Sinemada dünyası 2009'u üretken geçirdi. Türkiye'de olduğu gibi dünyada da üretim arttı. Epeydir farklı dünyaların farkında olan ama hep mesafeli duran Hollywood, artık o dünyalarla iletişim kurulabileceğini öğrendi. Milyoner'in Oscar alması da bunun göstergesiydi.
Ama yine de Hollywood Terminator, Star Trek, Transformens, Harry Potter gibi büyük prodüksiyon devam filmlerine bel bağlamayı ihmal etmedi.
Animasyon sineması yine yükselişini sürdürdü. Buz Devri 3 herkesin gözdesiydi. Alacakaranlık serisiyle vampirler iyiden iyiye popüler hale geldi. Tarantino Soysuzlar Çetesi ile yine tartışma yaratmayı başardı.
Merakla beklenen Avatar ile artık üç boyutlu sinemanın sorunsuz olabileceği anlaşıldı. Okuyucu, Hayallerin Peşinde, Gran Torino, Frost/Nixon iyi filmler olarak akılda kaldı.
Türk sinemasına gelince... Vizyona giren film sayısına (70 yapım) bakıp süper bir yıl geçirdik denilebilir. Ama bu çok aşırı bir iyimserlik olur. Yıl içerisinde eli yüzü düzgün film sayısı maalesef 20'i geçmedi. İlk elden Hayat Var, Vavien, Süt, Nokta, Pandora'nın Kutusu, Neşeli Hayat, Kıskanmak, Karanlıktakiler akla geliyor ki bu filmler de zaten sinemacılar tarafından çekildi.
Sinemacı olmayıp da sinema dünyasına girenler ise genellikle hayal kırıklığı yarattılar. Bundan olsa gerek bu yıl 'kötü filmler' başlığı altında toplanacak seçkideki film bolluğu dikkat çekiciydi! Bu başlık altında ince eleyip sık dokusak bile 25 film sayılabilir. Zaten bu da seyirci algısına yansıdı ve seyirciler sinemaya daha temkinli gitmeye başladı. Yılın olumlu özelliği ise genç yönetmenlerin sinemamıza ağırlığını koyması oldu. Genç yönetmenlerden 11'e 10 Kala, İki Dil Bir Bavul, Köprüdekiler, Mommo Kız Kardeşim, Hayatın Tuzu, Başka Dilde Aşk, Uzak İhtimal, Acı Aşk, Bornova Bornova gibi nitelikli filmler izledik, açıkçası epey umutlandık.
BOXOFFICE TÜRKİYE
1) Recep İvedik 2 - 4.333.116
2) Güneşi Gördüm - 2.491.445
3) Nefes - 2.416.215
4) 2012 - 1.446.548
5) Buz Devri 3 - 1.408.313
6) Alacakaranlık: Yeni Ay - 1.115.638
7) Neşeli Hayat - 990.491
8) Kurtlar Vadisi Gladio - 849.886
9) Melekler ve Şeytanlar - 705.709
10) Harry Potter ve Melez Prens - 640.098
Kaynak: Haftalık Antrakt Sinema Gazetesi
Seyirci kötü filmlere sarı kart gösterdi
Yerli ve yabancı 252 filmin vizyona girdiği 2009'da toplam 35.5 milyon seyirci sinemaya gitti. 2008'e ise 38.5 seyirci sinemaya gitmişti. Yani 3 milyon seyirci sinemadan elini ayağını çekti. Oysa bu yıl 70 Türk filmi vizyona girdi ama Türk filmlerine ancak 16.5 milyon bilet kesildi. Geçen yıl 50 Türk filmi vizyona girmiş 21.5 milyon seyirci tarafından izlenmişti. Bu yıl Türk sineması 5 milyon seyircini kaybetti.
ÖDÜLLER
Oscar: Milyoner
Altın Palmiye: Beyaz Kurdele
Altın Portakal: Kosmos, Bornova Bornova
Altın Koza: Köprüdekiler, 11'e 10 Kala
Altın Lale: Köprüdekiler
KAYBETTİKLERİMİZ
Bu yıl birbirinden değerli sinemacılar aramızdan ayrıldı. Zeki Ökten, Ahmet Uluçay, Halit Refiğ, Yücel Çakmaklı, Aykut Oray, Nihat Nikerel, Ersin Pertan, Ali Taygun, Gazanfer Özcan ve Cüneyt Gökçer'in kaybı sinema dünyasını yasa boğdu. Dünya sinemasında ise Patrick Swayze, Farah Fawcett ve Brittany Murphy yaşamını yitirdi.
UĞUR VARDAN (Radikal): İyisiyle kötüsüyle verimli bir yıl
Önce dünya sinemasına göz atalım; şaşırtıcı film sayısı eskisi kadar çok değildi. İyi ve güzel filmler sayıları az da olsa, bu yıl da çıktı. Mesela Kate Winslet-Leonardo Di- Caprio ikisilisinin sürükledikleri Hayallerin Peşinde / Revolutionary Road gibi. Yerli sinema ise verimli bir yılı geride bıraktı. İlk filmler verimliydi, iyi filmler verimliydi, kötü filmler verimliydi. Şükür ki birtakım filmler afişinden, konusundan, oyuncu kadrosundan, "Beni görme" diye bas bas bağırıyordu. Benim bu yıl izlediğim en iyi yerli film Kosmos'du. İkinci sıraya ise Hayat Var ve Vavien'i koyarım. Bronzu ise çok sayıda film paylaşır...
ESİN KÜÇÜKTEPEPINAR (SABAH): Sinemamızda çok sesli bir yıl
Hollywood, gişe odaklı harekatlarında yine bildiğini okudu ve Transformers 2, Terminator gibi militarist ve yayılmacı anlayışın yüceltildiği eğlencelikler öne çıktı. Ekonomik krizle tarumar olan vatandaş azıcık büyü (Harry Potter) veya bir tutam liberal hassasiyetle (Avatar) avunmaya çalıştı. Bizim popüler hareketlenmeden yine kalite çıkmadı ama bu imbikten süzülen Vavien iyi bir sürpriz oldu. 11'e 10 Kala, Köprüdekiler ve İki Dil Bir Bavul Türkiye'nin hali ve ahvali üzerine seyir keyfi yüksek tespitler yaptılar. Uzak İhtimal ile Hayat Var'la uluslararası festivallerde baştacı edildik. Kosmos ise gelecek yıla dair heyecan duymamıza neden oldu.
TAYLAN BİRADERLER (Yönetmenler): İyi yönetmenler ortaya çıktı
Türk sinemasında çok film yapıldı ama o aynı oranda iyi film çıkmadı. Ama yine de sinemamızda iyi filmler izledik. Açıkçası sinemacı olanların çektiği filmlerle, olmayanların çektiği filmler arasındaki fark anlaşılmaya başlandı. Fakat olumlu bir gelişme olarak ilk filmini çeken yönetmenler çoğaldı ve bunların aralarından çok iyi yönetmenler çıktı. En az 10 tane ilk filmlerini çekmiş iyi yönetmen sayabiliriz. Bu çok önemliydi. Dünya sineması bu yıl biraz verimsizdi. Öyle akılda kalıcı filmler pek çıkmadı. Favorimiz Park Chan-wook'un Thirst filmi. Ayrıca, teknolojinin sinemayla son işbirliği Avatar da bir hareketlilik getirdi.
