Piyasalarda adeta bir 'Kara Perşembe' olarak yansıyan Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası emtia piyasalarında rekor yükselişler görüldü. Petrol fiyatları, Rusya'ya gelebilecek yaptırımlarla arz endişelerile kapıldı ve 102 dolara yükselerek 2014 Eylül ayından beri gördüğü en düzeyi test etti. Bununla beraber piyasalarda hem bir risk belirteci olan hem de güvenli liman etiketine sahip ons altın 1974 doları test ederek 1.5 yılın zirvesine yükseldi. Covid-19 kaynaklı zaten tedarik krizi yaşanırken, buğday gibi bir ürünün fiyatı Rusya-Ukrayna Savaşı'nın etkisiyle beraber Karadeniz bölgesinden yapılan hububat ihracatında aksama yaşanacağı endişeleriyle yaklaşık 9,6 dolar ile yaklaşık 14 yılın en yüksek seviyesine gördü.
Emtia Piyasaları Uzmanı Zafer Ergezen, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Rusya'ya gelebilecek yaptırımları değerlendirerek Sabah.com.tr'ye özel açıklamalarda bulundu. Ergezen petrol fiyatlarının düşmesi için gerekli kritik senaryoyu açıkladı.
"RUSYA'YA GELECEK SERT YAPTIRIMLAR EMTİA FİYATLARINI KÖRÜKLEYEBİLİR"
Rusya-Ukrayna Savaşı'nın neredeyse en çok emtia piyasalarını etkilediğini belirten Emtia Piyasaları Uzmanı Zafer Ergezen, "Çünkü dünyanın en önemli emtia üreticilerinden bir tanesi Rusya. Petrol doğal gaz başta olmak üzere enerji emtialarında, buğday ve mısır başta olmak üzere tarım emtialarında, aleminyum, paladyum ve platin başta olmak üzere endüstriyel metallerde Rusya dünyanın önde gelen oyuncularından bir tanesi. Aynı zamanda tarım emtialarını etkileyecek bir şekilde dünyanın en büyük gübre ve gübre kimyasalları üreticisi. Tüm bunlar dikkate alındığında buradaki bir çatışma ve Rusya'ya gelebilecek yaptırımlar birçok emtianın fiyatlarında artışları beraberinde getirir" diye konuştu.
"RUSYA'YA YAPTIRIMLAR YUMUŞAK OLDU"
Zaten bu fiyat artışlarını Rusya-Ukrayna krizi ile beraber bu hafta içerisinde görüldüğünü belirten Ergezen, "Rusya-Ukrayna Savaşı ile beraber buğday, mısır ve petrol fiyatları için hızlı yükselişler yaşandı. Burada kritik olan konu fiyatları belirleyecek olan konu Rusya'ya gelecek yaptırımlar olacak. Şuanda bahsedilen yaptırımlar yumuşak oldu. Yani bu yaptırımlara dikkat ettiğimiz, bunlar küresel emtia tedarikini etkileyecek seviyede değil. Bundan dolayı fiyatlarda hızlı yükselişin ardından bir miktar dengelenme gördük" dedi.
"RUSYA ENERJİ EMTİALARINDA ÖNE ÇIKAN BİR ÜLKE"
Rusya-Ukrayna Savaşı'nda krizin büyümesi ve yaptırımların emtia piyasalarını etkileyecek düzeye ulaşacak kadar sertleşmesi durumunda küresel enflasyonun da sertleşebileceğini değerlendiren Ergezen, "Böyle bir senaryoda zaten kötü olan küresel enflasyon daha kötü etkilenecektir. Çünkü Rusya hem doğal gaz hemde petrol anlamında büyük oyunculardan. Enerji emtialarında öne çıkan bir ülke. Zaten küresel düzeyde enflasyonu körükleyen en önemli unsur emtia fiyatlarındaki artışlardı" diye konuştu.
"SERT YAPTIRIMLAR GELİRSE KÜRESEL ENFLASYON KÖTÜ ETKİLENİR"
Rusya'nın aynı zamanda özellikle buğday gibi temel gıda ürünleri için önemli bir üretici olduğuna dikkat çeken uzman isim, "Bunun yanı sıra gübre ve gübre kimyasallarında en büyük üretici. Bir yandan gübre fiyatlarının artması bir yandan enerji fiyatlarının artması tüm tarım emtialarında fiyatları yukarı yönlü tetikliyor. Yani kısacası sert yaptırımlar gelirse zaten küresel enflasyonu konuşuyorduk piyasalarda. Bundan sonra daha çok koşuruz demek olur bu" dedi.
RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI'NIN UZAMASI AVRUPA'DA KITLIK OLUŞTURUR MU?
"Rusya gibi dünyanın en önde gelen buğday üreticilerinden olan bir ülkeye sert yaptırımlar gelmesinin Avrupa'da ekmek başta olmak üzere bir kıtlık olabilir mi" sorusuna yanıt veren Ergezen, "Rusya dünyanın buğday ihtiyacının yüzde 17'sini karşılıyor. Bu çok büyük bir rakam. Ancak ben Avrupa'da bir ekmek kıtlığı olacağını düşünmüyorum. Çünkü buğday ihracatını Rusya ağırlıklı olarak Orta Doğu ve Afrika ülkelerine sağlıyor. Bu anlamda baktığımız zaman gelişmiş dünya ülkelerin arasındaki bu kriz, açlıkla boğuşan Afrika'yı vuracak gibi duruyor" dedi.
BATI RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI NEDENİYLE YAPTIRIMLARI SERTLEŞTİRİR Mİ?
Yatırımların şu aşamada sertleşmesinin Avrupa için oldukça zor olduğunu ifade eden uzman isim, "Yaptırımların sertleşmesi demek, bu yaptırımların petrol ve doğal gaz ile olması lazım. Bu tarafta bir yaptırım gelebilir mi? Bunun olması için Rus doğal gaz ve petrolüne bağlı Avrupa'nın alternatifli çözümler bulmasına bağlı. Kısacası Avrupa'nın bu duruma karşı alternafi de olduğunu düşünmüyorum. Bundan dolayı yaptırımların sertleşebileceğini tahmin etmiyorum. Sert söylemler var ama bu sert konuşma Rusya-Ukrayna krizi başından beri fiiliyata dönüşmüyor" açıklamasında bulundu.
"RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI NEDENİYLE YAPTIRIMLARIN SERTLEŞMESİNİ DÜŞÜNMÜYORUM"
Ergezen, "Genelde yaptırımlar şahıslar üzerinden veya küçük ölçekli oluyor. Yine de daha sert yaptırımların gelmesi durumunda da zaten küresel enflasyondan darbe yemiş, ekonomilere daha ağır sonuçlar yaşatabilir. Bundan dolayı ben sert yaptırımların Rusya gibi bir enerji ihracatçısı ülkeye olabileceğini şu aşamada düşünmüyorum" dedi.
PETROL FİYATLARI İÇİN KRİTİK SENARYO: RUSYA UKRAYNA SAVAŞI'NIN SON BULMASI
"İran petrolünün piyasalara dönmesi durumunda petrol fiyatlarında bir geri çekilme bekliyor musunuz" sorusunu yanıtlayan Ergezen, Rusya-Ukrayna Savaşı'na dikkat çekerek, "Eğer müzakereler başlarsa, Rusya masaya gelirse petrol fiyatları tarafında bir geri çekilme olur. Burada kritik senaryo bu. Rusya-Ukrayna gerilimi sıcakken petrolde sert bir düşüş beklemiyorum.