Bir zamanlar İstanbul'da kültür sanat etkinliklerini takip etmek isteyenlerin yolu dönüp dolaşıp Beyoğlu'na Kadıköy'e çıkardı. Bir sergi gezmek, bir konsere gitmek, tiyatro izlemek ya da sanatçılarla bir araya gelmek için şehrin belli başlı semtlerine gitmek yeterliydi. Ancak İstanbul büyüdü, kalabalıklaştı, yaşam alanları değişti. Kültür ve sanat da kendisine yeni adresler buldu. Üstelik bu yeni adreslerden bazıları, İstanbulluların şehrin kalabalığından uzaklaşmak için gittikleri yerlerde. Artık bir sergi gezmek için Uskumruköy'ün, bir film izlemek için Beykoz'un yolunu tutmak şaşırtıcı değil. İşin güzel tarafı, bu mekânların yalnızca bir etkinliğe ev sahipliği yapmaktan öte, ziyaretçilerine bütün bir günü geçirebilecekleri ortamlar sunması. Ancak şehirden vazgeçmeyenler için de Osmanbey'deki Hikayeli Mekan 7 gibi kültür merkezleri de var.

ORMANIN İÇİNDE SANAT
Sarıyer'in Uskumruköy semtinde, ağaçların arasında yükselen Hara, sanatçı Canan Bozbağ tarafından kuruldu. Hara'nın kurulduğu arazi, heykeltıraş Canan Bozbağ'ın ailesine ait ve çocukluğundan beri ata bindiği bir yer. Bozbağ, 2022 yılında bu araziyi bağımsız bir sanat merkezine dönüştürmüş. İki bin metrekarelik kapalı alana ve beş bin metrekarelik yeşil çevreye sahip bağımsız sanat merkezinin bahçesinde kalıcı heykel koleksiyonu bulunuyor. Sergi salonlarının yanı sıra atölyeleri, kitaplığı ve kafesiyle Hara, farklı disiplinlerden sanatçıları ve sanatseverleri buluşturuyor. Haravan adını verdiği misafir sanatçı programıyla da sanatçılara konaklama ve üretim imkânı sağlıyor. Çocuklara yönelik doğa, bilim ve ekoloji temalı atölyeler ise programın önemli bir parçası.

ÜÇ AYRI ETKİNLİK VAR
Hara'nın 28 Şubat 2027'ye kadar devam edecek Canavarların Vaatleri adlı sergisi, on sanatçıyı bir araya getiriyor. Küratörlüğünü Ezgi Hamzaçebi'nin üstlendiği sergi, toplumun normal kabul ettiği biçimlerin dışına çıkan bedenleri ve varoluşları konu ediniyor. Kimi zaman korkuyla baktığımız, kimi zaman ötekileştirdiğimiz varlıkları sanat aracılığıyla yeniden düşünmeye davet ediyor.

Bu cumartesi Hara'ya gidecek sanatseverleri yoğun bir program bekliyor. Saat 16.00'da küratör Ezgi Hamzaçebi eşliğinde sergi turu, 17.30'da ise Esra Ece Kuleci'nin moderatörlüğünde sanatçı Zeynep Kılınç ile söyleşi gerçekleştirilecek. 1994 İstanbul doğumlu Kılınç, peyzaj mimarlığı ve sanat eğitimi almış bir isim. İnsan anatomisini parçalayarak keçe ve yün gibi malzemelerle alışılmışın dışında biçimler üreten sanatçının sergideki 'İhtimal Üretim Atölyesi' adlı eseri söyleşinin çıkış noktasını oluşturacak. Günün finalinde ise saat 19.00'da ağız kopuzu sanatçısı Aldana Duoraan ile gitarist Tomas Niesner sahne alacak. 2021 yılında Prag'da yolları kesişen iki müzisyen, geleneksel seslerle deneysel müziği buluşturacak. Pazar günü ise Hara'nın küçük ziyaretçileri için iki farklı atölye düzenlenecek.

MERKEZDEN VAZGEÇMEYENLER
Kültür ve sanat şehrin çeperlerine doğru yayılırken İstanbul'un merkezinde yeni buluşma noktaları yaratmak isteyenler de var. Üç kadın, üç ayrı hayat, otuz yılı aşkın iş deneyimi ve ortak bir hayal... Zuhal Gürçimen, Hatice Ertan ve Figen Çamlıyurt, yıllarını verdikleri kurumsal hayatın ardından kendilerine kültür sanatla iç içe yeni bir dünya kurdu.
Üçünün yolu, insanların iş hayatında biriktirdikleriyle bundan sonra yapmak istedikleri arasında bağ kurmalarını sağladı. Ancak Zuhal Gürçimen'in aklında başka bir hayal vardı: İnsanlarla ofislerin dışında, daha sıcak bir ortamda buluşmak... "Bir atölye bittiğinde sohbetin de bitmesinin gerekmediği, insanların bir kahve daha söyleyip masada biraz daha kalmak isteyeceği bir yer hayal ediyordum" diyor Gürçimen. Arkadaşlarına bu fikrini açtığında onların da benzer hayaller kurduğunu öğrendi. Üç ay gibi kısa bir sürede hayallerini Osmanbey'de Hikâyeli Mekân 7'yi açarak hayata geçirdiler.
Açıldıkları günden bu yana 50'den fazla etkinlik düzenleyen üç arkadaş, 500'ü aşkın katılımcıyı ağırladı. Yazı atölyeleri, kitap kulübü buluşmaları, film incelemeleri, kıyafet ve anahtar boyama atölyeleri düzenliyorlar. Katılımcıların ağırlığını beyaz yakalıların oluşturduğunu söyleyen Figen Çamlıyurt, "Gençler, kültür sanatın içinde sözlerinin duyulduğu, düşüncelerini paylaşabildikleri ve birbirlerinden öğrenebildikleri alanlara ilgi gösteriyor" diyor. Hatice Ertan ise İstanbul gibi hayatın hızla aktığı bir şehirde insanların kendilerine zaman ayırabilecekleri mekânlara her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğunu düşünüyor: "Bir söyleşide kendi fikrini paylaşmak, bir atölyede üretmek, farklı bakış açılarıyla karşılaşmak insanda iz bırakıyor."

İSTANBUL'UN 7 TEPESİ İLHAM VERDİ
Mekanın adındaki 7 rakamının da bir hikayesi var. İstanbul'un yedi tepesine gönderme yapan üç arkadaş için bu sayı aynı zamanda özgürlüğü, sevgiyi, adaleti, kardeşliği, üretmeyi, paylaşmayı, anlam ve derinliği temsil ediyor. Zuhal Gürçimen, çıktıkları bu yeni yolculuğun heyecanını şu sözlerle anlatıyor: "Sabah kapıyı açarken o gün kiminle, hangi hikâyenin etrafında buluşacağımızı henüz bilmiyoruz."
BİR AKŞAMLIĞINA DEDEKTİF OLUN
Hikâyeli Mekân 7'de, bu akşam bir cinayeti aydınlatmak için masaya oturacak insanlar... Hasan Gümen moderatörlüğünde düzenlenecek Cinayet Masası etkinliğinde katılımcılar, ipuçlarını değerlendirecek, yedi şüpheli arasından katili bulmaya çalışacak. 26 Kasım'da ise Yeşilçam tutkunları bir araya gelecek. Unutulmaz filmlerin, oyuncuların ve repliklerin konu olacağı bilgi yarışmasına katılmak için bir kahve sipariş etmek yeterli.

BEYKOZ SANAT FABRİKASI
İstanbul'un diğer yakasında ise iki asrı aşan bir hikaye var. Beykoz Kundura'nın geçmişi, Sultan II. Mahmud'un 1810 yılında bir deri imalathanesini satın almasına kadar uzanıyor. Osmanlı ordusunun ihtiyaçları için üretim yapan tesis, 1933 yılında Sümerbank bünyesine katılarak Cumhuriyet'in sanayileşme hamlesinin önemli merkezlerinden biri oldu. 1955 yılında yıllık üretim kapasitesi yaklaşık 1 milyon 863 bin çift kunduraya ulaşan fabrika, binlerce insanın hayatına dokundu.

1999 yılında üretimin sona erdiği fabrika, bugün bambaşka bir üretimin merkezi. Uzun yıllar işçilerin çalıştığı binalarda artık filmler çekiliyor, konserler veriliyor, tiyatro oyunları sahneleniyor. 2018 yılında Kundura Sinema, 2020 yılında ise Kundura Sahne açıldı. Sinema klasiklerinden restore edilmiş filmlere, çağdaş danstan deneysel müziğe uzanan programıyla Beykoz Kundura, İstanbullulara alışılmışın dışında bir sanat deneyimi sunuyor. Geçen yıl burada dünyaca ünlü caz sanatçımız Okay Temiz'i dinlemek benim için unutulmazdı.

Beykoz Kundura'ya bu hafta sonu gidecekler, Kundura'nın Hafızası: Bir Fabrikaya Sığan Dünya sergisini de ziyaret edebilir. Eski çalışanların anlattıkları, dönemin fotoğrafları, makineler ve belgeler, bir fabrikanın çevresinde şekillenen hayatı gözler önüne seriyor. Gösterimler sonrası iki kıtaya da servis kalktığına şahit oldum. Uzaktan gelecekler bilgi almalı, zira geç saatlerde vapur seferleri yapılmıyor.
BEYKOZ KUNDURA'DA YAKLAŞAN ETKİNLİKLER
28 Kasım Cumartesi: Sinafi Trio konseri
12 Aralık Cumartesi: Telli Davul konseri
13 Aralık Pazar: Coşkun Karademir Trio
12-13 Aralık: Yerli Malı Haftası etkinlikleri