Sabah memurlar, milyonlarca çalışanın merak ettiği konuları cevaplamaya devam ediyor. Emeklilik maaşı, emekli olma şartları, işsizlik maaşı alma şartları ve tazminat gibi önemli konular hakkında gelen sorular ve cevaplar...
Emekliyim 10 yıldır çalışıyorum. Bu çalışmalar emekli maaşımı artırır mı? Adil SARI
Cevap: Emeklilerin çalışmasında bir yasal engel yok. Ancak emekli olduktan sonra çalışanlar için sadece iş kazası ve meslek hastalığı primi yatırılıyor. Dolayısıyla bu çalışmalar emekli maaşınızı artırmıyor. ikinci bir emeklilik imkanı da vermiyor
Yabancı uyrukluyum. Türkiye'de çalışıyorum. Burada emekli olabilir miyim? (İsmi saklı)
Cevap: Türkiye'de ikamet edip çalışan yabancılar da Türk vatandaşları gibi sosyal güvenlik primlerini ödeyip şartları tamamlayınca emekli olabilirler.
İş yerinde servis bulunmuyor. Gidip gelirken zorluk çekiyoruz. İşyerinin servis hizmeti sunma zorunluluğu var mu? (bir grup tekstil çalışanı)
Cevap: Eğer iş sözleşmesinde böyle bir madde varsa işverenin buna uyma zorunluluğu var. Ancak böyle bir madde yoksa servis mecburiyeti yok.
Orta ölçekli bir firmayız. Çalışanlarımız değişik bahanelerle izin istiyor bazen veriyoruz bazen reddediyoruz. Çalışanların mazeret izinleri konusunda hakları nedir? (ismi saklı)
Cevap: Evet evlenme, anne baba eş kardeş vefatında 3 gün, eşin doğum yapması halinde ise 5 gün izin veriliyor. Ayrıca engelli çocuğu olanlar 10 gün izin kullanıyor.
Kamu kurumunda devlet memuruyum. TV dizisinde figüranlık yapabilir miyim? Bir ajansa kaydımı yaptırabilir miyim? (ismi saklı)
Cevap: Memurlar tüccar ya da esnaf olamıyor. Mesai saatinin dışında, bir sosyal güvenlik sözleşmesine bağlı olmadan telef ücreti alarak tv dizilerinde ya da sinema filmlerinde rol salması mümkündür.
Yaklaşık 10 yıldır yurt dışında çalışıyorum. Türkiye'de emekli olabilir miyim? Sadık ALTÜRK
Cevap: Evet yurtdışındaki 189 yaşından sonra yapılan çalışmalar Türkiye'de parası ödenerek emeklilik hesabında kullanılabiliyor
05.12.1978 doğumluyum. 18.07.1997 tarihinde sigorta girişim var. 6.030 gün pirimim ödendi. Ne zaman emekli olabilirim? Serpil ŞEN
Cevap: 20 yıl 54 yaş ve 5975 gün şartlarınız var. Yıl ve prim şartı tamam. Yaşınızın dolacağı 05.12.2032 tarihinde emekli olursunuz.
5 yıldır bir mağazada çalışıyorum. 4 ay sonra bir bebeğimiz olacak. Ben artık çalışmak istemiyorum. Bu gerekçe ile ayrılırsam tazminatımı alabilir miyim? Yeşim SARI
Cevap: Bu gerekçeyle istifa ederseniz tazminat alamazsınız. Ancak bir imkan var. Eğer evliliğinizin üzerinden 1 yıl geçmemişse tazminat alırsınız. Yine 9 eylül 1999 tarihinde ilk kez sigorta olmuşsanız yine tazminat alırsınız.
19 yıl 6667 prim ödedim. 41 yaşımdayım. Yaşı bekleyerek emekli olabilir miyim? 20 yıl çalışmam gerekir mi? Filiz KOÇ
Cevap: Emeklilik hesabındaki 20 yıl şartı çalışma süresini değil ilk sigorta olduğunuz tarihten bu yana geçen süreyi ifade ediyor. Bunu çalışmadan da geçirebilirsiniz. Ancak emekli olmak için işe girişe göre istenen primi tamamlamanız gerekir.
Evlenmeden önce 6 yıllık çalışmam var. Yine de isteğe bağlı sigortaya başvurabilir miyim? Hülya KURT ESELER
Cevap: Evet başvurabilirsiniz. Hatta sizin için ilk sigortanız avantaj olur. Çalışma imkanı yoksa primlerinizi bu şekilde tamamlayarak emekli olursunuz.
GSS primlerimi düzenli olarak 2 yıl yatırdım. Şu an çalışıyorum. GSS üstüne borçlanarak bu günleri sigortalı hizmet süreme ekletebilir miyim? İşsizlik parası aldığım süreyi ekletebilir miyim? Uğur ÖZKAN
Cevap: GSSprimleri tamamen sağlık ile ilgili olan primler olduğu için bunları hizmetinizden saydıramazsınız. İşsizlik maaşı alanlar içinde ödenen primler aynı hükümdedir.
İşsizlik maaşı için müracaat ettim. Brüt 3 bin lira maaşım var. Kaç lira işsizlik maaşı alabilirim? Nasıl hesaplanıyor? Meltem ACAR
Cevap: İşsizlik maaşı brüt maaşınızın yüzde 40'ı kadar oluyor. Sizin maaşınız 1.200 tl olacak. Bundan damga vergisi kesiliyor. Hatırlatalım üst sınır var. Asgari ücretin yüzde 80'inden fazla olamıyor. Bu da damga vergisi kesildikten sonra 2.031 lira oluyor