Sudan ordusu ile emperyalist destekli Hızlı Destek Kuvvetlerı arasında Nisan 2023'te patlayan iç savaş Sudan'ı harabeye çevirdi. İki yıl içinde 60 binden fazla insan öldü, 14 milyon kişi yerinden edildi, 30 milyondan fazla kişi de yardıma muhtaç. İç savaşı başlatan Hızlı Destek Kuvvetleri'nin işgal ettiği Faşir kentinde 177 bin kişinin halen mahsur olduğun da biliniyor.
Ülke bugün açlık, kolera ve kitlesel göçle boğuşuyor. SABAH, dünyanın pek ilgisini çekmeyen Sudan'daki vahşete mercek tuttu. Uluslararası ilişkiler Uzmanı Dr. Durdu Mehmet Özdemir, 5 soruda Sudan'daki gelişmeleri değerlendirdi.
5 SORUDA SUDAN KRİZİ
1- Sudan'daki insani krizin temelinde yatan sebep ne?
2021'de Hızlı Destek Kuvvetleri ile Sudan'da yönetime el koyan Abdulfettah el Burhan arasında güç mücadelesi başladı. Hızlı Destek Kuvvetleri'nin orduya entegre edilmesi ve gelecekteki rolünün ne olacağı iki taraf arasındaki gerilimi tırmandıran ana konu oldu. Ve iki taraf arasında 15 Nisan 2023'te başlayan çatışmalar kısa süre içerisinde yayılarak bir iç savaşa dönüştü.
2- Bölgede bu drama neden olan aktörler kim?
İç savaşın başından beri yaşanan çatışmalarda Hızlı Destek Kuvvetleri'nin sivillere yönelik aşırı şiddet kullanımı, insan hakları ihlalleri ve soykırım olarak adlandırılabilecek eylemleri dikkat çekmekte. Sivillere yardım erişimi Hızlı Destek Kuvvetleri tarafından kesilmesiyle halk oldukça zor durumda. Milyonlarca insanın açlık, hastalık ve çatışma gibi sebeplerle can güvenliği tehdit altında.
3- Bölgenin bu denli kaotik olmasının nedeni madenler mi?
Afrika sahip olduğu zengin maden kaynakları nedeniyle bölgesel güç mücadelelerinin de merkezi haline gelmiş durumda. Bölgenin sömürge geçmişi sık sık güç boşluklarının ortaya çıkmasına neden oluyor. Bu da küresel ve bölgesel güçler tarafından kendi çıkarları için kullanılıyor. Küresel güçlerin bu noktada başvurduğu yöntem ise iç karışıklıklar, terörizm ve vekil aktörler oluyor.
4- Türkiye, insanı dramı durdurmak noktasında neler yapıyor?
BM'nin birçok çatışmada olduğu gibi soykırıma ve katliamlara varan bu şiddet ortamında da etkisiz kalması, sembolik insani yardımları bile yapmakta zorlanır hale gelmesi BM'nin yapısının yeniden gözden geçirilme gerekliliğini bir kez daha ortaya koyuyor. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın "Dünya beşten büyüktür" çağrısı daha da anlamlı hale geliyor.
5- Sudan'ı bundan sonraki süreçte ne bekliyor?
Faşir özellikle sahip olduğu altın başta olmak üzere madenler bakımından oldukça zengin kaynaklara sahip, dahası coğrafi konumu ile komşu ülkelere bir geçiş noktası. Hızlı Destek Kuvvetleri, Darfur'da konumunu güçlendirmiş, yaşanan iç savaşta ise psikolojik üstünlüğü ele geçirmiştir. Yaşanan son gelişmelerle Sudan'ın bölünme ihtimalinin güçlenmesi söz konusu olmuştur.
