Küresel iklim sistemlerini altüst eden doğa olayı El Nino, bu yıl çok daha şiddetli bir şekilde geri dönüyor. NASA'nın paylaştığı son uydu görüntüleri, Pasifik Okyanusu'nda devasa sıcak su dalgalarının biriktiğini ortaya koyarken, uzmanlar yaklaşan 'Süper El Nino'nun tarihte görülmemiş hava olaylarına, gıda krizlerine ve trilyonlarca liralık hasara yol açabileceği konusunda uyarıyor.
İklim uzmanlarının ve meteorologların endişeyle beklediği haber uzaydan geldi. Önümüzdeki yılın insanlık tarihindeki "en sıcak yıl" olarak kayıtlara geçmesi beklenirken, NASA'nın elde ettiği yeni veriler yaklaşmakta olan tehlikenin boyutlarını gözler önüne seriyor. Pasifik Okyanusu'nun merkezinde ve doğusunda deniz yüzeyi sıcaklıklarının uzun süreli olarak ortalamanın üzerine çıkmasıyla karakterize edilen El Nino, bu kez "Süper" formuyla dünyayı vurmaya hazırlanıyor.
Peki, bu devasa hava olayı günlük hayatımızı nasıl etkileyecek? Gelin NASA'nın verilerine ve bilim insanlarının öngörülerine yakından bakalım.
NASA UYDULARI TEHLİKEYİ GÖRÜNTÜLEDİ
NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ortaklığında yürütülen Copernicus Programı kapsamında 2020 yılında fırlatılan Sentinel-6 Michael Freilich uydusu, okyanuslardaki su seviyesi değişikliklerini milimetrik olarak ölçüyor. Son elde edilen 2026 verileri, Güney Amerika kıyılarındaki Pasifik sularında yüzlerce kilometre genişliğinde devasa bir sıcak su dalgasının kabardığını gösteriyor.
NASA uzmanları durumu şu şekilde açıklıyor: Su ısındıkça genleşir. Dolayısıyla okyanusun belirli bir bölgesindeki su seviyesinin (rakımının) yükselmesi, o bölgedeki su sıcaklıklarının da tehlikeli boyutlarda arttığının en net göstergesidir.
Sentinel-6 uydusu, El Nino'nun habercisi olan ve "Kelvin dalgaları" olarak bilinen sıcak su akıntılarını adım adım takip ediyor. Deniz seviyesi araştırmacısı ve proje bilimcisi Josh Willis, durumun ciddiyetini şu sözlerle özetliyor: "Bu yılki hareketlilik, 1997 ve 2015 yıllarındaki büyük El Nino felaketlerine kıyasla biraz daha geç başlamış olsa da, hızla arayı kapatıyor. Ne kadar büyüyeceğini hep birlikte göreceğiz."
SÜPER EL NİNO NEDEN BU KADAR TEHLİKELİ?
Normal şartlarda Ekvator çevresinde doğudan batıya (Amerika kıtasından Avustralya'ya doğru) esen alize rüzgarları, sıcak yüzey sularını batıya taşır. Bu döngü sırasında dipteki soğuk sular yüzeye çıkarak ısı dengesini sağlar. Ancak El Nino yıllarında bu rüzgarlar zayıflar, hatta yön değiştirir. Sonuç olarak, okyanusun normalde soğuk olan doğu kısımları anormal derecede ısınır.
Bu döngünün kırılması, dünya genelindeki yağış ve rüzgar rejimlerini domino taşı etkisiyle bozar. Yaklaşan Süper El Nino'nun dünyada yaratması beklenen temel sorunlar şunlar:
GEÇMİŞTEKİ ACI TECRÜBELER
El Nino'nun yıkıcı gücü hafife alınacak bir durum değil. Bugüne kadar kaydedilen en güçlü El Nino olan 1997-1998 döngüsünde dünya genelinde yaklaşık 23.000 kişi hayatını kaybetmiş ve günümüz kurlarıyla on milyarlarca dolarlık maddi hasar oluşmuştu. Benzer şekilde 2015 yılında Avrupa'da ve İngiltere'de görülen tarihi sel felaketlerinin baş sorumlusu da yine bu hava olayıydı.
Şimdi tüm dünyanın gözü, önümüzdeki aylarda zirve noktasına ulaşması beklenen Pasifik okyanusunda. Hükümetlerin ve yerel yönetimlerin bu küresel anomaliye karşı acil önlem planlarını devreye sokması hayati önem taşıyor.
