BÜYÜK İSYANIN ARKASINDA NE VAR?
Fransa'da iki haftadır devam eden büyük bir isyan var. Yakıt zammıyla patlak veren gösterilerde, polis şiddeti yaşanıyor. Batı medyasının sıradan bir olaymış gibi gördüğü olaylarda yüzlerce kişi yaralandı, en az bir kişi de hayatını kaybetti. Peki Sarı Yelekliler adlı hareketin başlattığı eylemlerin sebebi sadece yakıt zammı mı, yoksa perde arkasında başka gerekçeler de var mı, Fransa'nın alışık olduğu bu tarz şiddet eylemleri ne gibi sonuçlar doğuruyor, Taha Dağlı sabah.com.tr için yanıtladı.
FRANSA'DA SON OLAYLAR NE ZAMAN BAŞLADI, NELER YAŞANDI?
Fransa'da son iki Cumartesi bir hayli olaylı geçti. İlk olarak 17 Kasım'da ardından da geçtiğimiz Cumartesi ülke genelinde yüz binlerce kişinin katılımıyla hükümete karşı protestolar yaşandı. İlk hafta yakıt zammı nedeniyle ambülans şoförleri başta olmak üzere bir çok sektörden şoförler eylem başlatmış, şoförler yol kapatma eylemleri gerçekleştirmiş sonrasında ise bu gösterilere geniş kitleler destek vermişti. Yol kapatma eylemi sırasında bir kişi, araç çarpması sonucu hayatını kaybederken, yüzlerce kişi de yaralanmıştı.
GÖRÜNEN SEBEP EKONOMİK KRİZ Mİ?
Fransa'da bu son olayların gerekçesi ekonomik kriz. Özellikle hükümetin yakıt zamları sonrası patlak veren eylemler var. Yakıt zammından önce de çiftçiler, emekliler, işçiler gibi toplumun çeşitli kesimleri, ekonomik kriz kaynaklı gerekçelerle sokağa dökülüyordu.
MACRON'UN ABD İLE YAŞADIĞI GERİLİMİN BU OLAYLARDA ETKİSİ VAR MI?
Sarı yelekliler adı verilen hareketin eylemleri tam da ABD ile Fransa arasındaki gerginlik sürecinde yaşandı. Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile ABD Başkanı Trump arasında sözlü atışmalar yaşanmıştı. Macron ABD ve NATO'ya karşı Avrupa Ordusu fikrini ortaya attıktan sonra Trump Macron'a "Biz olmasaydık Almanca konuşuyordun" diyerek sert bir yanıt vermişti.
HÜKÜMET SARI YELEK İSYANINA NE TEPKİ VERİYOR?
Fransız polisi bu son olaylarda çok sert müdahalede bulundu hatta göstericilere saldırdı. Göstericiler arasında da saldırgan eylemciler vardı. Ama Fransa Cumhurbaşkanı Macron polisi koruyor. Hükümetin genel olarak sarı yeleklilere karşı sert bir tutumu da olduğu açık.
SARI YELEKLİ MİLLETVEKİLİNE NE OLDU?
İlk haftaki olayların 3 gün sonrasında parlamentoya sarı yelek giyerek gelen eski Cumhurbaşkanı adayı şu anki milletvekili Jean Lassalle, meclis tarafından cezaya çarptırıldı. Son seçimde Macron'un rakiplerinden biri de olan Lassalle, sokak olaylarına destek için meclis oturumuna sarı yelek giyerek katılmıştı. İçişleri Bakanı Christophe Castaner hemen olaya müdahale etti ve çok sert sözlerle milletvekilini fırçalayıp, sarı yeleği çıkarttırdı.
SARI YELEKLİLER SAĞCI MI SOLCU MU, LİDERLERİ KİM?
Sarı Yelekliler hareketinin bilinen bir lideri yok. Sağcılardan da solculardan da destek alan bir grup. İki tarafın oranı neredeyse aynı.
FRANSA CUMHURBAŞKANI MACRON'A DUYULAN ÖFKENİN SEBEBİ NE?
Emmanuel Macron siyasetten gelme biri değil. Daha önce Rothschild ailesinin bankalarında üst düzey yöneticiydi. Dışarıdan atanarak Hollande'ın Cumhurbaşkanı olduğu dönemde ekonomi bakanı olmuştu. 2016'da hazırladığı işçi paketine işçi kesiminden çok sert tepkiler gelmiş. Aylar süren eylemler yaşanmış. Olağanüstü hal yetkilerini kullanan polis, işçilere yönelik çok sert müdahalelerde bulunmuştu.
"KÜRESEL SERMAYENİN ADAMI" MI?
Macron Cumhurbaşkanı olduktan sonra da işçi ve çalışan kesimle arasındaki gerginlik artarak devam etti. Macron genel olarak işçi kesiminin "küresel sermayenin adamı" olarak gördüğü bir isim. Sadece bu son olaylarda değil Mayıs ayında da Sarı Yelekliler hareketinin başlattığı grev ve protestolarda da yine polis şiddeti ön plana çıkmıştı.
BATI DÜNYASI FRANSA'DAKİ POLİS ŞİDDETİNİ NASIL YORUMLUYOR?
Fransa'da 2016'daki aylar süren protestolardaki polis şiddeti de geçtiğimiz Mayıs ayındaki şiddet de ve bu son olaylarda yaşananlar da batı medyasının sansürüne uğradı. Haber yapıldı ama gerçekler tam olarak yansıtılmadı. Fransa'da olağanüstü hal varken de durum böyleydi şu an da böyle. Aslında bu tutum sadece Fransa için değil örnek verecek olursak Almanya için de geçerli. Almanya'da daha önce sol gruplara yönelik Hamburg ve Frankfurt merkezli polis müdahaleleri ile 1 Mayıs olayları da sansürlenmişti.