Pankreas ne işe yarar, sorusuna midenin arkasında bulunduğu ve iç ve dış salgıda görev aldığı yanıtını veririz. Pankreasın görevleri neler, dediğimiz vücudumuzda bulunan önemli salgıları ürettiğini öğreniriz. Pankreas ne görev yapar, dediğimizde salgıdan ziyade kan şekerini düzenlediğini de öğreniriz. Pankreas hangi organa yardım eder, sorusuna ürettikleri enzimleri kanal vasıtasıyla ince bağırsakların ilk kısmı olan duodenuma aktararak ince bağırsağa yardım eder yanıtını veririz.
Pankreas vücuda saklanmış bir organdır. Çünkü çok önemli görevleri olan bir organ olduğu için çok iyi korunmak amacıyla saklanmıştır. Önünde mide vardır ve pankreasın başını da onikiparmak bağırsağı adeta çepeçevre sarmıştır. Pankreas, midenin arka tarafında yerleşimli, hem sindirim için gerekli enzimleri üreterek kanal vasıtasıyla ince bağırsakların ilk kısmı olan duodenuma aktaran, hem de kan şekerinin düzenlenmesi için gerekli hormonları üreten bir salgı organıdır.
Şeker kontrolü ve metabolizma: langerhans adacıkları, kan şekerinin düzenlenmesinde görevli olan dört faklı hücre tipinden oluşurlar. Her hücre tipi de farklı hormonlar salgılar:
Sindirim: Pankreas sindirim sisteminde de önemli rol oynamaktadır. On iki parmak barsağı olan duedonuma enzimler salgılar. Bu enzimler, karbonhidratların, proteinlerin ve yağların yıkılmasına yardımcı olurlar. Pankreasın bu görevi onun "ekzokrin" görevi olarak tanımlanır. Pankreastan salgılanan enzimler inaktif formdadır ve proenzimler olarak tanımlanır. Bu enzimler salgılanıp duedonuma ulaştıktan sonra "enteropepsidaz" enzimi tarafından aktive edilirler. Protein, karbonhidtar ve yağların yıkılımında rol oynaya bu enzimler proteazlar, amlazlar ve lipazlardır. Tripsinojen ve kemotripsinojen gibi proteazlar, proteinlerin sindiriminde görevlidir. Yağların sindiriminde görevli olan enzim lipazdır. Amilaz ise karbonhidratların sindiriminde görevlidir.
Önden arkaya doğru yassılaşan pankreasın düzensiz olan biçimi çengele benzetilebilir. Şişkin olan sağ ucuna baş, daha dar olan orta bölümüne gövde, gövde ile başın birleştiği ince bölüme boyun, ince uzun olan son ucuna da kuyruk denir. Kuyruk bölümü dalağa dek uzar. Pankreas, dalak, karaciğer ve üst mezanter atardamarlarıyla beslenir. Yetişkinlerde, günde 800–900 cm³ pankreas özsuyu salgılanır. Pankreasın salgıladığı bu öz suyu lipaz, amilaz ve tripsinojendir. Tripsinojen protein, lipaz yağ ve amilaz da karbonhidratların sindirimini gerçekleştiren salgılardır.
Pankreas'ın iç ve dış salgı görevleri vardır. İç salgı görevini Langerhans adacıkları denen salgı hücreleri yapar. Bunların salgıladığı insülin, glukozun metabolizmasında en önemli rolü oynar ve yetersizliği Tip 1 diyabete neden olur. Dış salgı görevi asinus keseciklerine aittir. Bu salgı kesecikleri, pankreas özsuyu denen ve onikiparmak bağırsağına dökülen alkali bir sıvı salgılar. Sıvı içinde, yiyeceklerden alınan glikojen ile nişastayı ayrıştırarak oligasakaritleri oluşturan amilopsin; oligasakaritleri monosakarite dönüştüren maltaz; mide pepsinlerinin etkisindeki proteinleri aminoasitlere ayrıştıran tripsin enzimi; kazein, jelatin ve keratini hidrolize eden, tripsinin etkinleştirdiği kimotripsin enzimi; yağları hidrolize ederek, yağ asitleri ve gliseritleri oluşturan steapsin olarak anılan bir lipaz vardır. Pankreas öz suyu ana pankreas kanalı (bazı kişilerde aynı zamanda aksesuar pankreas kanalı) yolu ile bağırsağa taşınır.
Pankreasın Dış Salgıları: Kanallar vasıtası ile oniki parmak barsağına iletilir ve sindirime yardımcı olurlar:
Pankreasın İç Salgıları: direkt kana karışan İnsülin hormonudur. Bu hormondaki düzensizlik, yani çok ya da az salgılanması ya da hiç salgılanmaması şeker hastalığı olarak bilinen "diyabet"e yol açar. Pankreasta iç salgı kümeleri, dış salgı yapan hücrelerin arasına yerleşik durumdadır.
