"Göbeklitepe hangi ilimizde?" diye soranlar için olduğu gibi ilk kez ziyaret edecekler için de önemli bir nokta olan bu bölgeye erişim sağlanabilir. Göbeklitepe, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Şanlıurfa ilinin 18 km kuzeydoğusunda, Haliliye ilçesine bağlı Örencik köyü yakınlarında yer alan Neolitik bir arkeolojik sit alanıdır.
MÖ 9600–9500 civarına tarihlenen Göbeklitepe, dünyanın şu ana kadar bilinen en eski tarihî yapısıdır.
Göbeklitepe, yaklaşık 300 metre çapında ve 15 metre yüksekliğinde geniş görüş alanına hâkim bir konumda yer almaktadır. Alanda, etrafı dairesel veya oval şekilli taş duvarlarla çevrili, içlerinde 8-10 metre yüksekliğinde ve 20 ton ağırlığında dikilitaşlar bulunan 20'den fazla tapınak yapısı bulunmaktadır.
Bu tapınaklarda, av sahneleri, yaban hayvanları, boğalar, aslanlar, kuşlar ve çeşitli semboller gibi kabartmalar ve heykelcikler bulunmaktadır.
Göbeklitepe'nin keşfi, insanlık tarihinin yeniden yazılmasına yol açmıştır. Bu yapıların, MÖ 9600'lerde, daha önce düşünüldüğünden çok daha erken bir tarihte, tarım ve hayvancılığın henüz yaygınlaşmadığı bir dönemde inşa edildiği anlaşılmıştır.
Bu da, insanlık tarihinin başlangıcında, avcılık ve toplayıcılık yapan toplulukların, karmaşık inanç sistemleri ve sosyal yapılara sahip olduğunu göstermektedir.
Göbeklitepe keşfedilene kadar bilim dünyasındaki hakim görüş; karmaşık dini uygulamaların ve organizasyonun ancak tarımın oluştuğu ve tarımın bir geçim tarzı olduğu topluluklarda ortaya çıktığı yönündeydi.
Fakat Anadolu topraklarında yer alan Göbeklitepe, aslınca avcı-toplayıcı toplulukların da karmaşık bir toplumsal yapıya sahip olabildiklerini göstererek bilinen tüm tarihi kökten değiştirdi.
İnsanlık tarihinin en önemli simgelerinden biri olan Mısır piramitlerinden 7.500 yıl önce yapılan Göbeklitepe, aynı zamanda yerleşik hayat geçişin izlerini de bünyesinde barındırıyor.
Çünkü yerleşik hayatı simgeleyen ve tarıma işaret eden buğdayın ilk izleri Göbeklitepe'de bulundu. Dinler tarihini de etkileyen Göbeklitepe, bilinen ilk ibadet merkezi.
Çapları 30 metreyi bulan yaklaşık 20 yuvarlak ve oval yapının ortasında 2 adet "T" biçimli, 5 metre yüksekliğinde, kireçtaşından bağımsız sütun bulunan Göbeklitepe'de mimari bir bakış açısı ve sanatsal bir kaygıyla inşa edildiklerini gösteren veriler mevcut. Ayrıca yapıların iç duvarlarında da daha küçük sütunlar bulunmaktadır.
Göbeklitepe ile ilgili bahsi geçen bilimsel veriler, arkeoloji çalışmalarında neolitik dönemle ilgili kuramsal çerçevenin ve tarihlendirmelerin yeniden değerlendirilmesini gerektiren önemli bilgiler vermektedir.
Göbeklitepenin, konumu, boyutları, tarihlendirilmesi ve yapılarının anıtsallığı ile Neolitik dönem için ünik bir kutsal alan olduğu anlaşılmıştır. Alan, 12000 yıl boyunca doğal çevresi içinde dokunulmadan kaldığından önemli arkeolojik buluntu vermektedir.Göbeklitepe, 2018 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.
GÖBEKLİTEPE'YE NASIL GİDİLİR?
Göbeklitepe, Şanlıurfa şehir merkezinden yaklaşık 20 kilometre uzaklıktadır. Şanlıurfa şehir merkezinde bulunan Abide durağından Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesine ait otobüslerle Göbeklitepe ören yerine gidebilir. Ayrıca, özel araçla veya turlarla da Göbeklitepe'ye ulaşım sağlanabilir.
Göbeklitepe'yi ziyaret etmek için en uygun zaman, bahar ve sonbahar aylarıdır. Yaz aylarında sıcaklıklar oldukça yüksek olabileceğinden, ziyaret için bu ayları tercih etmek daha uygun olacaktır.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
