Son dakika haberleri...Milyonların merakla beklediği EYT yasası için artık son viraja girildi. Çalışmada teknik kısımlar tamamlanırken, taslağın son şekli Aralık ayında Meclis'e gelecek.
90'lı yıllarda popülist politikalar sonrasında sosyal güvenlik sistemi çökmeye başlayınca zamanın koalisyon hükümeti emeklilik için kademeli bir yaş şartı getiren yasayı yürürlüğe soktu.
EYLÜL 1999'DAN SONRA EMEKLİLİK ŞARTLARINA YAŞ DA EKLENDİ
8 Eylül 1999 tarihinde çıkartılan yasa ile bu tarihten sonra sigortalı olanlar için erkeklerde 60 yaş kadınlarda ise 58 yaşı şartı getirildi.
Prim şartı da 7.000 güne çıkartıldı. Ancak bundan önce sigortalı olanlar açısından ortada olmayan bir yaş şartı da konulmuş oldu. Buna göre de prim şartı 5.000 ile 5.975 gün, yaş şartı da erkeklerde 44-58 arasında kadınlarda ise 38-56 yaşları arasında tespit edildi.
8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olmuş SSK'lılar böylece yaş şartı ile karşı karşıya kaldılar. Bağkur'lular ise erkeklerde 9.000 gün kadınlarda ise 7.200 gün prim şartına ilaveten 01.06.2002 tarihi itibariyle 20 ve 25 yılı tamamlamaya kalan süreye göre yaş şartına tabi oldular.
Memurlarda ise 23.05.2002 tarihi itibariyle kadınlarda 20 erkeklerde 25 yıllık prim süresini tamamlamaya kalan süreye göre yaş şartı belirlendi.
EYT ÇALIŞMALARI TEKNİK OLARAK TAMAMLANDI
Yaş şartıyla karşılayan sigortalılar, yani primini ve yılını doldurmasına rağmen emeklilik için yaşı bekleyen Emeklilikte Yaşa Takılan (EYT) sigortalıların emeklilik talepleri için bir süredir çalışmalar devam ediyordu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, EYT düzenlemesinin Aralık ayında Meclis'e geleceğini belirtti.
Öte yandan EYT çalışması sürecinde çok fazla haber, yorum ve yazı yazılıyor. Sosyal medyada değişik ortamlarda bu konu tartışılıyor. Ancak EYT'lilerin de diğer sigortalıların da kafasını karıştıran çok fazla konu da ortaya atılıyor.
İşte milyonların en çok merak ettiği; ortaya atılan haberler ve doğru bilinen yanlışlar:
YANLIŞ: 8 EYLÜL 1999 ÖNCESİ SİGORTALI OLAN HERKES EYT KAPSAMINDA EMEKLİ OLACAK
DOĞRU: Emeklilikte Yaşa Takılan kapsamı içine giren sigortalıların 8 Eylül 1999 öncesinde ilk defa uzun vadeli sigorta kollarından çalışmaya başlamış ve prim ödemiş olmaları gerekiyor.
Bu anlamda bakıldığında bu tarih öncesinde sigortalı olanlar EYT'li. Ama bunların hepsinin hemen emekli olmaları mümkün değil.
Burada SSK kapsamında erkekler için 25 yılın kadınlar için de 20 yılın geçmesi ve işe girişe göre belli bir primin de tamamlanması gerekiyor.
Yasa öncesi duruma bakıldığında bile 5.000 gün prim ödenmesi şartı var. Getirilen prim şartı dikkate alındığında da işe girişe göre 5.000 ile 5.975 gün prim gerekiyor.
1998 ve sonrasında işe giren erkekler için de yıl şartı 2023'de dolabiliyor. Yine Bağ-Kur ya da Emekli Sandığı ya da banka sandığı ile işe başlayanlar ya da farklı kurumlarda çalışanlar açısından da farklı prim şartları gerekiyor.
Bu konuda Bakanlık nezdinde SSK ve Bağ-Kur'lular için prim farklılıklarının giderilmesi yönünde bir çalışma yürütülüyor. Bu çalışma ile emeklilik sisteminde bir standart sağlanması hedefleniyor.
1999 yılındaki düzenlemeden etkilenip de prim gün sayısını ve çalışma yılını dolduran ve sadece yaşa takılanlar şu anda EYT düzenlemesi kapsamında görünüyor.
Primi ya da yılı tamamlanmamış olanlar için ise borçlanma, kademeli emeklilik, kısmi emeklilik gibi formüller gündemde yer alıyor.
YANLIŞ: EYT'Lİ OLMAK İÇİN PRİME İHTİYAÇ BULUNMUYOR
DOĞRU: Emeklilik için hangi yasa işletilirse işletilsin mutlaka belli bir primin ödenmesi gerekiyor. Sadece sigortalı olmak, ya da sigortalı olup belli bir yıllı doldurmak yetmiyor.
Emeklilik için prim ödemesi yapma şartı var. Prim olmadan emeklilik olmuyor. Dolayısıyla EYT anlamında da prim ve yılın tamam yaşın beklendiği anlaşılıyor.
YANLIŞ: STAJ SİGORTASI EYT'Lİ YAPAR
DOĞRU: İş hayatına staj ya da çıraklık ile başlayan sigortalıların haklı talepleri bulunsa da şu anki mevzuatta bu primler sağlık primleri olduğu için emeklilik hesabında kullanılmıyor.
Emeklilik hesaplanırken de sigorta başlangıcı kabul edilmiyor. Eğer 8 Eylül 1999 öncesinde staj yapmış ama 2000'de çalışmaya başlamışsa sigortalı EYT kapsamında sayılmıyor.
EYT kapsamında sayılmadığı gibi bu sigortalının emeklilik hesabı 2000 girişine göre yapılıyor. Ancak staj başlangıcı ilk sigorta olunan tarih (sağlık sigortası) ve alınan numarada sigorta numarası olarak kullanılıyor.
ÖNEMLİ! BAKAN BİLGİN AÇIKLADI: STAJ SİGORTASI İÇİN ÇALIŞMALAR YAPILIYOR
Bakan Bilgin staj sigortasının emeklilik başlangıcı olarak sayılması için de çalışma yürütüldüğünü açıkladı. Eğer bu çalışmada tamamlanırsa Eylül 1999 öncesi staj veya çıraklık sigortası olan vatandaşlar EYT yasası kapsamında değerlendirilecek.
YANLIŞ: EYT'DE 18 YAŞ ÖNCESİ SİGORTA GEÇERLİ DEĞİLDİR
DOĞRU: Geçmiş yıllarda 18 yaş öncesi uzun vadeli sigorta kolları kapsamında çalışmış ve prim ödemiş çok sayıda sigortalı var.
Fiili çalışma varsa bu primler emeklilik hesabında kullanılıyor ve başlangıç da sayılıyor. Ancak burada karıştırılan yıl şartı.
