Kolesterolün tek başına kendisinin belli bir seviyeye kadar kanda yüksek olması zarar verici değildir, ancak damarlarda ve organlarda çökerek biriktiğinde yağ tabakaları oluşur ve sigara, şeker hastalığı, hipertansiyon gibi ek hastalıklar da beraberinde olduğunda kolesterol zararlı hale gelir.
KOLESTEROL İLAÇLARI ZARARLI MIDIR?
Her ilacın olabildiği gibi kolesterol ilaçlarının da bir takım yan etkileri vardır. Ancak bahsedildiği ve korkulduğu kadar sık değildir. Örneğin kalp-damar hastalarının kolesterol ilacı kullanmasıyla sağlanan fayda o kadar çoktur ki, düşük bir ihtimal olabilecek yan etkiye göre fayda zarardan çok daha öncelikli gelir. Kalp damar hastalığı olmayan bireylerde ise kullanımına karar vermek için hastanın doktor tarafından değerlendirilip gerekliliğine karar vermesi gereklidir. Ayrıca kolesterol ilaçlarının kolesterol değerini düşürmesi etkisi dışında diğer faydalı etkisi ise damar duvarlarında iyileştirici, onarıcı etkilere sahip olmasıdır. Bu özellikle kalp krizi geçiren hastalar için çok önemli bir faydadır.
KOLESTEROL İLACI KULLANILDIĞINDA GÖRÜLEN EN SIK YAN ETKİLER NELERDİR?
En sık görülen yan etkiler kas ve karaciğer problemleri olup aslında düşünüldüğü kadar sık değildir. Örneğin karaciğer enzimleri yükselmesi sıklığı yüzde 1 kadar olup, kas yıkımı gelişmesi binde 1 civarındadır. Kas ağrısı nispeten daha sık görülen bir şikayettir ve çoğu zaman ilaç kesmeyi gerektirmemektedir. Karaciğer enzimleri ise belli bir miktar yükselmeye kadar takip edilebilirken şiddetli yükselmelerde ilaç kesilmektedir. Kas yıkımı olup kas enzimleri şiddetli yükseldiğinde de ilaç kesilmektedir.
SAĞLIKLI KİŞİLERDE NE ZAMAN KOLESTEROL İLACI BAŞLANMALIDIR?
Bilinen kalp hastalığı olmayan bir kişi kalp kontrolüne gittiğinde kolesterol değeri yüksek çıkınca dikkat edilmesi gereken iki nokta vardır. Birincisi bu değerin ne kadar yüksek olduğu, ikincisi hastanın hangi risk faktörlerine sahip olduğudur. Kimi zaman hastaya sadece beslenme ve egzersiz önerileri vermek yeterliyken kimi zaman ise mutlaka ilaç kullanması gerektiğini ısrarla dile getiriyoruz. Son yıllarda bu konuyu belirlemede elimizi güçlendiren birtakım tetkikler ile daha net kararlar verebiliyoruz. Örneğin sanal anjiyo dediğimiz işlem ile hızlı, kolay ve yüksek tanısal başarı ile kalp damarlarındaki plaklar saptanabiliyor. Damarda plak varsa, kolesterol ilacı şarttır! Üstelik çoğu zaman plak varsa kolesterol değerinin kaç olduğundan bağımsız olarak başlıyoruz, çünkü kolesterolü oldukça düşük değerlere çekmek gerekiyor. Kalp damarında plak olmadığında ise hastaları ilaçsız takip ettiğimiz de oluyor. Beslenme düzenlemesi ve egzersiz ise her iki durumda da vazgeçilmezimizdir.
KOLESTEROL DEĞERİ İDEAL KAÇ OLMALIDIR?
İdeal kolesterol değerinin kaç olduğu kişiye göre değişmektedir. Kalp krizi geçirmiş, kalp damar ameliyatı olmuş veya stent takılmış hastalarda kanda LDL kötü kolesterol değeri 50'lere çekilebilirken, hiçbir risk faktörü olmayan sağlıklı bir bireyi LDL değeri 170 olarak sağlıklı yaşam önerileri eşliğinde takip edebiliyoruz. Şu net bir bilgidir ki; kalp-damar hastalarının kolesterol ilacı kullanması ve kolesterol değerinin düşülmesi gereklidir.
