Mali'deki Teghaza tuz ovasında 2022 yılında bulunan yaklaşık 800 gramlık kaya parçası, yapılan incelemelerle uzayın milyarlarca yıllık geçmişine uzanan bir keşfe dönüştü. NASA destekli araştırmada, "Teghaza 001" adı verilen göktaşının kimyasal yapısı ve içerdiği mineraller mercek altına alındı.
Sahra Çölü'nün uçsuz bucaksız kumları arasında bulunan pembe renkli bir taş, ilk bakışta sıradan bir kaya parçasından farksız görünüyor. Ancak bilim insanlarının yaptığı incelemeler, bu küçük taşın sanılandan çok daha ilginç bir geçmişe sahip olduğunu ortaya çıkardı.
Çölün ortasında bulunan bu kaya parçasının hikayesi Dünya'da değil, milyonlarca kilometre ötedeki Mars'ta başlamıştı.
Mali'deki Teghaza tuz ovasında 2022 yılında bulunan taş, pembe tonlarıyla dikkat çekiyordu. Ancak asıl şaşırtıcı özelliği renginde değil, içinde sakladığı milyarlarca yıllık izlerdeydi.
Bilim insanları taşı incelemeye aldığında bunun Mars'tan Dünya'ya ulaşan bir göktaşı olduğunu belirledi. "Teghaza 001" adı verilen kayaç, böylece Kızıl Gezegen'in geçmişine dair ipuçları taşıyan önemli bir buluntuya dönüştü.
Bir taşın ne kadar eski olabileceğini hiç düşündünüz mü? Sahra Çölü'nde bulunan bu göktaşı, akla gelmeyecek kadar uzak bir geçmişten izler taşıyor. Yapılan incelemelerde, taşın içindeki bazı minerallerin yaklaşık 4,1 milyar yıl önce suyla temas ederek değişime uğradığı anlaşıldı.
Çölün ortasında bulunan bir taşın başka bir gezegenden geldiğini anlamak kulağa oldukça şaşırtıcı geliyor. Teghaza 001'in yapısı, daha önce bulunan Mars göktaşlarıyla karşılaştırıldı. İncelemelerde elde edilen benzerlikler, pembe renkli taşın Dünya'ya değil, Mars'a ait olduğunu ortaya koydu.
Bugün kurak ve soğuk görüntüsüyle tanıdığımız Mars'ın geçmişi, bugünkünden oldukça farklı olabilir. Bilim insanları uzun zamandır Kızıl Gezegen'de suyun nasıl bir rol oynadığını anlamaya çalışıyor.
Sahra Çölü'nde bulunan göktaşı da bu konuda dikkat çekici bilgiler sundu. Taşın içindeki mineraller, milyarlarca yıl önce suyun etkisiyle değişmişti. Bu bulgu, Mars'ın çok eski dönemlerinde suyun kayaçlarla etkileşime girdiğini gösteriyor.
Milyonlarca kilometre uzaklıktaki bir gezegenden kopan taşın Dünya'ya ulaşması ilk bakışta inanılmaz gelebilir. Ancak uzayda gerçekleşen büyük çarpışmalar, kaya parçalarının gezegenlerden kopup uzaklara savrulmasına neden olabiliyor.
Mars'a çarpan büyük bir göktaşının etkisiyle uzaya fırlayan parçalar, çok uzun süre yolculuk edebiliyor. Bunlardan bazıları Dünya'nın çekim alanına girerek yeryüzüne düşüyor. Teghaza 001'in de benzer bir yolculuğun ardından Sahra Çölü'ne ulaştığı düşünülüyor.
Sahra Çölü'nde bulunan pembe renkli göktaşı, yapılan incelemelere rağmen hala yanıt bekleyen sorular barındırıyor. Örneğin taşın Mars'ın tam olarak hangi noktasından koptuğu ve Dünya'ya ne zaman düştüğü henüz kesin olarak bilinmiyor.
Üstelik taşı ilk bulan kişinin kimliği de kayıtlarda yer almıyor. Parasal değerine ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmasa da milyarlarca yıllık geçmişi ve Mars'a dair taşıdığı izler, bu küçük kaya parçasını bilimsel açıdan oldukça özel kılıyor.