KAFA DERİSİNDE MEYDANA GELEN MANTAR ENFEKSİYONU)
Bu tür düzensiz saç dökülmeleri, belirli mantar türleri kafa derisini enfekte ettiğinde ortaya çıkar. Bu, saçın kafa derisi yüzeyinde kırılmasına ve kafa derisinin pul pul olmasına neden olur. Tinea kapitis, çocuklarda yaygın bir yamalı saç dökülmesi şeklidir.
ALOPESİ AREATA
Bu durum, saçların bir veya daha fazla küçük yama halinde dökülmesine neden olan otoimmün bir hastalıktır. Diğer otoimmün hastalıkları olan kişilerde daha yaygın olmasına rağmen, bunun nedeni bilinmemektedir.
TRAVMATİK ALOPESİ
Bu saç dökülme biçimi, aşırı işleme ve ısıya maruz kalan saçlarda görülür.
SAÇ DÖKÜLMESİNİN EN YAYGIN GÖRÜLEN BELİRTİLERİ
Normalde her gün yaklaşık 50 ile 100 arasında saç teli kaybederiz. Bundan daha fazlası dökülüyorsa, fırçalarda, giysilerde, küvet giderlerinde alışılmadık derecede büyük miktarda saç görüyorsanız bu durum ciddi oranda saç dökülmesi yaşadığınıza işaret eder. Ayrıca saçınızın genel olarak daha ince olduğunu, saç çizginizin değiştiğini bir veya daha fazla kel yamaların ortaya çıktığını fark edebilirsiniz.
Saç dökülmesi, telogen effluvium veya ilaç yan etkilerinin bir sonucu olduğunda, genellikle başın bütün kısmında, tinea enfeksiyonlarında ve alopesi areatada küçük yamalar halinde gerçekleşir. Ayrıca, tinea enfeksiyonları, kafa derisinde pullanma veya siyah noktalara benzeyen kırık saç bölgeleri gibi ek semptomlara neden olabilir. Travmatik alopeside, saç dökülmesi alanı saçın yaralanma yöntemine bağlıdır, örgüler veya kimyasal işlemlerin neden olduğu durumu takip eder. Erkek tipi kellikte, saç çizgisi genellikle önce şakaklarda çekilmeye başlar, ardından başın tepesinde incelme olur. Yavaş yavaş, taç bölgesi tamamen kelleşir ve başın arkasında ve yanlarında bir tutam saç bırakır.
SAÇ DÖKÜLMESİ NASIL TEŞHİS EDİLİR?
Doktorunuz, tıbbi geçmişinize, aldığınız ilaçlara, beslenme durumunuza, kuaför alışkanlıklarınıza ve fizik muayenenize göre saç dökülmenizin nedenini teşhis edecektir. Doktorunuz kafa derinizde mantar enfeksiyonundan şüphelenirse, laboratuvar testi için bir saç örneği alabilir. Doktorunuz tıbbi bir hastalıktan (lupus gibi) veya tiroid probleminden, demir eksikliğinden veya cinsel hormon dengesizliklerinden şüpheleniyorsa muhtemelen kan testleri isteyecektir.
SAÇ DÖKÜLMESİ NE KADAR SÜRERSE TEDAVİ GEREKİR?
Saç dökülmesinin ne kadar sürdüğü, nedenine bağlıdır. Örneğin, telogen effluviumda saçlar genellikle birkaç haftadan aylara yayılarak dökülür, ancak sonraki birkaç ay içinde tekrar uzar. Saç dökülmesi bir ilacın yan etkisi olduğunda, ilaç kesildiğinde saç büyümesi genellikle normale döner. Aşırı kimyasal işlemler nedeniyle saç kaybediyorsanız, saçları daha doğal şekillendirmeye geçtikten sonra saç dökülmesi genellikle durur. Tinea kafa derisi enfeksiyonunda, soruna neden olan mantar en az 6 ile 12 haftada tedavi edilmelidir ve saçların yeniden çıkması zaman alabilir. Erken tedavi olası kalıcı saç dökülmesini önlemede önemlidir. Hem erkek hem de kadın tipi kellik zamanla kötüleşme eğilimindedir, ancak tedavi edilebilir.
SAÇ DÖKÜLMESİ NASIL ÖNLENİR?
Stresi en aza indirerek, sağlıklı beslenerek, kaliteli kuaför teknik ve malzemeleri kullanarak ve mümkünse saç dökülmesine neden olmayan ilaçlara geçerek bazı saç dökülmesi biçimleri önlenebilir. Mantar enfeksiyonlarından kaynaklanan saç dökülmesi, saçları temiz tutarak ve şapka, tarak veya fırçaları asla başkalarıyla paylaşmayarak önlenebilir. Kalıtsal kellikten kaynaklanan saç dökülmesi bazen ilaçlarla önlenebilir.
TEDAVİSİ NASIL OLUR?
Telogen effluvium veya ilaç yan etkilerinden kaynaklanan saç dökülmesi, genellikle soruna neden olan ilacın kesilmesinden başka bir tedavi gerektirmez. Travma veya kimyasal maruziyeti sınırlamak (fön makinesi, saç düzleştirici, renklendirici veya perma kullanımı gibi durumlar) saç dökülmesini sınırlayabilir veya durdurabilir. Yetersiz beslenme veya tıbbi hastalıklardan kaynaklanan saç dökülmesi, genellikle sağlıklı bir diyetin benimsenmesi ve altta yatan tıbbi durumun tedavisi ile durur.
