Artefakt nedir diye merak edenlerden misiniz? Genellikle tıp literatüründe geçen bu kelime için araştırma yapıyor olabilirsiniz. Tıpta artefakt ne demek sorusunun araştırması için doğru yerdesiniz. Bununla beraber radyolojide artefakt ne anlama gelir sorusunuda cevaplandıracağız. Haberimizin devamında artefakt nedir, EKG, USG, MR'da artefakt mevcut ne demektir sorularının cevaplarını bulabileceksiniz.
Artefakt, artık, kalıntı, anlamsız yapay değişiklik manasına gelir. Tıp dilinde oldukça sık kullanılan kelimeler arasındadır. Bu terim çoğunlukla hastalar için çekilen manyetik rezonans görüntüme veya bilgisayarlı tomografi sonuç kağıtlarında geçer. Basit bir şekilde, ilgili görüntü incelenirken doğal olmayan bölgeler veya normal olmayan yapıları göstermek için kullanılır.
Ayrıca artefakt teriminin şu anlamları da vardır;
- Doğal olmayan yapı veya oluşum; doku veya organda yapay olarak oluşmuş şey.
- Histolojik preparatta, yabancı madde bulaşması sonucu oluşan aldatıcı görüntü.
- Deri üzerinde kimyasal madde, tahriş edici bitki ya da fiziksel araçla hasta tarafından oluşturulan lezyon
- Elektrokardiyogram veya elektroensefalogram'da elektriksel aktivite dışı çeşitli nedenlerle oluşan dalga.
- Radyogram'da -herhangi bir nedenle oluşmuş- gerçek görüntüye uymayan yanıltıcı görüntü.
Artefaktlar, radyolojik görüntüleme kaydı sırasındaki istenmeyen sinyallerdir. Bu sinyaller düzgün bir kayıt elde edilmesini engeller. Artefaktlar ekstrensek (fizyolojik olmayan) veya intensek (fizyolojik olan), düşük veya yüksek frekanslı olabilir.
Belki de MR, radyoloji'de bugün için kullanılan sistemlerden artefakta en duyarlı olanıdır. Bu teknikte görülen artefaktlar genel olarak 2 başlık altında incelenmektedir.
a. Hasta artefaktları
- Hareket
- Kardiyak
- Solunum
- Vaskuler
- Peristaltik
- Ferromanyetik materyaller
- Hastanın yanlış pozisyonu
b. Görüntüleme (Imaging) artefaktları
- Aliasing
- Truncation
- Kimyasal Sapma (chemical Shift)
- Eddy Currents
- Coil Loading
- RF Interference
- Crosstalk
Hastanın bilerek hareketi veya solunum ve kardiyak aktivite gibi fizyolojik hareketler MR'da görüntüyü belirgin şekilde bozmaktadır. Bu hareket artefaktları diğer inceleme yöntemlerinde de karşımıza sorun olarak çıkmaktadır. Ancak MR'da inceleme süresinin diğer tekniklere göre uzun olması bu artefaktların belirginleşmesine neden olmaktadır Hasta hareketi yanlış kayıt artefaktına neden olmaktadır. Rekonstrükte imajlarda gölgelenme ya da çizgilenme olarak karşımıza çıkar. İstemli hareketler bir derce önlenebilirken, istemsiz hareketleri önlemek mümkün değildir. Kısa çekim süresi yararlıdır. Temelde, hareketin artefakta yol açması, dokudan gelen sinyalin frekans-kodlama ve faz-kodlama gradiyentleri boyunca yanlış voksellere kodlanması veya aynı voksel için birden fazla kodlanmanın yapılması ile olur. Hasta incelemede ne kadar uyumlu olsa da, en ufak hareket görüntü kalitesini bozduğundan dolayı genelde inceleme sırasında hastayı bantlarla mümkün olduğunca sabitlemek gerekmektedir.
