Hawthorne etkisi nedir konusu, ilgi üzerinden açıklanan bir durumdur. Tabii sadece ilgi ile bu etkiyi açıklamak yeterli olmayacaktır. Geçmiş zamanda yapılan ve ortaya çıkan Hawthorne deneyleri sonuçları kısmına muhakkak değinilmelidir. Konuyu psikoloji bilimi içerisinde değerlendirmek daha anlamlı olmasını sağlar. Ancak o zaman Hawthorne etkisi derecelendirme yönünde yapılan açıklamalar anlaşılır. Hawthorne deneyleri neyi ifade eder, araştırmaların sonuçları neler adlı başlık da bu çerçevede yararlı olacaktır.
Psikoloji bilimi adı altında Hawthorne etkisi gibi birden fazla etki vardır. Bu tür etkiler genel olarak geçmiş tarihte ortaya çıkmıştır ve ortaya çıkmasında bazı durumlar etkili olmuştur. Geçmiş olarak bahsedilen tarih ise yaklaşık 1930'ları kapsamaktadır. Hawthorne etkisi bireylerin davranışlarını konu alan bir etkidir. Hatta bu etki alanında deneyler de yapılmıştır. Konuyu toparlamak gerekirse Hawthorne etkisi, gözlemlendiğinin bilincinde olan insanların davranışlarında yaşanan farklılıklardır. Dolayısıyla insanlar gözlemlendiğini bilirse davranışlarında farklılıklar olacaktır. Aynı zamanda izlenen insanlar davranışlarını farklılaştırarak psikolojik olarak bir tepki gerçekleştirmiş olurlar.
Hawthorne deneyi kapitalizm düzenin toplumda yoğun olduğu dönemde yapılmıştır. Kapitalizm toplumunda üreten ve iş veren arasındaki ilişki çok önemlidir. Çünkü iş veren daha çok üretim istemektedir. Bu nedenlerden dolayı bir deney yapılması ön görülmüştür. Hawthorne deneyinin ana kaynağı ışık olmuştur. Bir grup insan, ışığın çok ve az olduğu koşullarda çalıştırılmıştır. Deneyin sonucunda ise ışığın çok ya da az olması üretime etki etmediği görülmüştür. Hawthorne deneyinde ışık yerine daha farklı durumlarla devam edilmiştir. Bu farklılık bir kişinin deney içerisinde bulunan işçilerin üretmiş olduğu ürünleri kontrol etmesiyle oluşmaktadır. Bu noktada yani ürünlerin kontrol edildiğinde üretimin iyiye gidildiği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla Hawthorne etkisi gözlemlenme sonucu insan davranışlarının değişmesi olarak tanımlanmıştır.
Yukarıda da bahsedildiği üzere izlenen bir grup insanın üretiminde olumlu yönde ilerlemeler olmuştur. Hawthorne deneyleri sonucunda çalışanların duygularının varlığı ön planda tutulmuştur. Yani çalışanların sosyal bir varlık olduğu göz önünde bulundurulmuştur. Hawthorne deneyi olmadan önceki zamana kadar var olan iş yönetiminde farklılar olmaya başlamıştır. Çünkü insanı merkeze alan, insan ilişkilerine dayanan iş yönetim modelinin temelleri atılmıştır. Hawthorne deneyi sonucunda çalışanlar için önemli olan iş alanının koşulları değil gözlenip gözlenmedikleridir. Çünkü üretimin verimliliği gözlemlendiklerini bildikleri zaman artmıştır. Ayrıca deney sırasında grup içerisinde bir etkileşim de olmuştur. Çalışanlar birbirinden etkilenmiştir.
