Çin'in Wuhan bölgesinde ortaya çıkan ve çok kısa bir sürede tüm dünyanın gündemine giren ve birçok devletin, uluslararası kuruluşların acil önlemler aldığı koronavirüs, nedir, nasıl ortaya çıkmıştır? Bundan sonra nasıl bir seyirde ilerleyecektir? Bu hastalıkla ilgili bilmemiz gerekenler nelerdir? Paniğe kapılmadan ciddi önlemleri nasıl alabiliriz? İbn Haldun Üniversitesi Genel Sekreteri Dr. İsmail Erkam Tüzgen 10 soruda koronavirüsü anlattı.
KORONAVİRÜS, YENİ KORONAVİRÜS VE KORONAVİRÜS HASTALIĞI NEDİR?
Koronavirüs, geniş bir virüs ailesidir. Şekli sebebiyle taca benzediği için Latince taç anlamına gelen "korona" adı verilmiştir. Yeni koronavirüs, hayvanları hasta eden bir virüsün mutasyona uğrayarak insanları hasta eden bir hâle gelmesiyle ortaya çıkan bir virüstür. Yeni koronavirüs hastalığının kısa ismi Covid19'dur.
NASIL VE NEREDEN ÇIKTI?
Virüsler sık sık mutasyona uğrayarak özellikleri değişebilmektedir. Bu virüsün bir karıncayiyen türünden mutasyona uğrayarak, Vuhan şehrindeki vahşi hayvan pazarından insanlara geçmiş olduğu düşünülmektedir. Biyolojik silah olabileceği yönündeki komplo teorileri makul değildir. Biyolojik silahlarda bulunan özellikler bu virüste görülmemektedir.
Son dakika: Uzmanlar korona virüsle ilgili doğru bilinen yanlışları canlı yayında açıkladı | Video
BİLİNMESİ GEREKEN 3 ÖNEMLİ TERİM: ENDEMİK, EPİDEMİK VE PANDEMİK…
Endemik, bir bölgeye has bir hastalık anlamına gelir. Mesela ailesel Akdeniz ateşi, Akdeniz bölgesinde daha çok görülmektedir. Epidemik, bir bölgede salgın olması demektir. Pandemik ise bir hastalığın tüm dünyada salgın hâle gelmesi demektir. Koronovirüs, pandemik bir hastalıktır.
TÜRKİYE'YE NEDEN GEÇ GELDİ?
Sağlık Bakanlığının, İçişleri ve Dışişleri bakanlıklarının güçlü önlemleri sayesinde Türkiye'ye geç gelmiştir. Türkiye, sınırlarını kapattı, her bölgede karantina hastaneleri oluşturdu. Kendi kitini üretip, risk grubunda bulunan kişilere daha hastalık Türkiye'ye girmeden bin beş yüze yakın test uygulandı.
AVRUPA'DA NEDEN BU KADAR HIZLA YAYILDI?
Ne yazık ki Avrupa Birliği ve İtalya yeteri kadar önlem almadı veya alamadı. Avrupa Birliği de İtalya'nın serbest dolaşım iznini sınırlandırmadı ve sınırlarını kapatmadı. Virüs, bütün Avrupa'ya İtalya üzerinden bulaştı. Türkiye'ye de Avrupa'dan geldi.
BU HASTALIK NASIL BULAŞIR?
İki şekilde bulaşır: Birincisi; doğrudan öksüren bir kişinin ağzından çıkan damlacıkların solunmasıyla… İkincisi ise bu damlacıkların bulaştığı bir yüzeye elle temas edilmesi ve elin ağıza, buruna ve göze sürülmesiyle...
PANİK YAPMAYA GEREK VAR MI?
Panik yapmaya gerek yok, önlem almaya gerek var. Kalabalık ortamlardan uzak durarak, ellerimizi sık sık yıkayarak veya alkol bazlı dezenfektanlarla temizleyerek ve ağzımıza, burnumuza, gözümüze dokunmayarak hastalıktan çok büyük ölçüde korunabiliriz.
NE ZAMAN AŞISI BULUNACAK?
Eğer bir aşı bulunabilse bile bunun piyasaya çıkması en az bir buçuk iki yıl sürer ama aşının geliştirilebilip geliştirilemeyeceği henüz belli değildir. Çünkü her virüse karşı aşı geliştirilebilmiş değildir.
KORONAVİRÜS, NE KADAR DAHA GÜNDEMİMİZDE KALACAKTIR?
Bu hastalığın grip gibi artık bizim kalıcı bir hastalığımız olması muhtemeldir. Yani artık bütün dünyada endemik bir hastalık olması muhtemeldir. Çünkü hastalığın sıcakta da bulaştığı görülmektedir. Şu an yaz aylarını yaşayan Avusturalya'da da insandan insana bulaştığı görülebiliyor. Baharda azabilir ama bitmeyecek. Dünyadan yok olmayacak. SARS gibi MERS gibi yok olmayacak bu hastalık. Şu an ki görüntü bunu gösteriyor. Bu virüs, muhtemelen insanlıkla beraber varlığını sürdürecek bir hastalık olacaktır.
EĞİTİM DÜNYASI BU VİRÜSTEN NASIL ETKİLENECEK?
Eğitim kurumlarının eğitimi aksatmamak için online platformları kullanmasını tavsiye ediyoruz. Okulların kapanması, virüsün yayılmasını ciddi şekilde azaltacaktır. Virüsün genç insanlarda ölüm oranı çok zayıf. Özellikle çocuklarda ölüm oranı sıfıra yakın fakat çocuklar virüsün yayılmasında etken olabiliyorlar. Dolayısıyla okulların kapatılması bu anlamda çok ciddi bir önlem oldu. Okulların tatil edilmesi aslında kamu kurumlarını da büyük ölçüde korur. Hastaların en ufak öksürük ve benzeri belirtiler durumunda işe gitmeyip rapor almaları yerinde bir önlem olur.
