Yarın anneler günü. Belki annenize ne alacağınızı haftalar öncesinden düşündünüz ve güzel bir sürpriz yapmayı planlıyorsunuz. Ya da yeni doğum yapmış eşinizin ilk anneler gününü kutlayacaksınız. Bazılarımız henüz bir hediye bile almamış olabilir. Aslına bakarsanız, hediyeler birer araçtır, onu düşündüğünüzü ve önemsediğinizi gösterir. Güzeldir de hediye almak! Ama daha da önemlisi annenizin ya da eşinizin gerçekte neye ihtiyacı olduğunun farkında olmanızdır.
Peki, annelerin neye ihtiyacı var? İşte bu soru üzerinden ilerlemek istedim bu anneler gününde ve Uzman Psikolog Aslı Karasaç Özkaya'dan da cevabını aldım. İşte Özkaya'dan annelerin gerçekte ihtiyacı olan beş şey ve detayları...
SEVGİNİZİ GÖSTERİN
Yaşam içinde tüm insanların en temel ihtiyacı yeme içme ve barınma ihtiyacından sonra sevgidir. Dolayısıyla bir annenin de öncelikli olarak eşi tarafından değer görmeye ve sevilmeye ihtiyacı vardır. Bu süreç incelendiğinde anneye destek olan baba figürlerinin olduğu evlerde; anne daha az stresli, kendine daha çok zaman ayırabilen ve bebek doğmadan önce yapabildiklerine bir nebze olsun daha yakın olabildikleri için çocuklarıyla da daha mutlu ve nitelikli zaman geçirebilen anneler oldukları bilinmektedir. Annenin babayla olan ilişkisi doğru orantılı olarak çocuğun dış dünya ile olan ilişkisini belirlemektedir. Çünkü mutlu anne-baba eşittir mutlu çocuk olarak değerlendirilmektedir.
Bunun aksine çatışmalı evliliklerde, babanın özellikle doğum sonrası anneye olan olumsuz tavrı ve ihmali aslında her ne kadar sadece anneyi etkileyen bir şeymiş gibi görünse de annenin bebeğe olan ilgisini, sabrını, sevgisini belirlemede önemli rol oynar. Örneğin depresif bir anne bırakın çocuğuna sevgi, şefkat ve ilgi göstermeyi, çocuğun yaşamsal ihtiyaçlarını bile karşılamakta zorlanır. Bu tip anne yapılarına "ölü anne" tabiri kullanılmaktadır. Yani anne fiziksel olarak vardır fakat ruhsal anlamda yoktur. Çocukla bağı kopuk, çocuğun ihtiyaçlarını belirlemekte ve karşılamakta zorlanır. Annelik içgüdüsü, sağlıklı bağlanma olan ve bebeğe adapte olan annelerin çoğunda otomatik devreye girer. Dolayısıyla bir anne adayının ya annenin her şeyden daha çok sevgiye ihtiyacı vardır.
ÖNCE BEN DİYEBİLMELİ
Bebek olduktan sonra anneler genellikle kendilerini geri plana atmaktadırlar. Annelik fedakarlıktır, bu hepimizin bildiği bir kavramdır, fakat belli bir noktadan sonra anne kendini eğer değersiz, mutsuz ve depresif hissetmeye başlıyorsa bebek olmadan önceki rutinlerine ufak adımlarla dönmelidir.
Bu annede suçluluk duygusu uyandırmamalıdır. Eğer anne, bebek olmadan önce çalışıyordu ve bebek doğduktan sonra işi bırakmak zorunda kaldıysa belli bir süre sonra çocuğa öfke duygusu oluşmaya başlayabilir, kendini kısıtlanmış ve işe yaramaz hissedebilir.
Bu duyguların hepsi normal ve pek çok annenin yaşadığı duygulardır. Bu sebeple önce anne kendi ihtiyaçlarını, nelerden keyif aldığını, neleri özlediğini, neleri yaparsa daha mutlu olacağını tespit etmeli ve yaşamının bir kısmına tekrar onu yerleştirmeye çalışmalıdır.
Bu bencillik değil tam tersine çocuğu ile ilişki açısından yapması gereken önemli bir noktadır.
TAKDİR ETMEK ÖNEMLİ
Bir babanın bebek dünyaya getiren eşine teşekkürü, bebeği büyütürken gösterdiği özverisi, sergilediği mücadelesi çabası ve fedakarlığı bırakın takdir etmesini, bunu fark ettiğini söyleyen çiftler bile artık yok denecek kadar azaldı. Aslında takdir ve teşekkürün insan psikolojisi üzerinde çok fazla olumlu davranışlara sebep olduğu, motivasyonu arttırdığı bilinen bir gerçektir. Çift terapilerimde özellikle çok dikkat ettiğim, önemsediğim bir noktadır. Karı koca ilişkilerinde çiftlerin birbirleri hakkındaki pozitif geri bildirimleri ve yapılan özveri, fedakarlık ya da herhangi bir olumlu davranışın fark edilmesi o ilişkinin enerjisini ve devamlılığı hakkında önemli bilgiler verir.
KÜÇÜK MOLALAR İYİ GELİR
Yeni bir yaşam döngüsü içine girmiş bir insanda en çok karşılaşılan duygu da strestir. Dolayısıyla anne kendine ayıracağı belki bir saatlik zaman diliminin sonunda, temiz havada bir yürüyüş, belki dışarda arkadaş ile içilen bir kahve ya da kendini daha iyi hissetmek için kuaföre gitmek gibi molalar sonucunda çocukla geçireceği zaman dilimi çok daha nitelikli ve toleransı daha fazla olacaktır. Bu sebeple babanın ya da aileden birinin desteği kısa sürelerde çok işlevsel olmaktadır ve annenin psikolojisine iyi gelmektedir.
MÜKEMMEL DEĞİL YETERLİ OLUN
Her zaman söylediğim gibi mükemmel annelik diye bir şey yoktur. Hedeflememiz gereken "yeteri kadar anne olmak" olmalıdır. Esneklik her zaman beraberinde yaşamı daha da kolay yaşamamızı sağlamaktadır. Büyüklerimizin söylediği gibi "sakınan göze çöp batar" misali, yaşamı akışına bırakarak, esnek davranılacak yerlerde esnek davranarak, asgari düzeydeki önlemleri bir anne olarak elden bırakmayarak çocuğumuzla daha güçlü bir ilişki kurmamız sağlıklı olandır.
