Dünyanın pek çok yerinde şaşkınlık yaratacak bu görüntü, Şili'nin Chiloé Adası'nda köklü bir kültürün parçası. Yüzlerce insanın katılımıyla gerçekleştirilen ve kimi zaman günlerce süren bu sıra dışı taşınma işlemi, adanın geçmişine ışık tutuyor.
Şili'nin güneyinde bulunan Chiloé Adası, dünyanın en ilginç toplumsal dayanışma geleneklerinden birine ev sahipliği yapıyor.
Yerel halkın "minga de tiradura de casas" adını verdiği bu gelenekte, taşınmak isteyen bir kişinin evi bütünüyle yerinden kaldırılarak başka bir araziye götürülüyor.
Taşınma işlemi için önce evin altına birbirine paralel ahşap kirişler yerleştiriliyor. Devasa bir kızağı andıran bu düzenek, evin zeminde kaydırılmasını sağlıyor.
Ardından güçlü öküzler çiftler halinde koşumlanarak evin ön kısmına bağlanıyor. Bazı taşınma işlemlerinde 12 öküz birden kullanılıyor. Hayvanların çekmeye başlamasıyla birlikte koca ev, çevrede toplanan insanların tezahüratları eşliğinde ilerliyor.
Daha da şaşırtıcı olanı, taşınma güzergâhında deniz bulunması halinde evin bir sal üzerine yerleştirilerek su üzerinden de taşınabilmesi.
Bu geleneğin arkasında yalnızca ekonomik veya pratik nedenler bulunmuyor. Chiloé Adası'nın köklü folklorunda evlerin ve yaşanılan toprakların manevi anlamı oldukça büyük.
Adanın geleneksel inanışlarına göre evlerin içinde aileyi koruyan bir ruhun yaşadığı düşünülüyor. Evi geride bırakmanın bu manevi korumadan vazgeçmek ve kötü enerjiyi davet etmek anlamına gelebileceğine inanılıyor.
Bu nedenle başka bir yere yerleşmek isteyen ada sakinleri, yeni bir ev inşa etmek yerine mevcut evlerini de yanlarında götürmeyi tercih edebiliyor.
Minga kelimesi, karşılıklı yardımlaşma ve ortak emek anlayışını temsil ediyor. Geleneğin kökeninin, İnka kültüründeki toplumsal hizmet anlayışıyla bağlantılı olabileceği düşünülüyor.
En az 500 yıllık geçmişe sahip olan bu dayanışma biçimi yalnızca ev taşımak için kullanılmıyor. Ada sakinleri tarla sürmek, patates ekmek, hasat yapmak veya koyun kırkmak gibi zahmetli işlerde de birbirlerine yardım ediyor.
Minga sırasında ev sahibi, kendisine yardım eden insanlara yemek ve müzik eşliğinde teşekkür ediyor. Bir sonraki taşınma veya ortak çalışma gerektiğinde ise bu kez kendisi komşularının yardımına koşuyor.
Ev taşıma işlemi kimi zaman birkaç gün sürebiliyor. Ancak yolculuğun tamamlanması yalnızca bir işin bitişi değil, aynı zamanda büyük bir kutlamanın başlangıcı anlamına geliyor.
Yüzlerce kişinin katılabildiği etkinliklerde empanada, patatesle hazırlanan geleneksel milcao ve kuzu etiyle yapılan cazuela gibi yöresel yemekler ikram ediliyor.
Canlı müzik eşliğinde Şili'nin geleneksel cueca dansı yapılıyor. Böylece zahmetli bir taşınma işlemi, insanların bir araya geldiği büyük bir halk şenliğine dönüşüyor.
Modern yaşamın etkisiyle Chiloé'deki geleneksel ev taşıma etkinlikleri geçmişe kıyasla daha seyrek gerçekleştiriliyor. Kırsal bölgelerden uzaklaşan genç nüfus ve değişen yaşam koşulları, bu kültürel mirasın devamlılığını zorlaştırıyor.
Buna rağmen ada sakinleri geleneklerini yaşatmakta kararlı. Özellikle Şili'de yaz mevsiminin yaşandığı aralık ve mart ayları arasında kültürel etkinlikler kapsamında düzenlenen mingalar, bu sıra dışı dayanışma örneğinin yeni nesillere aktarılmasını sağlıyor.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
