Üç haftadan fazla süren öksürük şikayetlerinde özellikle astım, mide reflüsü, geniz akıntısı, sinüzit, yabancı cisim varlığı, alerjik bronşit, sigara dumanına maruziyet araştırılmalıdır. Öksürük refleksi aslında vücudumuzun bir savunma mekanizmasıdır. Öksürük, her gün solunumla akciğerlere alınan tozların, taneciklerin ve mikropların tekrar dışarı atılmasını sağlar. Çocukların günde birkaç kez öksürmesi normaldir ve aileyi telaşlandırmamalıdır. Çoğu çocuk viral üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdikten sonra öksürük başlayabilir. Çocuklar bir yılda 8-10 kez enfeksiyon geçirebilir. Öksüren çocukların %20'sinde altta yatan başka bir hastalık bulunmakta olup, %10'unda alerji, %6'sında astım, %3'ünde bronşit, %2'sinde sinüzit saptanabilmektedir.
ÖKSÜRÜK NE ZAMAN TEHLİKELİDİR?
Nefes borusu, gırtlak ve ses tellerinin enfeksiyon kaynaklı veya enfeksiyon olmadan şişmesi, ödemli hal alması sonucu çocuklarda köpek havlama tarzında bir öksürük oluşabilmektedir. Krup adı verilen bu hastalık acil müdahale edilmesi gerekli bir hastalıktır. Krup hastalığında, şişen nefes borusundan içeri hava alıp verme zorlaşır. Şiddetli olduğunda hayatı tehdit edebilir. Boğmaca öksürüğü ise, boğmaca enfeksiyonu veya astım sırasında görülen, nöbet halinde gelen, nefes almaya fırsat vermeyen, öksürük bitiminde uzun bir iç çekme ile soluk aldıran, bazen kusturan bir öksürüktür.
Çocukların çoğunda öksürük viral üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra 10-15 gün sürebilmektedir. Hekim kontrolünde bu süre geçirilebilir. Bazen çocukların nefes borusuna yabancı bir cisim kaçması ile ani boğucu bir öksürük olur, eğer bir gıda veya oyuncak parçası elindeyken, böyle bir durum olmuşsa hemen hekime başvurulmalıdır.
ÇOCUKLARDA PSİKOJENİK ÖKSÜRÜK NE ZAMAN DÜŞÜNÜLMELİDİR?
Kuru, tekrarlayan, inatçı ve gece kaybolan öksürüklerde eğer organik bir neden veya hastalık tespit edilemiyorsa psikojenik nedenler akla gelmeli ve takip altında tutulmalıdır. Ailenin bu öksürüğü çocuğun bilerek yaptığını asla düşünmemesi gerekmektedir. Nasıl ki psikolojik sıkıntılar mide rahatsızlıklarına neden olursa, çocuklarda okul, aile veya arkadaş sorunları, çözemedikleri iç çatışmalar bu tip istemsiz inatçı öksürüğe neden olabilir. Diğer öksürük yapan hastalıkların olmadığı kanıtlandıktan sonra çocuğun psikolojik durumu sorgulanmalı ve çocuk psikiyatri hekiminden destek istenmelidir.
TOURETTE SENDROMUNA DİKKAT!
Psikojenik öksürük grubunda yer alan "Gilles de la Tourette sendromu" vokal (sesli) tik hastalığıdır. Çocukluk yaş döneminde ve de özellikle okul çağı döneminde ortaya çıkan bu sinir sistemi hastalığında belirtiler kol, bacak, yüz tikleri eşlik edebileceği gibi, boğaz temizlemek amacıyla köpek havlamasına benzeyen tarzda çok gürültülü öksürmek gibi ses tikleri de olabilmektedir. "Tourette sendromu" olan çocuklar gürültülü öksürükleriyle okulda derslerin devamını bozdukları için çoğu kez sınıftan çıkarılırlar ama bu çocuklar gece tek ses çıkarmadan uyurlar. Bu önemli detay unutulmamalıdır. Ses tikleri dikkat eksikliği, hiperaktivite ve öğrenme güçlüğü ile birlikte de görülebilir.
