Refakat izni için raporda hangi ifadeler yer almalı? Raporda "refakat edilmediği takdirde hayati tehlike bulunduğu" ve "sürekli ve yakın bakım gerektiği" ifadelerinin birlikte yer alması gerekiyor. Bu şartları taşımayan sağlık kurulu raporlarıyla memura refakat izni verilmesi mümkün olmayacak. Peki memur refakat izni kaç ay kullanılabilir, raporda hangi bilgiler bulunmalı ve refakatçinin adının rapora yazılması gerekiyor mu?
657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNUNDA REFAKAT İZNİ
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Hastalık ve refakat izni" başlıklı 105 nci maddesinde, "... Ayrıca, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır." hükmü yer almaktadır.
REFAKAT İZNİNE İLİŞKİN ESASLAR
Diğer taraftan, 29.10.2011 tarihli ve 28099 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Refakat iznine ilişkin esaslar" başlıklı 10 uncu maddesinde, "(1) Memurlara 657 sayılı Kanunun 105 inci maddesinin son fıkrası uyarınca izin verilebilmesi için memurun; a) Bakmakla yükümlü olduğu ana, baba, eş ve çocuklarından birinin, b) Bakmakla yükümlü olmamakla birlikte refakat edilmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocuklarıyla kardeşlerinden birinin, ağır bir kaza geçirdiğinin veya tedavisi uzun süren bir hastalığı bulunduğunun sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi zorunludur.
Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenecek ve refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda; refakati gerektiren tıbbî sebepler, refakat edilmediği takdirde hayatî tehlike bulunup bulunmadığı, sürekli ve yakın bakım gerekip gerekmediği, üç ayı geçmeyecek şekilde refakat süresi ve varsa refakatçinin sahip olması gereken özel nitelikler yer alır. Gerekli görülmesi hâlinde üç aylık süre aynı koşullarda bir katına kadar uzatılır.
Aynı kişiyle ilgili olarak aynı dönemde birden fazla memur refakat izni kullanamaz.
Aynı kişi ve aynı vakaya dayalı olarak verilecek refakat izninin toplam süresi altı ayı geçemez.
İzin süresi içinde refakati gerektiren durumun ortadan kalkması hâlinde memur iznin bitmesini beklemeksizin göreve başlar. Bu durumda veya izin süresinin bitiminde, göreve başlamayan memurlar izinsiz ve özürsüz olarak görevlerini terk etmiş sayılarak haklarında 657 sayılı Kanun ve özel kanunların ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.
Refakat izni kullanılırken memurun aylık ve özlük hakları korunur." hükmü bulunmaktadır.
REFAKAT İZNİ İÇİN SAĞLIK KURULU RAPORUNDA NELER YER ALMALI?
Devlet memuruna refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda;
Refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunun bahsi geçen hususlardan herhangi birini içermemesi halinde Devlet memuruna refakat izni verilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Refakat iznine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda "refakat edilmediği takdirde hayati tehlike bulunduğu" ve "sürekli ve yakın bakım gerektirdiği" ifadelerinin her ikisinin de yer alması zorunludur.
Ancak refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda refakatçinin adı ve soyadının yazılmasına gerek bulunmamaktadır.
SAĞLIK RAPORLARI YÖNETMELİĞİNDE REFAKAT İZNİ
Nitekim, 19.5.2026 tarihli ve 33258 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde, "(1) Refakat iznine esas sağlık kurulu raporları üç hekimli sağlık kurulunda düzenlenir.
(2) Raporda hastanın ICD tanı/tanıları, genel sağlık durumu, refakati gerektiren tıbbi sebepler, refakat edilmediği takdirde hayati tehlikenin bulunup bulunmadığı, birden fazla tanı varsa hangi tanı/tanıların hayati tehlike kapsamında değerlendirildiği, sürekli ve yakın bakımın gerekip gerekmediği ve varsa refakat edecek kişinin taşıması gereken özel nitelikler açıkça ifade edilir. Raporda "refakat izni kullanması uygundur", "refakat izni kullanması uygun değildir" şeklinde bir karara veya refakat izni kullanacak kişinin isim ve kimlik bilgilerine yer verilmez. Refakat izninin aynı anda tek kişi tarafından kullanılması zorunludur.
(3) Refakat iznine esas sağlık kurulu raporu, bir defada en fazla üç ay süreli düzenlenebilir. Bu raporun geçerlilik süresi, kurul tarafından gerek görülmesi hâlinde, en fazla üç aya kadar daha uzatılabilir. Bu sürenin sonunda ücretsiz refakat izni için genel durum değerlendirmesi amaçlı durum bildirir sağlık kurulu raporu düzenlenir.
(4) Aynı kişiye aynı tanıda düzenlenecek ücretli refakat izni sağlık kurulu raporlarının geçerlilik süresi, toplamda altı ayı geçemez." hükmü yer almaktadır.
REFAKAT İZNİNDE HAYATİ TEHLİKE ŞARTI
Bununla birlikte; İlgili mevzuat hükmünde "memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla" ifadesi ile raporda ibare şartı aramamış hastalığın neticesinde kişinin hayatını tek başına idame etmesinin hayatını tehlikeye atacak durumda olması koşulunu aramıştır.
Bu halde ilgili hastalığın bu niteliğe sahip olup olmadığını değerlendirme sorumluluğu idarede değil ilgili hekimdedir. Hekimin bu durumu göz önüne alarak refakate ilişkin rapor vermiş olması hastalığın ilgilinin hayatını refakat edilmediği halde hayati tehlike oluşturacak nitelikte olduğu kabulüne dayanacaktır." denilmiş olmakla birlikte Sağlık Raporları Yönetmeliği ile refakat iznine ilişkin raporlarda, "refakat edilmediği takdirde hayati tehlikenin bulunup bulunmadığı, birden fazla tanı varsa hangi tanı/tanıların hayati tehlike kapsamında değerlendirildiği," ibaresi zorunlu hale getirilmiştir.